patogeneza zapalenia

Patogeneza zapalenia to wieloetapowy proces prowadzący do rozwoju reakcji zapalnej w organizmie. Inicjowana jest przez różnorodne czynniki uszkadzające tkanki, takie jak patogeny, urazy mechaniczne, czynniki chemiczne czy autoimmunologiczne. W odpowiedzi na te bodźce dochodzi do aktywacji komórek układu odpornościowego i uwalniania mediatorów zapalnych.

Kluczowym elementem patogenezy zapalenia jest kaskada przemian molekularnych rozpoczynająca się od rozpoznania czynnika uszkadzającego przez receptory rozpoznające wzorce (PRR) obecne na komórkach odporności wrodzonej. Prowadzi to do aktywacji czynników transkrypcyjnych, takich jak NF-κB, i produkcji cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, TNF-α), chemokin oraz eikozanoidów.

W patogenezie ostrego zapalenia występują charakterystyczne etapy naczyniowe: krótkotrwały skurcz naczyń, a następnie ich rozszerzenie i zwiększenie przepuszczalności, co prowadzi do obrzęku tkanek. Równolegle zachodzi migracja leukocytów do miejsca uszkodzenia (głównie neutrofili w zapaleniu ostrym i monocytów/limfocytów w przewlekłym), fagocytoza patogenów oraz naprawa uszkodzonych tkanek.

Przewlekły proces zapalny charakteryzuje się długotrwałą aktywacją układu odpornościowego, przebudową tkanek i włóknieniem. W patogenezie zapaleń przewlekłych istotną rolę odgrywają limfocyty T i B, komórki plazmatyczne oraz makrofagi tkankowe, które poprzez wydzielane cytokiny podtrzymują proces zapalny i mogą prowadzić do uszkodzenia okolicznych tkanek.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl