czynnik aktywacji kontaktowej

Czynnik aktywacji kontaktowej, znany również jako czynnik Hagemana lub czynnik XII, jest kluczowym elementem wewnętrznego szlaku układu krzepnięcia krwi. Jest to glikoproteina syntetyzowana głównie w wątrobie, która krąży we krwi w formie nieaktywnej (zymogenu).

Aktywacja czynnika XII następuje poprzez kontakt z ujemnie naładowanymi powierzchniami, takimi jak kolagen, błony podstawne, aktywowane płytki krwi czy ciała obce. Po aktywacji, czynnik XIIa inicjuje wewnętrzny szlak krzepnięcia poprzez przekształcenie czynnika XI w jego aktywną formę XIa, co prowadzi do kaskadowej reakcji krzepnięcia.

Interesującym aspektem czynnika XII jest fakt, że jego niedobór, w przeciwieństwie do niedoborów innych czynników krzepnięcia, nie powoduje zwiększonej skłonności do krwawień. Jednak jego obecność jest niezbędna w badaniach laboratoryjnych oceniających krzepnięcie, takich jak czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT).

Współczesne badania wskazują na istotną rolę czynnika XII w procesach zapalnych, aktywacji układu dopełniacza oraz w patogenezie zakrzepicy. Czynnik ten może stanowić potencjalny cel terapeutyczny w leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych, bez zwiększania ryzyka powikłań krwotocznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl