Leki w grupie
„cefalosporyny”

Cefalosporyny to grupa antybiotyków beta-laktamowych o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Działają bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, co prowadzi do ich lizy i śmierci. Wykazują skuteczność wobec wielu bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, jednak spektrum działania różni się w zależności od generacji.

Cefalosporyny są klasyfikowane według generacji (I-V), które różnią się spektrum działania przeciwbakteryjnego oraz odpornością na beta-laktamazy:

Cefalosporyny I generacji (np. cefaleksyna, cefadroksyl, cefazolina) wykazują dobrą aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich i ograniczoną wobec Gram-ujemnych. W Polsce dostępne są preparaty handlowe takie jak Keflex, Biodroxil, Cefazolin.

Cefalosporyny II generacji (np. cefuroksym, cefaklor, cefprozil) mają szersze spektrum działania wobec bakterii Gram-ujemnych przy zachowanej aktywności wobec Gram-dodatnich. Przykładowe preparaty to Zinnat, Ceclor, Cefzil.

Cefalosporyny III generacji (np. ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefiksym) charakteryzują się jeszcze szerszym spektrum działania wobec bakterii Gram-ujemnych, w tym Pseudomonas aeruginosa (ceftazydym). Popularne preparaty to Biotrakson, Tarfazolin, Fortum, Suprax.

Cefalosporyny IV generacji (np. cefepim) mają rozszerzone spektrum działania wobec bakterii Gram-ujemnych oraz zwiększoną odporność na beta-laktamazy. W Polsce dostępny jest preparat Maxipime.

Cefalosporyny V generacji (np. ceftarolina, ceftobiprol) wykazują aktywność wobec MRSA (metycylinoopornego Staphylococcus aureus). Ceftarolina jest dostępna jako Zinforo.

Główną zaletą stosowania cefalosporyn jest ich szerokie spektrum działania, dobra penetracja do tkanek, skuteczność w leczeniu wielu rodzajów zakażeń oraz stosunkowo niski potencjał toksyczności w porównaniu z innymi grupami antybiotyków. Są często stosowane w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, moczowych, skóry i tkanek miękkich, a także jako profilaktyka okołooperacyjna.

Największe niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem cefalosporyn obejmują reakcje alergiczne (w tym reakcje krzyżowe u osób uczulonych na penicyliny, występujące u około 5-10% pacjentów), ryzyko wystąpienia biegunki poantybiotykowej (w tym infekcji Clostridioides difficile), nefrotoksyczność (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z aminoglikozydami), a także selekcję szczepów bakterii opornych, w tym producentów beta-laktamaz o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL).

Lista leków w tej grupie

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl