prostaglandyny prozapalne

Prostaglandyny prozapalne to grupa bioaktywnych lipidów, które odgrywają kluczową rolę w procesach zapalnych organizmu. Wywodzą się z kwasu arachidonowego w wyniku działania enzymów cyklooksygenaz (COX-1 i COX-2) i są zaliczane do eikozanoidów. Do najważniejszych prostaglandyn prozapalnych należą PGE2, PGI2 (prostacyklina) oraz PGD2.

Główną funkcją prostaglandyn prozapalnych jest indukcja klasycznych objawów stanu zapalnego – powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych (zwiększając przepływ krwi w miejscu zapalenia), zwiększają przepuszczalność naczyń (prowadząc do obrzęku), uwrażliwiają receptory bólowe (powodując ból i nadwrażliwość) oraz podnoszą temperaturę ciała poprzez działanie na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu.

Farmakologiczna regulacja syntezy prostaglandyn prozapalnych stanowi podstawę działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które hamują aktywność enzymów COX. Selektywne inhibitory COX-2 (koksyby) blokują głównie prozapalne prostaglandyny, oszczędzając działanie ochronne prostaglandyn syntetyzowanych przez COX-1, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.

Nadmierna produkcja prostaglandyn prozapalnych wiąże się z patogenezą wielu chorób o podłożu zapalnym, w tym reumatoidalnego zapalenia stawów, osteoartrozy, miażdżycy oraz niektórych nowotworów. Badania wskazują również na ich rolę w procesach bólowych, gorączce i regulacji odpowiedzi immunologicznej, co czyni je ważnym celem terapeutycznym.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl