krwotok skórny
Krwotok skórny (petechiae, purpura) to wynaczynienie krwi do skóry i tkanki podskórnej, objawiające się jako czerwono-fioletowe plamy o różnej wielkości. W zależności od rozmiaru zmian, wyróżnia się wybroczyny (do 3 mm średnicy), plamica (3-10 mm) oraz wylewy podskórne (powyżej 10 mm).
Patofizjologicznie krwotoki skórne mogą wynikać z zaburzeń układu krzepnięcia, trombocytopenii, uszkodzenia naczyń krwionośnych lub zwiększonej przepuszczalności naczyń włosowatych. Mogą towarzyszyć chorobom układowym jak małopłytkowość immunologiczna, choroba von Willebranda, białaczki, sepsa, zapalenie naczyń czy skaza krwotoczna.
Diagnostyka krwotoków skórnych obejmuje badanie morfologiczne krwi z rozmazem, ocenę parametrów krzepnięcia (PT, APTT, fibrynogen), badania w kierunku przeciwciał przeciwpłytkowych oraz diagnostykę obrazową. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie biopsji skóry lub szpiku kostnego.
Leczenie zależy od przyczyny podstawowej i może obejmować leczenie choroby podstawowej, podawanie koncentratów płytek krwi, osocza świeżo mrożonego, czynników krzepnięcia, kortykosteroidów lub leków immunosupresyjnych. W przypadku krwotoków pourazowych stosuje się ucisk miejscowy i zimne okłady.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Daxanlo 110 mg
Daxanlo (dabigatran eteksylan 110 mg) jest bezpośrednim inhibitorem trombiny, którego profil bezpieczeństwa oceniono w badaniach klinicznych na około 64 000 pacjentach, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran. Działania niepożądane występowały z różną częstością w zależności od wskazania i czasu terapii: około 9% w krótkotrwałym leczeniu po wymianie stawu biodrowego/kolanowego (do 42 dni), 22% u pacjentów z migotaniem przedsionków (do 3 lat), 14% w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) oraz 15% w prewencji ŻChZZ. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, które występowały u 14% pacjentów po zabiegach ortopedycznych, 16,6% z migotaniem przedsionków, 14,4% leczonych z powodu ŻChZZ/ZP oraz 10,5-19,4% w prewencji ŻChZZ/ZP (badania RE-SONATE i RE-MEDY). Poważne krwawienia, choć rzadkie, mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowej interwencji.
Poza krwawieniami, często obserwuje się niedokrwistość (często), małopłytkowość (niezbyt często), reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie reakcje anafilaktyczne, oraz zaburzenia czynności wątroby (niezbyt często podwyższenie enzymów, rzadko żółtaczka). Objawy ze strony przewodu pokarmowego obejmują dyspepsję, nudności, biegunkę, ból brzucha i wymioty. Ryzyko krwawień wzrasta u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min), stosujących jednocześnie leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe, u osób powyżej 75. roku życia, z niską masą ciała (<50 kg) oraz z chorobami współistniejącymi. Monitorowanie terapii powinno obejmować ocenę morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby oraz edukację pacjenta w zakresie wczesnego rozpoznawania objawów krwawienia.
bezpośredni inhibitor trombiny, dabigatran eteksylan, dysfagia, dyspepsja, enzymy wątrobowe, klirens kreatyniny, krwawienie, krwiomocz, krwioplucie, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok skórny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, nadwrażliwość na lek, niedokrwistość, poważne krwawienie, reakcja anafilaktyczna, staw biodrowy, staw kolanowy, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dabigatran Eteksylan Stada 110 mg
Dabigatran eteksylan, stosowany u około 35 000 pacjentów w badaniach klinicznych obejmujących łącznie 64 000 osób, wykazuje profil bezpieczeństwa zależny od wskazań terapeutycznych i czasu leczenia. Działania niepożądane występowały u 9% pacjentów leczonych krótkotrwale (do 42 dni) po planowej wymianie stawu biodrowego lub kolanowego, u 22% pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych do 3 lat, u 14% pacjentów z żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową (ZŻG/ZP) oraz u 15% pacjentów w prewencji ZŻG/ZP. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u 14% pacjentów po zabiegach ortopedycznych, 16,6% z migotaniem przedsionków oraz 14,4% leczonych z powodu ZŻG/ZP. W badaniach prewencyjnych ZŻG/ZP odsetek krwawień wynosił 19,4% (RE-MEDY) i 10,5% (RE-SONATE). Pomimo rzadkości poważnych krwawień, istnieje ryzyko zdarzeń zagrażających życiu, kalectwem lub zgonem.
aminotransferazy, dabigatran eteksylan, enzymy wątrobowe, inhibitor trombiny, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak wewnątrzmięśniowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok płucny, krwotok skórny, krwotok stawowy, krwotok układu moczowo-płciowego, krwotok urazowy, krwotok z odbytnicy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, wymiana stawu biodrowego, zaburzenia czynności nerek, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Daruph 55 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne układy narażone na toksyczność to pokarmowy, krwiotwórczy oraz limfatyczny, z jelitem jako głównym narządem docelowym u szczurów i małp. Zaobserwowano odwracalne zmiany w parametrach krwinek czerwonych i szpiku kostnym oraz redukcję liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych. W badaniach na małpach stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek po 9 miesiącach terapii. Dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Pomimo potencjału wydłużania odstępu QT w badaniach in vitro, badania in vivo na małpach nie wykazały istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych. Lek nie wykazywał mutagenności w testach Amesa i mikrojądrowym, choć wykazał efekt klastogenny in vitro na komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badania rakotwórczości, brodawczak macicy, czas krwawienia, dazatynib, dysfagia, działanie fototoksyczne, efekt klastogenny, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, krwinki czerwone, krwotok skórny, mineralizacja nerek, obumieranie embrionów, obumieranie płodów, odstęp QT, płodność, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, toksyczne działanie leku, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zmiany kośćca płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 140 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne objawy toksyczności dotyczyły układu pokarmowego (toksyczność jelitowa ograniczająca dawkę), krwiotwórczego (zmiany parametrów erytrocytów i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (redukcja liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych), przy czym zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu leczenia. Długoterminowe stosowanie u małp wiązało się ze zwiększoną mineralizacją śródmiąższową nerek. Dazatynib hamował agregację płytek krwi in vitro i wydłużał czas krwawienia in vivo u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinje’go sugerującego ryzyko wydłużenia odstępu QT, badania telemetryczne u małp nie wykazały istotnych zmian elektrokardiograficznych.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, działanie immunosupresyjne, efekt klastogenny, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, krwotok skórny, mineralizacja śródmiąższowa nerek, obumieranie płodów, odstęp QT, organogeneza, parametry krwinek czerwonych, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność pierwotna, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ sercowo-naczyniowy, węzły chłonne, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib SUN 80 mg
Dazatynib wykazuje toksyczność przede wszystkim w obrębie układu pokarmowego, krwiotwórczego oraz limfatycznego, co potwierdzono w badaniach nieklinicznych na myszach, szczurach, królikach i małpach. U szczurów i małp toksyczność przewodu pokarmowego, zwłaszcza jelit, była czynnikiem ograniczającym dawkę. Obserwowano zmiany w parametrach erytrocytów oraz szpiku kostnym, a także zmniejszenie liczby limfocytów i masy organów limfatycznych, co wskazuje na działanie immunosupresyjne dazatynibu. Zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. W badaniach na małpach stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek bez istotnych zaburzeń funkcji. Dazatynib hamuje agregację płytek i wydłuża czas krwawienia u szczurów, jednak nie wywołuje samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinje’go, nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QT w badaniach in vivo na małpach.
aberracje chromosomowe, agregacja płytek krwi, badania in vitro, badania in vivo, brodawczaki macicy, czas krwawienia, działanie klastogenne, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza pierwotna, immunosupresja, kanał hERG, krwinki czerwone, krwotok skórny, limfocyty, mineralizacja nerek, odstęp QT, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, włókna Purkinjego, zapis elektrokardiograficzny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 100 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Wykazano, że układ pokarmowy, zwłaszcza jelito, jest głównym narządem docelowym toksyczności, z odwracalnymi zmianami ograniczającymi dawkę u szczurów i małp. Układ krwiotwórczy u szczurów i małp wykazywał odwracalne zmiany parametrów czerwonokrwinkowych i szpiku kostnego, a układ limfatyczny u szczurów charakteryzował się zmniejszeniem liczby limfocytów i masy organów limfatycznych. U małp obserwowano śródmiąższową mineralizację nerek bez innych objawów nefrotoksyczności. Dazatynib wpływał na hemostazę, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia, jednak bez samoistnych krwotoków. Badania kardiologiczne wykazały brak istotnych zmian odstępu QT i EKG in vivo u małp po jednorazowej dawce.
agregacja płytek krwi, badanie rakotwórczości, brodawczak macicy, czas krwawienia, efekt klastogenny, EKG, ekspozycja w osoczu, fototoksyczność, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, krwotok skórny, limfocyty, mineralizacja śródmiąższowa nerek, nerka, obumieranie embrionów, obumieranie płodów, odstęp QT, organogeneza, parametry czerwonokrwinkowe, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zmiany kośćca płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 50 mg
Badania przedkliniczne dazatynibu wykazały wieloukładową toksyczność, z głównym wpływem na układ pokarmowy, krwiotwórczy i limfatyczny, gdzie obserwowano odwracalne zmiany, takie jak erytrocytopenia i limfocytopenia. Długoterminowe podawanie u małp ujawniło śródmiąższową mineralizację nerek, bez cech ostrej nefrotoksyczności. Dazatynib wykazywał działanie przeciwpłytkowe (hamowanie agregacji płytek i wydłużenie czasu krwawienia), jednak bez klinicznie istotnych krwotoków. W badaniach kardiologicznych in vitro stwierdzono wpływ na kanał potasowy hERG i potencjalne wydłużenie odstępu QT, jednak badania in vivo u małp nie potwierdziły tych efektów. Genotoksyczność była negatywna in vivo, mimo klastogenności in vitro. W badaniach rozrodczości dazatynib nie wpływał na płodność szczurów, ale powodował obumieranie płodów i zmiany kostne przy dawkach zbliżonych do klinicznych, wskazując na selektywną toksyczność embrionalno-płodową.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, gruczolak prostaty, in vitro, in vivo, kanał potasowy hERG, krwotok skórny, obumieranie płodu, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śródmiąższowa mineralizacja nerek, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Neoparin 40 mg/0,4 ml
Przedawkowanie enoksaparyny sodowej (Neoparin) stanowi istotne zagrożenie ze względu na nasilone działanie przeciwzakrzepowe, które może prowadzić do powikłań krwotocznych o różnym nasileniu i lokalizacji, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, wewnątrzczaszkowych, dróg moczowych oraz krwiaków w miejscach iniekcji. Ryzyko to dotyczy wszystkich dostępnych dawek preparatu (2000–10000 j.m.), niezależnie od drogi podania, z wyjątkiem podania doustnego, które charakteryzuje się niską biodostępnością i rzadko powoduje poważne następstwa kliniczne. Objawy przedawkowania obejmują również wstrząs krwotoczny manifestujący się hipotensją, tachykardią i zaburzeniami świadomości, co wymaga natychmiastowej interwencji.
aktywność anty-Xa, antidotum, antykoagulacja pozaustrojowa, aPTT, biodostępność, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, hipotensja, infuzja, kaskada krzepnięcia, krwawienie śluzówkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z dróg moczowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok skórny, morfologia krwi, powikłanie krwotoczne, preparat krwiopochodny, protamina, PT, tachykardia, wstrząs krwotoczny, zaburzenie hemostazy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Danengo 110 mg
Dabigatran eteksylat, substancja czynna leku Danengo 110 mg, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało ten lek. Częstość działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania i czasu terapii: 9% przy krótkotrwałym leczeniu po zabiegach ortopedycznych (do 42 dni), 22% u pacjentów z migotaniem przedsionków leczonych do 3 lat, 14% u chorych na żylne choroby zakrzepowo-zatorowe (ZŻG/ZP) oraz 15% w prewencji ZŻG/ZP. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u 10,5-19,4% pacjentów w różnych wskazaniach, w tym 14% po zabiegach ortopedycznych, 16,6% w migotaniu przedsionków, 14,4% w leczeniu ZŻG/ZP oraz do 19,4% w prewencji ZŻG/ZP. Poważne krwawienia, choć rzadkie, mogą stanowić zagrożenie życia lub prowadzić do niepełnosprawności. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, obejmując m.in. niedokrwistość (często), małopłytkowość (niezbyt często), reakcje alergiczne, krwawienia śródczaszkowe, krwotoki z przewodu pokarmowego, nosa, układu moczowo-płciowego oraz skórne wylewy podskórne.
choroba wrzodowa, dabigatran eteksylat, duże krwawienie, dyspepsja, hemarthroza, klirens kreatyniny, krwawienie, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak pourazowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do stawów, krwotok płucny, krwotok skórny, krwotok w miejscu wstrzyknięcia, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok z układu moczowo-płciowego, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, niedokrwistość, nieprawidłowa czynność wątroby, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, świąd, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hemostazy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zatorowość systemowa, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Razarxo 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Razarxo 2,5 mg, został oceniony w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i z przewodu pokarmowego (3,8%), oraz anemia, co jest zgodne z mechanizmem przeciwzakrzepowym leku. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów, z częstością występowania od bardzo częstych (1-10%) do bardzo rzadkich (<0,01%). Szczególnie istotne są krwawienia śródczaszkowe, które mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia neurologicznego lub zgonu, oraz zespół ciasnoty przedziałów powięziowych jako rzadkie, ale poważne powikłanie. Rywaroksaban może również powodować reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby.
aminotransferaza, badanie kliniczne fazy III, klasyfikacja MedDRA, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiak, krwiak pooperacyjny, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do mięśni, krwotok do oka, krwotok skórny, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok śródmózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, niedokrwistość pokrwotoczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, rywaroksaban, smołowaty stolec, trombocytoza, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie skóry, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Reddy 10 mg
Rywaroksaban, będący bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w 13 badaniach fazy III na 69 608 dorosłych i 488 pacjentach pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, z częstością 4,5% dla krwawień z nosa i 3,8% dla krwotoków z przewodu pokarmowego. Częstość krwawień zależy od wskazania klinicznego: profilaktyka ŻChZZ po alloplastyce stawów wiąże się z 6,8% ryzykiem krwawień, a leczenie ZŻG i ZP z 23%. Inne działania niepożądane obejmują niedokrwistość (do 5,9% w profilaktyce ŻChZZ), reakcje alergiczne, zawroty głowy, krwotoki mózgowe, tachykardię, niedociśnienie, krwawienia z układu oddechowego i pokarmowego, zaburzenia czynności wątroby oraz poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona. Ryzyko krwawień jest szczególnie podwyższone u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, stosujących leki wpływające na hemostazę oraz u kobiet poniżej 55 roku życia z nasilonymi krwawieniami miesiączkowymi.
alergiczne zapalenie skóry, alloplastyka stawu, antagonista witaminy K, ból głowy, cholestaza, eozynofilowe zapalenie płuc, inhibitor czynnika Xa, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiak, krwiomocz, krwioplucie, krwotok oczny, krwotok skórny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok z układu moczowo-płciowego, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa rywaroksabanu, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększona aktywność aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Methotrexat-Ebewe 100 mg/ml
Methotrexat-Ebewe (100 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawiera metotreksat, którego toksyczność i działania niepożądane są ściśle związane z dawką, drogą podania oraz czasem terapii. Ciężkie działania niepożądane mogą wystąpić nawet po małych dawkach i na każdym etapie leczenia, co wymaga regularnego monitorowania pacjenta, zwłaszcza parametrów hematologicznych, czynności wątroby i nerek. Najczęstsze działania niepożądane to małopłytkowość, leukopenia, bóle głowy, zawroty głowy, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), podwyższone enzymy wątrobowe, łysienie oraz zmęczenie. Wczesnym objawem toksyczności jest wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, a poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość) pojawiają się zwykle w ciągu 4-14 dni od podania. W przypadku znacznego spadku liczby krwinek konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
chłoniak, enzymy wątrobowe, hiperbilirubinemia, hipogammaglobulinemia, klirens kreatyniny, krwawienie pęcherzykowe, krwotok skórny, leukoencefalopatia, leukopenia, marskość wątroby, martwica kości szczęki, metotreksat, mielopatia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedowład połowiczy, niewydolność nerek, ostre rozdęcie okrężnicy, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przewlekła leukoencefalopatia, rumień wielopostaciowy, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, wgłobienie mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia limfoproliferacyjne, zaburzenia spermatogenezy, zahamowanie szpiku kostnego, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica siatkówki, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zapalenie osierdzia, zapalenie otrzewnej, zapalenie pajęczynówki, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie przeciążeniowe, zwłóknienie płuc