powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej
Wskazanie

Powikłane zakażenia w obrębie jamy brzusznej (cIAI – complicated intra-abdominal infections) stanowią poważny problem kliniczny charakteryzujący się rozprzestrzenieniem procesu zapalnego poza narząd pierwotnie zajęty, prowadząc do zapalenia otrzewnej lub tworzenia ropni. Najczęstsze przyczyny to zapalenie wyrostka robaczkowego, perforacja wrzodu trawiennego, zapalenie uchyłków, uraz jamy brzusznej czy powikłania pooperacyjne.

Leczenie powikłanych zakażeń jamy brzusznej opiera się na dwóch kluczowych elementach: interwencji chirurgicznej (drenaż, usunięcie źródła zakażenia) oraz odpowiedniej antybiotykoterapii. W Polsce w terapii cIAI stosuje się najczęściej następujące antybiotyki: karbapenemy (Meronem, Invanz), piperacylinę z tazobaktamem (Tazocin), cefalosporyny III/IV generacji (Biotaksym, Ceftriaxon, Cefepim) często w połączeniu z metronidazolem (Metronidazol), chinolony (Cipronex, Tavanic) z metronidazolem, a także tigecyklinę (Tygacil) w przypadkach zakażeń wieloopornymi patogenami.

Największe trudności w leczeniu powikłanych zakażeń w obrębie jamy brzusznej obejmują rosnącą oporność bakterii na antybiotyki, szczególnie pałeczek Gram-ujemnych wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL) oraz bakterii Pseudomonas aeruginosa. Problematyczne są również zakażenia grzybicze, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością oraz wielokrotnie operowanych. Wyzwaniem jest także właściwe rozpoznanie rozległości zakażenia oraz osiągnięcie adekwatnych stężeń antybiotyków w tkankach objętych zakażeniem.

Istotną kwestią w terapii pozostaje właściwy dobór empirycznej antybiotykoterapii, uwzględniający lokalną epidemiologię i wzorce oporności, a następnie jej modyfikacja na podstawie wyników posiewów. U pacjentów z ciężkim przebiegiem klinicznym, zwłaszcza w przypadku wstrząsu septycznego, kluczowe jest wczesne wdrożenie intensywnej terapii, łącznie z odpowiednim nawodnieniem, wsparciem hemodynamicznym oraz kontrolą źródła zakażenia.