gruczolakorak trzustki
Wskazanie

Gruczolakorak trzustki to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek przewodów wyprowadzających trzustki. Stanowi około 85-90% wszystkich nowotworów złośliwych trzustki. Charakteryzuje się agresywnym przebiegiem, późnym wykrywaniem (często w stadium zaawansowanym) i niekorzystnym rokowaniem. Najczęściej występuje u osób po 60. roku życia, częściej u mężczyzn niż u kobiet.

Leczenie gruczolakoraka trzustki zależy od stadium zaawansowania. W przypadkach resekcyjnych stosuje się leczenie chirurgiczne (np. pankreatoduodenektomia, tzw. operacja Whipple’a), które może być jedyną metodą dającą szansę na wyleczenie. Po zabiegu stosuje się leczenie uzupełniające w postaci chemioterapii adjuwantowej. W Polsce stosuje się schematy zawierające gemcytabinę (Gemcit, Gembin) lub połączenie gemcytabiny z kapecytabiną (Xeloda, Capecitabine Accord), a także schemat FOLFIRINOX (5-fluorouracyl, leukoworyna, irynotekan, oksaliplatyna).

W przypadku zaawansowanego, nieresekcyjnego gruczolakoraka trzustki podstawą leczenia jest chemioterapia paliatywna. Stosuje się schematy oparte na gemcytabinie, w tym skojarzenie gemcytabiny z nab-paklitakselem (Abraxane), schemat FOLFIRINOX, a w kolejnych liniach leczenia także nanoliposomalną irynotekę (Onivyde) w skojarzeniu z 5-fluorouracylem i leukoworyną. W przypadku obecności mutacji BRCA1/2 rozważa się zastosowanie inhibitorów PARP, takich jak olaparyb (Lynparza).

Największe trudności w leczeniu gruczolakoraka trzustki wiążą się z jego późnym wykrywaniem, szybkim postępem choroby i wysoką opornością na dostępne metody leczenia. Większość pacjentów w momencie rozpoznania ma już zaawansowaną chorobę, co uniemożliwia radykalne leczenie chirurgiczne. Ponadto, nawet po operacji ryzyko nawrotu jest bardzo wysokie. Nowotwór ten charakteryzuje się znaczną opornością na chemioterapię i radioterapię z powodu specyficznego mikrośrodowiska guza i obecności gęstego podścieliska. Dodatkowym wyzwaniem jest występowanie wyniszczenia nowotworowego i zaburzeń metabolicznych, które pogarszają stan ogólny pacjenta i ograniczają możliwości terapeutyczne.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl