gruczolak autonomiczny
Wskazanie

Gruczolak autonomiczny (gruczolak toksyczny tarczycy, choroba Plummera) jest łagodnym nowotworem tarczycy, który funkcjonuje niezależnie od regulacji hormonalnej przysadki mózgowej, produkując nadmierne ilości hormonów tarczycy. Charakteryzuje się występowaniem pojedynczego guzka tarczycy, który wykazuje autonomiczną aktywność i prowadzi do hipertyreozy.

Rozpoznanie gruczolaka autonomicznego opiera się na badaniach obrazowych (USG tarczycy), scyntygrafii tarczycy (uwidaczniającej tzw. „gorący guzek”) oraz badaniach laboratoryjnych wykazujących podwyższone stężenie hormonów tarczycy (fT3, fT4) przy obniżonym poziomie TSH. Pacjenci często zgłaszają objawy nadczynności tarczycy: kołatanie serca, nadmierną potliwość, drżenie rąk, utratę masy ciała czy nietolerancję ciepła.

W leczeniu farmakologicznym gruczolaka autonomicznego stosuje się tyreostatyki, które hamują syntezę hormonów tarczycy. Na polskim rynku dostępne są: Thyrozol (metizol), Metizol (tiamazol) oraz PTU (propylotiouracyl). Leczenie farmakologiczne zazwyczaj jest terapią przygotowującą do leczenia radykalnego lub stosowaną w przypadku przeciwwskazań do innych metod leczenia.

Leczenie radykalne gruczolaka autonomicznego obejmuje leczenie jodem radioaktywnym (131I) lub zabieg chirurgiczny (częściowe wycięcie tarczycy). Po leczeniu radykalnym pacjenci często wymagają substytucji hormonalnej preparatami lewotyroksyny, takimi jak Euthyrox, Letrox czy Levothyroxine Teva.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z gruczolakiem autonomicznym jest właściwe zbilansowanie terapii, aby uniknąć zarówno objawów nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy. Wyzwaniem bywa również przygotowanie pacjentów do leczenia radykalnego, szczególnie osób starszych lub z chorobami współistniejącymi. Dodatkowo, po leczeniu operacyjnym może wystąpić przejściowa lub trwała niedoczynność przytarczyc z hipokalcemią oraz uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl