okołooperacyjna profilaktyka zakażenia dróg moczowych u pacjenta poddanego przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego
Wskazanie

Okołooperacyjna profilaktyka zakażenia dróg moczowych u pacjenta poddanego przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (TURP) jest kluczowym elementem opieki nad pacjentem. TURP jest jedną z najczęściej wykonywanych procedur urologicznych u mężczyzn z łagodnym rozrostem prostaty (BPH), jednak wiąże się z ryzykiem powikłań infekcyjnych, które mogą znacząco wpłynąć na wyniki leczenia i czas rekonwalescencji.

Wskazania do profilaktyki antybiotykowej podczas TURP obejmują przede wszystkim pacjentów z czynnikami ryzyka zakażenia, takimi jak: nawracające infekcje dróg moczowych w wywiadzie, obecność cewnika przed zabiegiem, bakteriuria, kamica moczowa, nieprawidłowości anatomiczne dróg moczowych czy obniżona odporność. Profilaktyka ma na celu zapobieganie powikłaniom takim jak zakażenie układu moczowego, posocznica moczowa, czy bakteriemia pooperacyjna.

W Polsce stosuje się najczęściej fluorochinolony (Cipronex, Proxacin, Floxamic), cefalosporyny II i III generacji (Biotum, Zinacef, Cefzil, Tarcefoksym) lub kotrimoksazol (Biseptol, Bactrim). Wybór antybiotyku zależy od lokalnych wzorców oporności bakterii, profilu pacjenta oraz wyników posiewu moczu wykonanego przed zabiegiem. Zazwyczaj profilaktyka obejmuje podanie jednej dawki antybiotyku na około 30-60 minut przed zabiegiem, choć w przypadkach podwyższonego ryzyka zakażenia może być kontynuowana do 24-48 godzin po zabiegu.

Jednym z największych wyzwań w profilaktyce okołooperacyjnej jest rosnąca oporność patogenów na antybiotyki, szczególnie w przypadku pacjentów wielokrotnie hospitalizowanych lub leczonych antybiotykami w przeszłości. Innym problemem jest właściwa identyfikacja pacjentów wymagających przedłużonej profilaktyki, by uniknąć niepotrzebnego stosowania antybiotyków i rozwoju oporności. Dodatkowo, pacjenci z cewnikiem założonym przed zabiegiem lub wymagający długotrwałego cewnikowania po zabiegu, stanowią grupę szczególnego ryzyka rozwoju zakażenia mimo zastosowanej profilaktyki.

Istotnym elementem skutecznej profilaktyki jest również odpowiednie postępowanie okołooperacyjne, w tym: krótki czas cewnikowania po zabiegu, właściwa technika operacyjna minimalizująca uraz tkanek, utrzymanie sterylności pola operacyjnego oraz wczesne rozpoznanie i leczenie ewentualnych infekcji. Regularne monitorowanie temperatury ciała, parametrów zapalnych oraz ocena charakteru moczu po zabiegu pozwala na szybkie wykrycie zakażenia, jeśli profilaktyka okaże się nieskuteczna.