wydzielanie potu i śliny

Wydzielanie potu i śliny to dwa ważne procesy fizjologiczne, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu. Są one kontrolowane przez autonomiczny układ nerwowy – przede wszystkim jego część przywspółczulną (ślina) i współczulną (pot).

Pot jest wydzielany przez gruczoły potowe (ekrynowe i apokrynowe), których liczbę u człowieka szacuje się na 2-5 milionów. Główną funkcją pocenia jest termoregulacja – poprzez parowanie potu z powierzchni skóry organizm oddaje nadmiar ciepła. Pot składa się w 99% z wody, a pozostały 1% to elektrolity (głównie NaCl), mocznik, amoniak i kwas moczowy. Zaburzenia pocenia mogą występować w przebiegu chorób neurologicznych, endokrynologicznych, a także w stanach emocjonalnych jak stres czy lęk.

Ślina jest wydzielana przez trzy pary dużych gruczołów ślinowych (przyusznicze, podżuchwowe i podjęzykowe) oraz liczne drobne gruczoły. Produkcja śliny wynosi około 0,5-1,5 litra dziennie. Ślina pełni funkcje ochronne, trawienne i nawilżające. Zawiera enzymy trawienne (α-amylazę, lipazę językową), immunoglobuliny (głównie IgA), mucyny, lizozym i laktoferrynę. Suchość jamy ustnej (kserostomia) może być objawem chorób ogólnoustrojowych, efektem ubocznym farmakoterapii lub radioterapii w obrębie głowy i szyi.

Diagnostyka zaburzeń wydzielania potu obejmuje testy potliwości (np. test jodowo-skrobiowy, test pilokarpiną), które są szczególnie ważne w diagnostyce mukowiscydozy. W przypadku zaburzeń wydzielania śliny stosuje się badania sialometryczne (pomiar ilości wydzielanej śliny), obrazowanie gruczołów ślinowych (USG, sialografia) oraz badania laboratoryjne składu śliny.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atropinum sulfuricum WZF 1 mg/ml

Atropina siarczan, substancja czynna leku Atropinum Sulfuricum WZF, wykazuje szybkie działanie po podaniu dożylnym, z początkiem efektu już po 2-4 minutach, natomiast po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 30 minutach, a pełny efekt kliniczny, obejmujący wpływ na czynność serca oraz hamowanie wydzielania potu i śliny, pojawia się około 60 minut po aplikacji. Atropina charakteryzuje się zdolnością do przenikania przez barierę krew-mózg, co umożliwia jej działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Około 50% dawki wiąże się z białkami osocza, co wpływa na biodostępność i czas działania leku.
atropina siarczan, Atropinum Sulfuricum WZF, bariera krew-mózg, biodostępność, biotransformacja, działanie farmakologiczne, efekt farmakologiczny, faza eliminacji, metabolizm, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, parametr farmakokinetyczny, podanie domięśniowe, podanie dożylne, profil eliminacji, reakcja utleniania, schemat dawkowania, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, wątroba, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie przez nerki, wydzielanie potu i śliny
Leksykon substancji czynnych
Atropina – Właściwości farmakokinetyczne

Atropina, będąca alkaloidem tropanowym, występuje w różnych formach farmaceutycznych, w tym siarczan atropiny stosowany pozajelitowo, doustnie, ocznie oraz doodbytniczo. Po podaniu dożylnym efekt farmakologiczny, zwłaszcza na częstość pracy serca, pojawia się szybko, w ciągu 2-4 minut, natomiast po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 30 minutach, a pełne działanie na układ autonomiczny obserwuje się po około 60 minutach. Atropina przenika przez barierę krew-mózg, co umożliwia jej działanie ośrodkowe, a około 50% dawki wiąże się z białkami osocza. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie poprzez utlenianie i sprzęganie do nieaktywnych metabolitów, a okres półtrwania wynosi od 2 do 5 godzin (dla zespołu alkaloidów tropanowych, np. Bellapan, 2-3 godziny). Wydalanie następuje głównie przez nerki, z około 50% dawki eliminowanej w moczu w ciągu pierwszych 4 godzin i 90% w ciągu doby, z czego 30-50% w postaci niezmienionej.
alkaloid tropanowy, alkaloidy tropanowe, apoatropina, bariera krew-mózg, belladonina, częstość pracy serca, difenoksylat chlorowodorek, działanie ośrodkowe, faza eliminacji, hydroksyetyloceluloza, krople do oczu, kwas difenoksylowy, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, podanie domięśniowe, podanie dożylne, postać niezmieniona, pralidoksym, racemizacja, siarczan atropiny, skopolamina, stężenie w osoczu, układ autonomiczny, wiązanie z białkami osocza, worek spojówkowy, wydalanie nerkowe, wydzielanie potu i śliny

wydzielanie potu i śliny

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Atropinum sulfuricum WZF 1 mg/ml

Atropina – Właściwości farmakokinetyczne