septyczne zapalenie stawów
Wskazanie

Septyczne zapalenie stawów to poważne schorzenie infekcyjne charakteryzujące się obecnością patogenów drobnoustrojowych w obrębie jamy stawowej. Powstaje najczęściej drogą krwiopochodną, poprzez bezpośrednie wprowadzenie drobnoustrojów podczas zabiegów diagnostycznych lub terapeutycznych, albo przez ciągłość z sąsiednich ognisk zapalnych. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Staphylococcus aureus, rzadziej paciorkowce, pałeczki gram-ujemne czy grzyby.

Główne objawy to silny ból, obrzęk, zaczerwienienie i ograniczenie ruchomości zajętego stawu, któremu towarzyszy gorączka i ogólne objawy infekcji. Najczęściej dotyczy dużych stawów, jak kolanowy, biodrowy czy barkowy. Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (podwyższone parametry stanu zapalnego), badania obrazowe oraz punkcję stawu z pobraniem płynu do badań mikrobiologicznych.

Leczenie septycznego zapalenia stawów wymaga szybkiego wdrożenia antybiotykoterapii empirycznej, a następnie celowanej po uzyskaniu antybiogramu. W Polsce stosuje się najczęściej: kloksacylinę (Syntarpen), cefazolin (Biofazolin), wankomycynę (Edicin, Vancomycin), linezolid (Zyvoxid, Linezolid Kabi), ciprofloksacynę (Cipronex, Proxacin) oraz klindamycynę (Dalacin C, Clindamycin). W ciężkich przypadkach konieczne jest podawanie leków dożylnie.

Największą trudnością w leczeniu septycznego zapalenia stawów jest szybka destrukcja struktur stawowych i chrząstki, która może postępować pomimo prawidłowej antybiotykoterapii. Istotnym wyzwaniem jest również rozpoznanie choroby we wczesnym stadium, gdyż opóźnienie leczenia drastycznie pogarsza rokowanie. U pacjentów z implantami stawowymi zakażenie wymaga często usunięcia endoprotezy. Dodatkowym problemem jest rosnąca antybiotykooporność patogenów oraz konieczność długotrwałej terapii (zwykle 4-6 tygodni), co może prowadzić do działań niepożądanych związanych z przedłużoną antybiotykoterapią.

W leczeniu septycznego zapalenia stawów, oprócz antybiotykoterapii, kluczowe znaczenie ma drenaż jamy stawowej, który może być wykonywany poprzez powtarzane punkcje, drenaż artroskopowy lub otwarty zabieg chirurgiczny w przypadku braku poprawy. Rehabilitacja powinna być wdrożona tak szybko, jak to możliwe, aby zapobiec sztywności stawu i zanikowi mięśni.