zakażenie otrzewnej
Wskazanie

Zakażenie otrzewnej (peritonitis) to stan zapalny błony otrzewnowej wyścielającej jamę brzuszną i pokrywającej narządy wewnętrzne. Do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku przedostania się bakterii do jamy otrzewnej poprzez perforację narządów przewodu pokarmowego (np. wrzód trawienny, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków), uszkodzenie narządów podczas urazu lub zabiegów chirurgicznych, a także w przebiegu dializy otrzewnowej.

Objawy zakażenia otrzewnej obejmują silny, rozlany ból brzucha, który nasila się przy poruszaniu, gorączkę, nudności, wymioty, wzdęcie brzucha oraz objawy wstrząsu septycznego w ciężkich przypadkach. Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych (podwyższone parametry stanu zapalnego), badaniach obrazowych (USG, TK jamy brzusznej) oraz punkcji diagnostycznej płynu z jamy otrzewnej.

Leczenie zakażenia otrzewnej wymaga natychmiastowego wdrożenia antybiotykoterapii o szerokim spektrum działania. W Polsce stosuje się najczęściej preparaty takie jak: Tazocin (piperacylina z tazobaktamem), Meronem (meropenem), Invanz (ertapenem), Targocid (teikoplanina) w połączeniu z metronidazolem (Metronidazol, Metronidazole). W ciężkich przypadkach stosuje się także Vancomycin (wankomycyna) lub Zyvoxid (linezolid). Terapia empiryczna powinna pokrywać zarówno bakterie Gram-ujemne, Gram-dodatnie, jak i beztlenowce.

Poza antybiotykoterapią, w większości przypadków konieczna jest interwencja chirurgiczna (laparotomia lub laparoskopia) w celu usunięcia źródła zakażenia, ewakuacji treści zapalnej i przeprowadzenia płukania jamy otrzewnej. Pacjent wymaga również intensywnej terapii płynowej, wyrównania zaburzeń elektrolitowych oraz wsparcia funkcji narządów w przypadku rozwijającej się niewydolności wielonarządowej.

Największe trudności w leczeniu zakażenia otrzewnej wiążą się z rosnącą opornością bakterii na antybiotyki, co może ograniczać skuteczność terapii empirycznej. Dodatkowym wyzwaniem jest opóźniona diagnoza, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub z obniżoną odpornością, u których objawy mogą być mniej charakterystyczne. Powikłania takie jak wstrząs septyczny, niewydolność wielonarządowa czy tworzenie się ropni międzypętlowych znacząco pogarszają rokowanie. Istotnym problemem jest również leczenie zakażeń otrzewnej związanych z dializą otrzewnową, które wymagają często usunięcia cewnika dializacyjnego i czasowego przejścia na hemodializę.