Leki w grupie
„cefalosporyna”

Cefalosporyny to półsyntetyczne antybiotyki beta-laktamowe o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami PBP (białkami wiążącymi penicylinę), co prowadzi do zaburzenia integralności ściany komórkowej i śmierci bakterii. Wykazują działanie bakteriobójcze wobec szerokiego spektrum bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych.

Cefalosporyny dzielą się na pięć generacji, różniących się spektrum działania przeciwbakteryjnego i właściwościami farmakokinetycznymi:

Cefalosporyny I generacji wykazują silne działanie wobec bakterii Gram-dodatnich i słabsze wobec Gram-ujemnych. Główni przedstawiciele to: cefaleksyna (Keflex, Cefalexin), cefadroksyl (Duracef, Biodroxil), cefazolina (Ancef, Kefzol).

Cefalosporyny II generacji charakteryzują się zwiększoną aktywnością wobec bakterii Gram-ujemnych przy zachowaniu działania przeciwko Gram-dodatnim. Do tej grupy należą: cefuroksym (Zinacef, Zinoxx, Xorimax), cefaklor (Ceclor), cefprozil (Cefzil).

Cefalosporyny III generacji mają jeszcze silniejsze działanie przeciwko bakteriom Gram-ujemnym, w tym Pseudomonas aeruginosa, ale słabsze wobec Gram-dodatnich. Przedstawiciele to: ceftriakson (Biotrakson, Tartriakson), cefotaksym (Claforan), ceftazydym (Fortum), cefoperazon (Cefobid).

Cefalosporyny IV generacji, jak cefepim (Maxipime), charakteryzują się rozszerzonym spektrum działania przeciwko bakteriom Gram-ujemnym i Gram-dodatnim oraz zwiększoną odpornością na beta-laktamazy.

Cefalosporyny V generacji, np. ceftarolina (Zinforo), ceftobiprole (Zevtera), wykazują aktywność przeciwko MRSA (metycylinoopornemu Staphylococcus aureus) i opornym bakteriom Gram-ujemnym.

Największymi zaletami cefalosporyn są: szerokie spektrum działania, wysoka skuteczność bakteriobójcza, stosunkowo niska toksyczność, dobra penetracja do tkanek i płynów ustrojowych oraz różne drogi podania (doustna, domięśniowa, dożylna). Ponadto nowsze generacje cefalosporyn są skuteczne wobec szczepów opornych na starsze antybiotyki.

Zagrożenia związane z cefalosporynami obejmują reakcje alergiczne (około 10% pacjentów uczulonych na penicyliny wykazuje reakcje krzyżowe z cefalosporynami), działanie nefrotoksyczne (szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania z aminoglikozydami lub diuretykami pętlowymi), zaburzenia flory jelitowej mogące prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego oraz możliwość indukcji oporności bakteryjnej, zwłaszcza przy niewłaściwym stosowaniu.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl