zapalenie otrzewnej związane z dializą u pacjenta poddawanego ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej
Wskazanie

Zapalenie otrzewnej związane z dializą u pacjenta poddawanego ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej (CADO) to poważne powikłanie infekcyjne występujące u osób z przewlekłą chorobą nerek leczonych metodą dializy otrzewnowej. Najczęściej rozwija się w wyniku przedostania się patogenów do jamy otrzewnowej przez cewnik dializacyjny lub w wyniku translokacji bakterii z przewodu pokarmowego. Objawami klinicznymi są: ból brzucha, zmętnienie dializatu, gorączka, nudności, wymioty oraz zwiększona liczba leukocytów w płynie dializacyjnym (>100/μl, z czego >50% stanowią neutrofile).

Leczenie zapalenia otrzewnej u pacjentów dializowanych obejmuje przede wszystkim antybiotykoterapię empiryczną, którą następnie modyfikuje się po uzyskaniu wyników posiewu. W początkowej fazie leczenia stosuje się zazwyczaj kombinację antybiotyków działających na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne. W Polsce wykorzystuje się preparaty takie jak: Zinacef (cefuroksym), Tazocin (piperacylina z tazobaktamem), Vancomycin (wankomycyna), Targocid (teikoplanina) czy Gentamycin (gentamycyna). Antybiotyki podawane są najczęściej dootrzewnowo, dodając je do płynu dializacyjnego.

Największe trudności w leczeniu zapalenia otrzewnej związanego z dializą obejmują nawracające epizody infekcji, zakażenia wywołane przez bakterie wielolekooporne oraz zakażenia grzybicze. Te ostatnie są szczególnie trudne w leczeniu i często wymagają usunięcia cewnika dializacyjnego oraz czasowego przejścia na hemodializę. Problematyczne są również biofilmy bakteryjne tworzące się na cewniku dializacyjnym, które są trudne do eliminacji. W przypadku braku odpowiedzi na leczenie antybiotykami w ciągu 5-7 dni, konieczne może być usunięcie cewnika, co prowadzi do konieczności zmiany metody leczenia nerkozastępczego.

Zapobieganie zapaleniu otrzewnej obejmuje rygorystyczne przestrzeganie zasad aseptyki podczas wymiany płynu dializacyjnego, regularną pielęgnację miejsca ujścia cewnika oraz edukację pacjenta. W profilaktyce stosuje się również preparaty przeciwbakteryjne do miejscowej dezynfekcji, takie jak Octenisept lub Braunol. Niektórzy pacjenci wysokiego ryzyka mogą wymagać profilaktycznego stosowania antybiotyków, jak Bactrim (kotrimoksazol) lub Dalacin C (klindamycyna).