spoczynkowa częstość akcji serca
Spoczynkowa częstość akcji serca (HR spoczynkowa) to liczba uderzeń serca na minutę, mierzona u osoby pozostającej w stanie spoczynku, najlepiej po co najmniej 10 minutach odpoczynku w pozycji siedzącej lub leżącej. Prawidłowa spoczynkowa częstość akcji serca u osób dorosłych mieści się w zakresie 60-100 uderzeń na minutę, choć u wytrenowanych sportowców może być znacznie niższa, nawet 40-60 uderzeń/min.
Spoczynkowa częstość akcji serca jest ważnym parametrem klinicznym, którego podwyższone wartości mogą wskazywać na różne schorzenia, takie jak niedokrwistość, nadczynność tarczycy, stany zapalne, odwodnienie czy niewydolność serca. Obniżona HR spoczynkowa występuje najczęściej u osób wytrenowanych fizycznie jako efekt adaptacji układu krążenia do wysiłku, może też być objawem bradykardii patologicznej w przypadku chorób układu bodźcoprzewodzącego serca.
Monitorowanie spoczynkowej częstości akcji serca stanowi ważny element oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, ponieważ jej podwyższone wartości korelują z większym ryzykiem rozwoju chorób układu krążenia oraz zwiększoną śmiertelnością ogólną. Regularna aktywność fizyczna jest najskuteczniejszym sposobem na obniżenie spoczynkowej częstości akcji serca, co jest jednym z korzystnych efektów treningu wytrzymałościowego.