zapalenie otrzewnej związane z dializą u pacjenta poddanego ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej
Wskazanie

Zapalenie otrzewnej związane z dializą to poważne powikłanie występujące u pacjentów poddawanych ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CADO). Jest to stan zapalny błony otrzewnowej, najczęściej spowodowany infekcją bakteryjną, która może przedostać się do jamy otrzewnowej podczas wymiany płynu dializacyjnego, poprzez uszkodzenie cewnika lub drogą krwiopochodną. Główne objawy obejmują ból brzucha, mętny płyn dializacyjny, gorączkę oraz wzrost liczby leukocytów w płynie dializacyjnym powyżej 100/mm³.

Diagnostyka opiera się na badaniu płynu dializacyjnego, w tym na posiewie mikrobiologicznym w celu identyfikacji patogenu. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są bakterie Gram-dodatnie (Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus aureus), rzadziej Gram-ujemne (Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa) oraz grzyby (Candida spp.).

W leczeniu zapalenia otrzewnej związanego z dializą stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, którą następnie modyfikuje się po otrzymaniu wyniku posiewu. Leki podaje się dootrzewnowo, dodając je do płynu dializacyjnego. W Polsce stosowane są takie preparaty jak: Cipronex (cyprofloksacyna), Zinacef (cefuroksym), Vancomycin (wankomycyna), Gentamycin (gentamycyna) oraz Metronidazol. W przypadku grzybiczego zapalenia otrzewnej stosuje się leki przeciwgrzybicze jak Fluconazol (flukonazol) czy Fungizone (amfoterycyna B).

Największe trudności w leczeniu zapalenia otrzewnej związanego z dializą to narastająca antybiotykooporność patogenów, nawracające epizody zapalenia, które mogą prowadzić do włóknienia otrzewnej i utraty jej zdolności filtracyjnych, oraz konieczność czasowego lub stałego usunięcia cewnika dializacyjnego. W przypadkach opornych na leczenie może być konieczne przejście na hemodializę. Ponadto, częste epizody zapalenia otrzewnej negatywnie wpływają na jakość życia pacjentów, zwiększają ryzyko hospitalizacji i śmiertelność.

Kluczowe znaczenie ma profilaktyka, obejmująca rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny podczas wymiany płynu dializacyjnego, regularne kontrole miejsc wyjścia cewnika oraz szybkie reagowanie na pierwsze objawy infekcji. Pacjenci powinni być dokładnie edukowani w zakresie samoobserwacji i techniki wykonywania wymiany płynu, co znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia tego powikłania.