pityriasis capitis
Pityriasis capitis, znana również jako łupież zwykły, to przewlekła dermatoza skóry owłosionej głowy charakteryzująca się nadmiernym złuszczaniem naskórka w postaci białych lub szarych łusek. Jest to jedna z najczęstszych dolegliwości dermatologicznych, dotykająca około 50% populacji dorosłych na całym świecie.
Etiopatogeneza schorzenia związana jest głównie z nadmiernym namnażaniem się drożdżaków z rodzaju Malassezia (dawniej Pityrosporum), które naturalnie występują na skórze głowy. Czynniki sprzyjające rozwojowi łupieżu to zaburzenia wydzielania sebum, stres, predyspozycje genetyczne, zaburzenia hormonalne oraz nieprawidłowa higiena skóry głowy.
W obrazie klinicznym dominuje złuszczanie naskórka w postaci drobnych, białych lub szarych łusek, którym może towarzyszyć świąd o różnym nasileniu. W przeciwieństwie do łuszczycy czy łojotokowego zapalenia skóry, pityriasis capitis rzadko wiąże się z wyraźnym stanem zapalnym skóry głowy.
Leczenie obejmuje stosowanie szamponów przeciwłupieżowych zawierających substancje przeciwgrzybicze (ketokonazol, pirytionian cynku), keratolityczne (kwas salicylowy) lub przeciwzapalne (dziegcie, siarka). W przypadkach opornych na leczenie miejscowe może być konieczne zastosowanie leków przeciwgrzybiczych doustnie. Istotna jest również edukacja pacjenta w zakresie prawidłowej pielęgnacji skóry głowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Epidemiologia
Łupież (pityriasis capitis) jest najczęstszym objawem łojotokowego zapalenia skóry głowy, dotykającym około 50% populacji dorosłych. Występuje głównie u mężczyzn, z szczytem zachorowań około 20. roku życia, a rzadko u dzieci i osób powyżej 50. roku życia. Częstość występowania różni się w zależności od rasy – od 30-42% u Chińczyków do 81-95% u Afroamerykanów. Łupież jest częstszy u pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza z HIV/AIDS (30-83%), gdzie nasilenie koreluje z liczbą limfocytów T CD4+ (200-500/mm³). Patogeneza wiąże się z nadprodukcją sebum, zaburzeniami mikrobiomu skóry głowy oraz obecnością lipofilnych drożdży Malassezia (M. globosa, M. restricta, M. furfur) i bakterii (Staphylococcus epidermidis, Cutibacterium acnes). Zmiany mikrobiologiczne obejmują zwiększoną ilość M. restricta i S. epidermidis oraz zmniejszoną ilość C. acnes, co wskazuje na zaburzenie równowagi mikrobiologicznej skóry głowy.
biomarker, chłoniak, choroba Parkinsona, Cutibacterium acnes, drożdże Malassezia, HIV/AIDS, kwas propionowy, limfocyt T CD4+, łojotok, łojotokowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry głowy, łupież, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia restricta, mieszki włosowe, obniżona odporność, okres dojrzewania, pacjent z HIV, parkinsonizm, pityriasis capitis, Propionibacterium, sebum, skóra głowy, staphylococcus epidermidis, terapia L-DOPA, zaburzenie równowagi