Leki w grupie
„cefalosporyny czwartej generacji”

Cefalosporyny czwartej generacji to grupa antybiotyków beta-laktamowych o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Wykazują one wysoką aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich oraz zwiększoną skuteczność przeciwko bakteriom Gram-ujemnym w porównaniu do wcześniejszych generacji cefalosporyn. Ich działanie polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do ich śmierci. Cechują się także wysoką odpornością na działanie beta-laktamaz – enzymów wytwarzanych przez bakterie, które neutralizują działanie antybiotyków beta-laktamowych.

Do cefalosporyn czwartej generacji zaliczamy przede wszystkim cefepim (dostępny w Polsce pod nazwami handlowymi Maxipime, Cefepime Kabi), a także cefpirom (Cefrom). Charakteryzują się one dobrą penetracją do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego, co pozwala na ich stosowanie w leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.

Największą zaletą cefalosporyn czwartej generacji jest ich skuteczność wobec szerokiego spektrum patogenów, w tym bakterii opornych na antybiotyki z niższych generacji. Są aktywne wobec większości Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa oraz bakterii Gram-dodatnich, takich jak Staphylococcus aureus (wrażliwy na metycylinę) i Streptococcus pneumoniae. Dzięki dobrej penetracji do tkanek i stabilności wobec większości beta-laktamaz, cefalosporyny czwartej generacji są często wykorzystywane w leczeniu ciężkich zakażeń szpitalnych.

Wśród najważniejszych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem cefalosporyn czwartej generacji należy wymienić ryzyko reakcji alergicznych, które mogą wystąpić u osób uczulonych na antybiotyki beta-laktamowe. Istnieje również ryzyko wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile. Długotrwałe stosowanie tych antybiotyków może prowadzić do selekcji szczepów opornych bakterii, w tym wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL) lub karbapenemazy.

Cefalosporyny czwartej generacji stosowane są głównie w leczeniu ciężkich zakażeń szpitalnych, w tym zakażeń dolnych dróg oddechowych, zakażeń dróg moczowych, zakażeń skóry i tkanek miękkich, zakażeń wewnątrzbrzusznych, posocznicy oraz zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Ze względu na swoje szerokie spektrum działania i stabilność wobec beta-laktamaz, są cennym narzędziem w walce z zakażeniami wywołanymi przez wielooporne szczepy bakteryjne, jednak powinny być stosowane z rozwagą, aby ograniczyć rozwój antybiotykooporności.