Ceftriaxone TZF – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji

Ceftriaxone TZF
Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji, 1 g

Produkt zawiera ceftriakson sodowy, antybiotyk o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych czy borelioza. Może być również używany profilaktycznie przed zabiegami chirurgicznymi oraz u pacjentów z neutropenią i gorączką.

Pobierz ChPL PDF Ceftriaxone TZF – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji – 1 g

Rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

ceftriakson

Kategoria leku

Rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania
Ceftriaxone TZF powinien być dawkowany indywidualnie, uwzględniając ciężkość, lokalizację i rodzaj zakażenia, a także wiek pacjenta oraz funkcję wątroby i nerek. U dorosłych dawki wahają się od 1 do 4 g na dobę, podawane raz na dobę, z możliwością podania dwukrotnego przy dawkach powyżej 2 g. W leczeniu pozaszpitalnego zapalenia płuc, zaostrzeń POChP, zakażeń jamy brzusznej i powikłanych zakażeń dróg moczowych stosuje się dawki 1-2 g/dobę, natomiast w szpitalnym zapaleniu płuc, zakażeniach skóry, tkanek miękkich oraz kości i stawów zalecane jest 2 g/dobę. W przypadku neutropenii z gorączką, bakteryjnego zapalenia wsierdzia i opon mózgowo-rdzeniowych dawki wynoszą 2-4 g/dobę. Specjalne schematy dawkowania dotyczą m.in. ostrego zapalenia ucha środkowego (1-2 g jednorazowo i.m.), profilaktyki przedoperacyjnej (2 g jednorazowo), rzeżączki (500 mg jednorazowo i.m.) oraz kiły (500 mg-2 g/dobę przez 10-14 dni). U dzieci dawkowanie jest zależne od masy ciała i wieku, z maksymalną dawką 4 g/dobę, a u noworodków nie należy przekraczać 50 mg/kg mc./dobę. U osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≥10 ml/min) nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast w schyłkowej niewydolności nerek dawka nie powinna przekraczać 2 g/dobę.

Podawanie ceftriaksonu może odbywać się dożylnie (preferowana infuzja trwająca co najmniej 30 minut lub powolne wstrzyknięcie 5-minutowe) lub domięśniowo (głębokie wstrzyknięcie, max. 1 g w jedno miejsce). U noworodków dawki dożylne muszą być podawane powoli (>60 minut) w celu zmniejszenia ryzyka encefalopatii bilirubinowej. Ceftriakson jest przeciwwskazany u wcześniaków do 41 tygodnia wieku skorygowanego oraz u noworodków wymagających dożylnego leczenia roztworami zawierającymi wapń ze względu na ryzyko wytrącenia soli wapniowej. Nie wolno stosować rozcieńczalników zawierających wapń (np. roztworu Ringera, Hartmanna) ani mieszać ceftriaksonu z roztworami wapniowymi w tym samym zestawie dożylnego podawania. Przedoperacyjnie lek należy podać 30-90 minut przed zabiegiem. Leczenie należy kontynuować przez 48-72 godziny po ustąpieniu gorączki lub eradykacji bakterii. Roztwór do podania musi być przezroczysty, o żółtawym lub brunatno-żółtym zabarwieniu, wolny od widocznych cząstek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Ceftriaxone TZF 1 g

antybiotykoterapia, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ceftriakson, dializa otrzewnowa, encefalopatia bilirubinowa, eradykacja bakterii, hemodializa, kiła, kiła układu nerwowego, klirens kreatyniny, neutropenia z gorączką, odmiedniczkowe zapalenie nerek, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozsiana postać boreliozy, rzeżączka, szpitalne zapalenie płuc, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie ucha środkowego
Działania niepożądane
Ceftriakson jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, granulocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, reakcje nadwrażliwości), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, encefalopatia, drgawki), oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), z wieloma reakcjami o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które wymaga wyrównania gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza u pacjentów z odwodnieniem. U noworodków i wcześniaków (<28 dni) stosowanie ceftriaksonu z wapniem może prowadzić do wytrącania się soli wapniowej w płucach i nerkach, co jest potencjalnie śmiertelne.

Wysokie dawki ceftriaksonu (≥80 mg/kg mc./dobę lub >10 g całkowitej dawki) oraz czynniki ryzyka takie jak odwodnienie i unieruchomienie zwiększają ryzyko powstawania strątów w nerkach i pęcherzyku żółciowym, co może prowadzić do niewydolności nerek lub objawów klinicznych (ból, nudności, wymioty). Strąty te są zwykle odwracalne po odstawieniu leku. Ponadto, ceftriakson może wywoływać poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy, AGEP oraz DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej. Monitorowanie działań niepożądanych i ich zgłaszanie do odpowiednich organów jest kluczowe dla oceny stosunku korzyści do ryzyka stosowania ceftriaksonu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Ceftriaxone TZF 1 g

AGEP, agranulocytoza, bezmocz, ceftriakson, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, cukromocz, DRESS, drgawka, encefalopatia, enzym wątrobowy, eozynofilia, granulocytopenia, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, sól wapniowa ceftriaksonu, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka jąder podkorowych mózgu
Interakcje leku
Ceftriakson wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne podawanie ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń (np. roztwór Ringera, Hartmanna), co może prowadzić do wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu, zwłaszcza u noworodków. U pacjentów innych niż noworodki dopuszcza się podawanie kolejno obu preparatów, pod warunkiem dokładnego przepłukania linii infuzyjnej. Ponadto, współistniejące stosowanie ceftriaksonu z doustnymi antagonistami witaminy K zwiększa ryzyko krwawień, co wymaga częstego monitorowania INR i dostosowania dawki leków przeciwzakrzepowych. W przypadku terapii łączonej z aminoglikozydami zaleca się monitorowanie stężenia aminoglikozydów i funkcji nerek ze względu na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności. Interakcje z probenecydem nie wpływają na eliminację ceftriaksonu, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania.

Ceftriakson może również wpływać na wyniki niektórych testów diagnostycznych, powodując fałszywie dodatnie wyniki testu Coombsa, testu na galaktozemię oraz nieenzymatycznych metod oznaczania glukozy w moczu, dlatego zaleca się stosowanie metod enzymatycznych w diagnostyce glikozurii. W przeciwieństwie do innych antybiotyków, ceftriakson nie wywołuje reakcji disulfiramopodobnej po spożyciu alkoholu, jednak ze względu na możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej i nasilenie działań niepożądanych, zaleca się unikanie alkoholu podczas terapii. Wskazane jest także unikanie jednoczesnego stosowania chloramfenikolu ze względu na potencjalny antagonizm działania przeciwbakteryjnego. Podsumowując, kluczowe jest przestrzeganie zasad dotyczących podawania ceftriaksonu z innymi lekami i roztworami oraz uwzględnianie możliwych interakcji diagnostycznych w celu optymalizacji bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Ceftriaxone TZF 1 g

antagonista witaminy K, antybiotyk aminoglikozydowy, cefalosporyna, cefoperazon, ceftriakson, chloramfenikol, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwzakrzepowe, furosemid, galaktozemia, grupa metylotiotetrazolowa, INR, lek moczopędny, metronidazol, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nefrotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, preparat wapniowy, probenecyd, reakcja disulfiramopodobna, roztwór Hartmanna, roztwór Ringera, sól wapniowa, terapia przeciwbakteryjna, test Coombsa, tinidazol
Profil bezpieczeństwa leku
Ceftriakson wykazuje przenikanie do mleka matki w niskim stężeniu, co może prowadzić do ryzyka biegunki, zakażeń grzybiczych błon śluzowych oraz reakcji uczuleniowych u niemowląt. W związku z tym zaleca się rozważenie przerwania karmienia piersią lub dokładną ocenę korzyści i ryzyka terapii ceftriaksonem u kobiet karmiących. U pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny należy zachować ostrożność ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność do bezpiecznego wykonywania tych czynności.

W populacji seniorów nie jest konieczna modyfikacja dawki ceftriaksonu przy prawidłowej funkcji wątroby i nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawka nie wymaga zmniejszenia, o ile funkcja wątroby jest prawidłowa; jednak w przypadku schyłkowej niewydolności nerek dawka nie powinna przekraczać 2 g na dobę, a pacjent wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. Podobnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, przy lekkich i umiarkowanych dysfunkcjach bez współistniejących zaburzeń nerek, nie ma potrzeby modyfikacji dawki, choć brak jest danych dotyczących ciężkich zaburzeń, co również wymaga ścisłej kontroli klinicznej. Brak jest danych dotyczących interakcji ceftriaksonu z alkoholem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Ceftriaxone TZF 1 g
Przeciwwskazania
Ceftriaxone TZF, zawierający 1 g ceftriaksonu w postaci soli sodowej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ceftriakson, inne cefalosporyny lub substancje pomocnicze, a także u osób z ciężkimi reakcjami alergicznymi na antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Preparat zawiera około 83 mg sodu na gram, co wymaga uwagi u pacjentów na diecie niskosodowej. Szczególne przeciwwskazania dotyczą populacji pediatrycznej: wcześniaków do 41 tygodnia wieku ciążowego i chronologicznego oraz noworodków do 28 dni z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoalbuminemią, kwasicą lub koniecznością dożylnego podawania preparatów wapnia, ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej i wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu. Podanie domięśniowe ceftriaksonu rozpuszczonego w lidokainie wymaga wykluczenia przeciwwskazań do lidokainy i jest bezwzględnie przeciwwskazane do podania dożylnego.

Stosowanie Ceftriaxone TZF należy odradzać u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby lub dróg żółciowych, a także u osób z jednoczesnymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby, gdzie może być konieczne dostosowanie dawki. Należy zachować ostrożność u pacjentów z ryzykiem interakcji lekowych, zwłaszcza z preparatami wapnia. W przypadku wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa terapii ceftriaksonem wskazana jest konsultacja z farmakologiem klinicznym lub specjalistą chorób zakaźnych. Diagnostyka przeciwwskazań powinna obejmować szczegółowy wywiad, badania laboratoryjne oraz analizę potencjalnych interakcji, aby zapewnić optymalny i bezpieczny dobór terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Ceftriaxone TZF 1 g

alergia krzyżowa, antybiotyki beta-laktamowe, cefalosporyna, ceftriakson, choroby układu nerwowego, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, iniekcja domięśniowa, interakcja lekowa, kwasica, lidokaina, nadwrażliwość na cefalosporyny, noworodek, padaczka, podanie domięśniowe, podanie dożylne, preparaty wapnia, reakcja anafilaktyczna, sól wapniowa ceftriaksonu, wcześniak, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego
Przedawkowanie
Przedawkowanie ceftriaksonu, antybiotyku z grupy cefalosporyn III generacji, dostępnego w dawce 1 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji (Ceftriaxone TZF), manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty oraz biegunka. Warto podkreślić, że każdy gram preparatu zawiera około 83 mg sodu, co może mieć istotne znaczenie u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Standardowe metody pozaustrojowego oczyszczania krwi, takie jak hemodializa czy dializa otrzewnowa, nie są skuteczne w eliminacji ceftriaksonu, co komplikuje leczenie w przypadku ciężkiego przedawkowania.

Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu ceftriaksonu ma charakter objawowy i podtrzymujący funkcje życiowe. Zaleca się nawadnianie pacjenta (doustne lub dożylne) w celu zapobiegania odwodnieniu, stosowanie leków przeciwwymiotnych przy nasilonych nudnościach i wymiotach oraz leków przeciwbiegunkowych w przypadku ciężkiej biegunki. Konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, funkcji narządów, stężenia elektrolitów oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Wczesne zgłoszenie się do placówki medycznej i wdrożenie leczenia pod nadzorem lekarza są kluczowe ze względu na brak swoistej odtrutki i ograniczone możliwości eliminacji ceftriaksonu z organizmu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Ceftriaxone TZF 1 g

biegunka, cefalosporyna trzeciej generacji, ceftriakson, ceftriakson sodowy, dializa otrzewnowa, elektrolity, hemodializa, leczenie objawowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, nudności, objawy przewodu pokarmowego, odtrutka, odwodnienie, parametry życiowe, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, równowaga kwasowo-zasadowa, wymioty, zakażenie bakteryjne, zawartość sodu
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ceftriaksonu, substancji czynnej produktu Ceftriaxone TZF, wykazały specyficzne działanie na układ żółciowy, szczególnie przy podawaniu wysokich dawek soli wapniowej u psów i małp, co skutkowało powstawaniem złogów i strątów w pęcherzyku żółciowym. Zjawisko to było jednak odwracalne po zaprzestaniu terapii. Badania nie wykazały toksycznego wpływu na funkcje rozrodcze ani genotoksycznego działania, co potwierdza brak negatywnego wpływu na materiał genetyczny. Warto podkreślić, że brak jest danych dotyczących potencjalnej rakotwórczości ceftriaksonu, gdyż nie przeprowadzono długoterminowych badań w tym zakresie.

Profil bezpieczeństwa produktu Ceftriaxone TZF jest ogólnie akceptowalny, jednak należy zwrócić uwagę na zawartość sodu w preparacie – każda fiolka zawiera 1 g ceftriaksonu w postaci soli sodowej, co odpowiada około 83 mg sodu na gram produktu. Ta informacja jest istotna u pacjentów wymagających diety z ograniczoną podażą sodu. Podsumowując, pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, konieczne jest monitorowanie funkcji układu żółciowego podczas stosowania wysokich dawek ceftriaksonu oraz uwzględnienie zawartości sodu w terapii pacjentów z ryzykiem obciążenia sodowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceftriaxone TZF 1 g

badanie rakotwórczości, cefalosporyna trzeciej generacji, ceftriakson, dieta niskosodowa, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, sól sodowa, sól wapniowa ceftriaksonu, toksyczność reprodukcyjna, układ żółciowy, złogi w pęcherzyku żółciowym
Skład i postać leku
Ceftriaxone TZF to preparat zawierający 1 g ceftriaksonu sodowego w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Produkt charakteryzuje się niską higroskopijnością i brakiem substancji pomocniczych, jednak istotne jest, że każdy gram leku zawiera około 83 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Preparat wykazuje liczne niezgodności farmaceutyczne, zwłaszcza z lekami takimi jak amsakryna, wankomycyna, flukonazol oraz antybiotyki aminoglikozydowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do mieszania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń (np. roztwór Ringera, Hartmanna), ze względu na ryzyko wytrącania nierozpuszczalnych kompleksów, co może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. W przypadku terapii skojarzonej, podawanie różnych antybiotyków w tym samym roztworze lub strzykawce jest niewskazane.

Stabilność fizykochemiczna sporządzonego roztworu ceftriaksonu zależy od temperatury i rodzaju rozpuszczalnika: w temperaturze 25°C roztwór do wstrzykiwań jest stabilny przez 24-30 godzin, a w 5°C nawet do 240 godzin; rozcieńczony roztwór zachowuje stabilność odpowiednio 6-48 godzin w 25°C i 24-240 godzin w 5°C. Z mikrobiologicznego punktu widzenia roztwór należy zużyć natychmiast lub przechowywać maksymalnie 24 godziny w 2-5°C. Podawanie domięśniowe wymaga głębokiego wstrzyknięcia, a roztwór z lidokainą (1%) nie może być podawany dożylnie. Dożylne podanie powinno trwać około 5 minut, a infuzja co najmniej 30 minut. Należy unikać stosowania rozcieńczalników zawierających wapń do rekonstytucji i rozcieńczania ceftriaksonu oraz nie podawać jednocześnie z roztworami wapniowymi, w tym stosowanymi w żywieniu pozajelitowym, bez starannego przepłukania linii infuzyjnej. Produkt przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze poniżej 25°C, z okresem ważności 3 lata.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Ceftriaxone TZF 1 g

amsakryna, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk glikopeptydowy, ceftriakson, ceftriakson sodowy, dieta niskosodowa, działanie przeciwdrobnoustrojowe, fiolka ze szkła, flukonazol, guma bromobutylowa, infuzja dożylna, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwnowotworowy, lidokaina, niezgodność farmaceutyczna, okres noworodkowy, proszek do sporządzania roztworu, sól wapniowa ceftriaksonu, stabilność fizykochemiczna, wankomycyna, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, żywienie pozajelitowe
Specjalne ostrzeżenia
Podczas terapii ceftriaksonem (Ceftriaxone TZF) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu Kounisa, które mogą prowadzić do zgonu. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku reakcji na beta-laktamy. U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, istnieje podwyższone ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu w płucach i nerkach, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u tej grupy. Ceftriakson nie powinien być mieszany ani podawany jednocześnie z roztworami zawierającymi wapń, a u pacjentów powyżej 28. dnia życia należy zachować odstęp i odpowiednie techniki infuzyjne. W trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie morfologii krwi ze względu na ryzyko autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a także obserwacja pod kątem objawów zapalenia jelita grubego, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Ceftriakson może powodować fałszywie dodatnie lub zaniżone wyniki w testach diagnostycznych, takich jak test Coombsa, test na galaktozemię oraz oznaczanie glukozy w moczu i krwi.

Ważne jest także uwzględnienie potencjalnych powikłań takich jak zapalenie trzustki, kamica nerkowa oraz reakcja Jarischa-Herxheimera u pacjentów z zakażeniem krętkami. U osób z ciężką niewydolnością nerek i wątroby zaleca się ścisłą kontrolę kliniczną. Ceftriakson w dawce 1 g/dobę i większej może powodować wytrącanie się soli wapniowej w pęcherzyku żółciowym, co może być mylnie interpretowane jako kamica żółciowa; zmiany te zwykle ustępują po zakończeniu terapii. Produkt zawiera około 83 mg sodu na gram, co stanowi 4,2% maksymalnej dobowej dawki sodu zalecanej przez WHO, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Roztwór lidokainy stosowany jako rozpuszczalnik jest dopuszczalny wyłącznie do wstrzyknięć domięśniowych, a jego dożylne podanie jest przeciwwskazane.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Ceftriaxone TZF

antybiotyk beta-laktamowy, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, cefalosporyna, ciężka niewydolność nerek, ciężka reakcja nadwrażliwości, Clostridioides difficile, działanie przeciwbakteryjne, encefalopatia, encefalopatia bilirubinowa, galaktozemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, kamica żółciowa, morfologia krwi, niedrożność dróg żółciowych, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, sól wapniowa ceftriaksonu, test Coombsa, wcześniak, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, żywienie pozajelitowe
Właściwości farmakodynamiczne
Ceftriakson, będący cefalosporyną III generacji z grupy beta-laktamów (kod ATC: J01DD04), działa poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, wiążąc się z białkami wiążącymi penicylinę (PBP) i prowadząc do lizy komórki bakteryjnej. Oporność na ceftriakson może wynikać z produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL, karbapenemaz, AmpC), modyfikacji miejsc docelowych, zmniejszonej przepuszczalności błony zewnętrznej lub aktywnego efluksu leku. EUCAST definiuje wartości graniczne MIC dla ceftriaksonu, które pozwalają na klasyfikację szczepów jako wrażliwe lub oporne, np. Enterobacteriaceae: wrażliwe ≤1 mg/l, oporne >2 mg/l; Streptococcus pneumoniae: wrażliwe ≤0,5 mg/l, oporne >2 mg/l; Haemophilus influenzae: wrażliwe ≤0,12 mg/l, oporne >0,12 mg/l. Wartości te odnoszą się do dawkowania dożylnego 1 g raz na dobę lub dużej dawki co najmniej 2 g raz na dobę.

Spektrum działania ceftriaksonu obejmuje liczne bakterie tlenowe Gram-dodatnie (m.in. MSSA, paciorkowce grup A, B, C, G, paciorkowce zieleniące) oraz Gram-ujemne (m.in. Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Enterobacteriaceae), a także bakterie beztlenowe (Bacteroides spp., Clostridium perfringens). Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że szczepy MRSA są oporne na ceftriakson, podobnie jak bakterie produkujące ESBL. Występowanie oporności może być zmienne geograficznie i czasowo, co wymaga uwzględnienia lokalnych danych epidemiologicznych oraz konsultacji z mikrobiologiem klinicznym w przypadku ciężkich zakażeń lub wysokiej częstości oporności.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Ceftriaxone TZF 1 g

antybiotyk beta-laktamowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, białko wiążące penicylinę, borelioza, cefalosporyna III generacji, ceftriakson, chromosomalna cefalosporynaza, dwoinka rzeżączki, dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, ESBL, gronkowiec naskórkowy, gronkowiec złocisty, krętek blady, laseczka zgorzeli gazowej, listerioza, minimalne stężenie hamujące, MRSA, MSSA, paciorkowiec agalactiae, paciorkowiec ropotwórczy, pałeczka hemofilna, pałeczka okrężnicy, pałeczka ropy błękitnej, pałeczka zapalenia płuc, peptydoglikan, zakażenie bakteryjne
Właściwości farmakokinetyczne
Farmakokinetyka ceftriaksonu wykazuje istotne różnice w zależności od drogi podania, wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby. Po podaniu domięśniowym dawki 1 g maksymalne stężenie w osoczu (Cmaks) wynosi około 81 mg/l i osiągane jest po 2-3 godzinach (Tmax), co jest dwukrotnie niższe niż przy podaniu dożylnym, jednak całkowita biodostępność (AUC) jest porównywalna dla obu dróg podania. Przy podaniu dożylnym Cmaks zależy od dawki i sposobu podania: szybkie wstrzyknięcie 1 g daje około 200 mg/l, a infuzja 1 g około 150 mg/l. Ceftriakson charakteryzuje się objętością dystrybucji 7-12 l, co świadczy o szerokim przenikaniu do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (do 25% stężenia osoczowego przy zapaleniu opon). Wiązanie z białkami osocza jest wysokie (około 95% przy stężeniach <100 mg/l), ale ulega nasyceniu przy wyższych stężeniach (85% przy 300 mg/l). Ceftriakson nie jest metabolizowany wątrobowo, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych i pozwala na stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby bez modyfikacji dawki.

Eliminacja ceftriaksonu odbywa się zarówno drogą nerkową, jak i wątrobowo-żółciową, z klirensem osoczowym 10-22 ml/min i okresem półtrwania około 8 godzin u dorosłych, co umożliwia dawkowanie 1-2 razy na dobę. Około 50-60% leku wydalane jest niezmienione z moczem, a 40-50% z żółcią. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby okres półtrwania ulega jedynie nieznacznemu wydłużeniu dzięki kompensacyjnemu wzrostowi klirensu pozanerkowego lub nerkowego, odpowiednio. U osób starszych (>75 lat) okres półtrwania może być 2-3 razy dłuższy, co wynika ze zmian fizjologicznych związanych z wiekiem. W populacji pediatrycznej, zwłaszcza u noworodków, obserwuje się wydłużony okres półtrwania, co jest związane z niedojrzałością układów metabolicznych i wydalniczych oraz różnicami w składzie ciała i funkcji narządów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Ceftriaxone TZF 1 g

albuminy osocza, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, ceftriakson, frakcja wolna leku, infuzja dożylna, klirens nerkowy, klirens osoczowy, klirens pozanerkowy, minimalne stężenie hamujące, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ceftriakson, jako cefalosporyna III generacji, przenika przez barierę łożyskową do krążenia płodowego oraz do mleka kobiecego w niskim stężeniu. Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na rozwój zarodka, płodu czy potomstwa. Jednakże dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania ceftriaksonu u kobiet ciężarnych są ograniczone, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza w I trymestrze ciąży, kiedy organogeneza jest najbardziej intensywna. Antybiotyk powinien być stosowany jedynie wtedy, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.

W okresie karmienia piersią ceftriakson przenika do mleka w małym stężeniu, co nie powinno wywoływać istotnych klinicznie działań niepożądanych u dziecka. Niemniej jednak istnieje ryzyko wystąpienia biegunek, zakażeń grzybiczych błon śluzowych oraz reakcji alergicznych u niemowląt. Decyzja o kontynuacji karmienia piersią podczas terapii ceftriaksonem powinna być oparta na indywidualnej analizie korzyści zdrowotnych dla dziecka oraz korzyści terapeutycznych dla matki, z uwzględnieniem potencjalnego ryzyka. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o możliwych skutkach ubocznych i zalecić monitorowanie dziecka podczas leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ceftriaxone TZF 1 g

bariera łożyskowa, biegunka, cefalosporyna III generacji, ceftriakson, działanie niepożądane, działanie teratogenne, flora bakteryjna przewodu pokarmowego, kandydoza jamy ustnej, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, reakcja alergiczna, rozwój zarodka, zakażenie grzybicze błon śluzowych
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Stosowanie ceftriaksonu, w tym preparatu Ceftriaxone TZF (1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji), może prowadzić do działań niepożądanych wpływających na zdolności psychomotoryczne pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem zawrotów głowy. Objawy te stanowią istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o ryzyku ograniczenia zdolności do wykonywania czynności wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej oraz zalecić całkowite powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia niepokojących objawów.

W trakcie terapii ceftriaksonem konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta, zwłaszcza w pierwszych dniach leczenia, oraz natychmiastowy kontakt z lekarzem w razie pojawienia się działań niepożądanych. Informacja o potencjalnym wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów powinna być przekazana niezależnie od drogi podania (dożylnej lub domięśniowej) i odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta, co ma znaczenie zarówno kliniczne, jak i formalno-prawne. Takie postępowanie zapewnia spełnienie obowiązku informacyjnego oraz zwiększa bezpieczeństwo pacjenta podczas terapii Ceftriaxone TZF.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ceftriaxone TZF 1 g

antybiotyk, ceftriakson, ceftriakson sodowy, Ceftriaxone TZF, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, infuzja, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie leku, postać farmaceutyczna, proszek do sporządzania roztworu, prowadzenie pojazdów mechanicznych, roztwór do wstrzykiwań, sprawność psychomotoryczna, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna
Wskazania do stosowania
Ceftriaxone TZF to preparat zawierający 1 g ceftriaksonu w postaci soli sodowej, stosowany w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych u pacjentów od noworodków (od urodzenia) po osoby starsze. Lek wykazuje skuteczność w ciężkich zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego, takich jak bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, dzięki dobrej penetracji przez barierę krew-mózg. Ponadto jest wskazany w leczeniu pozaszpitalnego i szpitalnego zapalenia płuc, zaostrzeń POChP u dorosłych, ostrych zapaleń ucha środkowego, zakażeń jamy brzusznej (często w skojarzeniu z lekami na beztlenowce), powikłanych zakażeń dróg moczowych, zakażeń kości i stawów, powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich, a także zakażeń przenoszonych drogą płciową (rzeżączka, kiła) oraz bakteryjnego zapalenia wsierdzia. Ceftriakson jest również stosowany w leczeniu rozsianej postaci boreliozy (stadium II i III) u dorosłych i dzieci od 15. dnia życia oraz w profilaktyce zakażeń miejsc operowanych i terapii gorączki neutropenicznej i bakteriemii. Preparat zawiera około 83 mg sodu na gram substancji czynnej, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.

Ze względu na ograniczenia spektrum działania ceftriaksonu, szczególnie wobec beztlenowców i niektórych bakterii Gram-dodatnich, zaleca się stosowanie Ceftriaxone TZF w skojarzeniu z innymi antybiotykami w zakażeniach o etiologii mieszanej lub gdy podejrzewa się obecność patogenów opornych na cefalosporyny. Wybór terapii powinien być zgodny z aktualnymi wytycznymi antybiotykoterapii, aby minimalizować ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej. Preparat jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, co umożliwia podawanie parenteralne w różnych wskazaniach klinicznych, w tym u pacjentów wymagających intensywnej terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na bezpieczeństwo stosowania u noworodków oraz monitorować podaż sodu u pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Ceftriaxone TZF 1 g

bakteriemia, borelioza, ceftriakson, dieta niskosodowa, kiła, kiła ośrodkowego układu nerwowego, lek przeciwbakteryjny, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakteryjna, ostre zapalenie ucha środkowego, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rzeżączka, septyczne zapalenie stawów, szpitalne zapalenie płuc, terapia przeciwbakteryjna, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie wewnątrzbrzuszne, zapalenie kości i szpiku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia

Ceftriaxone TZF Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji, 1 g

Ceftriaxone TZF
Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji, 1 g