proliferacja komórek przytarczyc

Proliferacja komórek przytarczyc oznacza niekontrolowane namnażanie się komórek gruczołów przytarczycznych. Jest to proces patologiczny, który może prowadzić do rozrostu (hiperplazji) przytarczyc lub rozwoju gruczolaka przytarczyc, a w rzadkich przypadkach także raka przytarczyc.

Najczęstszą przyczyną proliferacji komórek przytarczyc jest pierwotna nadczynność przytarczyc, spowodowana głównie pojedynczym gruczolakiem (około 80-85% przypadków) lub hiperplazją wielogruczołową (10-15%). Proliferacja może być również wtórna do przewlekłej choroby nerek, niedoboru witaminy D lub długotrwałej hipokalcemii.

Konsekwencją proliferacji komórek przytarczyc jest nadmierna produkcja parathormonu (PTH), prowadząca do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Objawia się to hiperkalcemią, hipofosfatemią, zwiększonym wydalaniem wapnia z moczem oraz demineralizacją kości. Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia PTH, wapnia i fosforanów w surowicy oraz badania obrazowe (USG, scyntygrafia, tomografia komputerowa).

Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować chirurgiczne usunięcie zmienionych gruczołów, farmakoterapię (kalcymimetyki, bisfosfoniany), a także leczenie choroby podstawowej w przypadku wtórnej nadczynności przytarczyc. Nieleczona proliferacja komórek przytarczyc może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak kamica nerkowa, osteoporoza, złamania patologiczne oraz powikłania sercowo-naczyniowe.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Parykalcytol – Właściwości farmakodynamiczne

Parykalcytol, syntetyczny analog kalcytriolu, jest selektywnym agonistą receptorów witaminy D (VDR) w przytarczycach, wykazującym minimalny wpływ na VDR w jelicie oraz ograniczony efekt na resorpcję kości. Mechanizm działania obejmuje hamowanie proliferacji komórek przytarczyc, zmniejszenie syntezy i wydzielania parathormonu (PTH), a także aktywację receptorów wrażliwych na wapń (CaSR), co skutkuje efektywnym obniżeniem stężenia PTH przy jednoczesnym zachowaniu stabilnych poziomów wapnia i fosforu w surowicy. Preparaty dostępne są w stężeniach 2 oraz 5 mikrogramów/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. Parykalcytol wykazuje również korzystny wpływ na metabolizm kostny, zwiększając powierzchnię mineralizacji i wspomagając utrzymanie masy kostnej, co jest istotne w leczeniu metabolicznej choroby kości u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (PChN).
analog kalcytriolu, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, hiperkalcemia, homeostaza wapnia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, iPTH, kalcytriol, metaboliczna choroba kości, metabolizm kostny, parathormon, parykalcytol, proliferacja komórek przytarczyc, przewlekła choroba nerek, przytarczyca, receptor witaminy D, receptor wrażliwy na wapń, schyłkowa choroba nerek, wtórna nadczynność przytarczyc
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Paricalcitol Fresenius 5 mcg/ml

Parykalcytol, syntetyczny analog kalcytriolu z modyfikacjami strukturalnymi (19-nor, łańcuch boczny D2), działa selektywnie na receptory witaminy D (VDR) w przytarczycach oraz na receptory wrażliwe na wapń (CaSR), co prowadzi do skutecznego obniżenia stężenia parathormonu (PTH) poprzez hamowanie proliferacji komórek przytarczyc, zmniejszenie syntezy i wydzielania PTH. W przeciwieństwie do kalcytriolu, parykalcytol wykazuje minimalny wpływ na stężenia wapnia i fosforu w surowicy, co redukuje ryzyko kalcyfikacji naczyń i tkanek miękkich. Dodatkowo, lek wspiera prawidłową mineralizację kości i może zapobiegać metabolicznej chorobie kości u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (PChN).
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym trwającym 12 tygodni, obejmującym 29 pacjentów pediatrycznych (wiek 5-19 lat) ze schyłkową PChN na hemodializach, parykalcytol podawany trzy razy w tygodniu w dawkach początkowych 0,04 µg/kg (iPTH <500 pg/ml) lub 0,08 µg/kg (iPTH ≥500 pg/ml) skutecznie obniżył stężenie iPTH o ≥30% u 60% pacjentów (vs 21% w grupie placebo). W grupie placebo 71% pacjentów przerwało badanie z powodu wzrostu iPTH, podczas gdy w grupie parykalcytolu nie odnotowano hiperkalcemii ani przerwania terapii z tego powodu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku. Brak danych klinicznych dla dzieci poniżej 5. roku życia stanowi obecne ograniczenie terapeutyczne.
hemodializa, hiperkalcemia, homeostaza wapnia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, iloczyn wapniowo-fosforanowy, iPTH, kalcyfikacja naczyń, kalcytriol, lek przeciwprzytarczycowy, metaboliczna choroba kości, parathormon, parykalcytol, proliferacja komórek przytarczyc, przewlekła choroba nerek, receptor witaminy D, receptor wrażliwy na wapń, schyłkowa choroba nerek, stężenie PTH, wydzielanie PTH

proliferacja komórek przytarczyc

Powiązane wpisy

Parykalcytol – Właściwości farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne – Paricalcitol Fresenius 5 mcg/ml