zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie przewodu pokarmowego
Wskazanie

Zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie przewodu pokarmowego to kluczowy element opieki okołooperacyjnej. Zabiegi na jelitach, żołądku czy przełyku wiążą się z wysokim ryzykiem infekcji z powodu obecności bogatej flory bakteryjnej. Zakażenia pooperacyjne mogą przyjmować formę zakażeń miejsca operowanego, rozejścia się rany, zakażeń wewnątrzbrzusznych, a nawet sepsy.

Podstawą profilaktyki zakażeń jest stosowanie antybiotyków okołooperacyjnych. Najczęściej wykorzystuje się cefalosporyny II generacji (np. Biofazolin, Tarfazolin), połączenie metronidazolu (Metronidazol, Metronidazole Polpharma) z gentamycyną (Gentamycin WZF) lub piperacylinę z tazobaktamem (Tazocin). Antybiotyki powinny być podane na 30-60 minut przed nacięciem skóry, a ich spektrum działania musi obejmować zarówno bakterie tlenowe, jak i beztlenowe.

Istotnym elementem profilaktyki jest również właściwe przygotowanie przewodu pokarmowego, które może obejmować mechaniczne oczyszczenie jelita i zastosowanie doustnych antybiotyków niewchłanialnych (np. Neomycyna) w przypadku operacji jelita grubego. Coraz częściej jednak odchodzi się od rutynowego przygotowania mechanicznego na rzecz protokołów ERAS (Enhanced Recovery After Surgery).

Największe trudności w zapobieganiu zakażeniom pooperacyjnym związane są z rosnącą antybiotykoopornością patogenów, szczególnie w środowisku szpitalnym. Dodatkowym wyzwaniem jest indywidualizacja profilaktyki u pacjentów wysokiego ryzyka – z obniżoną odpornością, niedożywionych, otyłych czy z cukrzycą. Optymalny czas podawania antybiotyków profilaktycznych również pozostaje przedmiotem dyskusji – przedłużanie profilaktyki ponad 24 godziny rzadko przynosi korzyści, a zwiększa ryzyko selekcji szczepów opornych.

W najnowszych zaleceniach podkreśla się znaczenie kompleksowego podejścia do profilaktyki, uwzględniającego nie tylko antybiotykoterapię, ale także właściwą technikę operacyjną, utrzymanie normotermii, odpowiednie przygotowanie skóry (np. preparatami Skinsept, Octenisept), kontrolę glikemii oraz wczesne usuwanie cewników i drenów. Protokoły ERAS, zmniejszające stres operacyjny i przyspieszające powrót funkcji przewodu pokarmowego, również przyczyniają się do redukcji ryzyka zakażeń.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl