zakażenie miejsca operowanego
Wskazanie

Zakażenie miejsca operowanego (ZMO) to powikłanie, które występuje w miejscu nacięcia chirurgicznego w ciągu 30 dni od operacji lub do roku w przypadku wszczepienia implantu. ZMO można podzielić na powierzchowne (obejmujące skórę i tkankę podskórną), głębokie (obejmujące powięź i mięśnie) oraz zakażenia narządu/przestrzeni (obejmujące narządy lub przestrzenie anatomiczne otwarte lub manipulowane podczas operacji).

Czynnikami ryzyka ZMO są m.in. cukrzyca, otyłość, nikotynizm, immunosupresja, długi czas operacji, niewłaściwa antybiotykoterapia profilaktyczna oraz nieodpowiednie przygotowanie pola operacyjnego. Objawy ZMO to zaczerwienienie, obrzęk, ból, podwyższona temperatura miejscowa, wyciek ropny z rany oraz czasem gorączka i podwyższone parametry zapalne.

W leczeniu ZMO stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, a następnie celowaną po uzyskaniu wyników posiewu. W Polsce najczęściej wykorzystywane leki to: amoksycylina z kwasem klawulanowym (Augmentin, Taromentin), cefalosporyny (Biotaksym, Zinacef, Cefuroxim), fluorochinolony (Cipronex, Avelox) oraz metronidazol (Metronidazol) w przypadku zakażeń beztlenowcami. W cięższych przypadkach stosuje się karbapenemy (Meronem, Invanz) lub wankomycynę (Vancomycin, Edicin) przy podejrzeniu MRSA.

Kluczowym elementem leczenia jest także odpowiednie postępowanie miejscowe, w tym drenaż, płukanie rany, usunięcie martwiczych tkanek oraz ewentualne rozszerzone chirurgiczne opracowanie rany. W niektórych przypadkach stosuje się opatrunki z antyseptykami (np. z jodyną, srebrem) lub terapię podciśnieniową (VAC).

Największe trudności w leczeniu ZMO stanowią zakażenia wielolekoopornymi szczepami bakterii, opóźniona diagnoza, obecność ciał obcych (np. implantów, szwów, siatek), współistniejące choroby pacjenta osłabiające układ odpornościowy oraz konieczność balansowania między radykalnym opracowaniem chirurgicznym a zachowaniem funkcji tkanek. Wyzwaniem jest również decyzja o ewentualnym usunięciu implantu oraz określenie optymalnego czasu trwania antybiotykoterapii, aby zapobiec nawrotom zakażenia i rozwojowi oporności bakterii.