bakteryjne zapalenie opon mózgowych
Wskazanie

Bakteryjne zapalenie opon mózgowych (BZOM) to ciężka, zagrażająca życiu infekcja, charakteryzująca się zapaleniem opon miękkich (pajęczej i miękkiej) otaczających mózg i rdzeń kręgowy. Główne patogeny odpowiedzialne za tę chorobę to Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis i Haemophilus influenzae typu b. Objawami BZOM są gorączka, sztywność karku, ból głowy, zaburzenia świadomości, nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięki oraz drgawki.

Rozpoznanie BZOM wymaga szybkiej diagnostyki obejmującej badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, badania obrazowe (TK, MRI) oraz badania mikrobiologiczne. Leczenie musi być rozpoczęte natychmiast po podejrzeniu choroby, jeszcze przed uzyskaniem wyników badań. W Polsce w empirycznej terapii stosuje się najczęściej ceftriakson (Biotrakson, Ceftriaxon, Tartriakson) lub cefotaksym (Tarcefoksym). W przypadku podejrzenia meningokokowego zapalenia opon stosuje się również penicylinę G (Penicillinum Crystallisatum TZF). U pacjentów z alergią na antybiotyki beta-laktamowe alternatywą jest wankomycyna (Edicin, Vancomycin) w połączeniu z ciprofloksacyną (Cipronex, Proxacin).

Największym wyzwaniem w leczeniu bakteryjnego zapalenia opon mózgowych jest szybka diagnoza i wdrożenie odpowiedniej antybiotykoterapii. Opóźnienie w leczeniu znacząco zwiększa ryzyko powikłań i śmiertelność, która mimo postępów w medycynie nadal wynosi 10-30%. Dodatkowym problemem jest narastająca antybiotykooporność patogenów oraz trudności w osiągnięciu skutecznego stężenia antybiotyków w płynie mózgowo-rdzeniowym. Powikłaniami BZOM mogą być zaburzenia neurologiczne, głuchota, padaczka, wodogłowie i deficyty poznawcze, co wymaga multidyscyplinarnego podejścia do leczenia i długoterminowej opieki.

W profilaktyce BZOM kluczowe znaczenie mają szczepienia ochronne przeciwko głównym patogenom, w tym szczepienia przeciwko pneumokokom (szczepionki Prevenar 13, Synflorix), meningokokom (Bexsero, Nimenrix, Menveo) oraz Haemophilus influenzae typu b (w ramach szczepień obowiązkowych). U osób z kontaktu z chorym na meningokokowe zapalenie opon mózgowych stosuje się chemioprofilaktykę z użyciem rifampicyny (Rifamazid), ciprofloksacyny lub ceftriaksonu.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl