zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie układu sercowo-naczyniowego
Wskazanie

Zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie układu sercowo-naczyniowego stanowi kluczowy element opieki pooperacyjnej. Zakażenia po zabiegach kardiochirurgicznych, takich jak pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG), wymiany zastawek serca czy implantacje urządzeń, mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zapalenia wsierdzia, zapalenia śródpiersia, zakażenia ran pooperacyjnych oraz sepsy. Ryzyko infekcji zwiększa się u pacjentów z cukrzycą, otyłością, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz u osób starszych.

W profilaktyce zakażeń stosuje się antybiotykoterapię okołooperacyjną. Najczęściej wykorzystywane leki to cefalosporyny II generacji (Biofazolin, Tarfazolin), które podaje się zwykle 30-60 minut przed nacięciem skóry i kontynuuje przez 24-48 godzin po zabiegu. W przypadku alergii na beta-laktamy stosuje się wankomycynę (Edicin, Vancomycin) lub klindamycynę (Klimicin, Dalacin C). U pacjentów z wysokim ryzykiem zakażenia MRSA można rozważyć dodanie mupirocyny (Bactroban) donosowo.

Oprócz antybiotykoterapii, istotną rolę odgrywa także stosowanie środków przeciwzakrzepowych, takich jak enoksaparyna (Clexane, Neoparin) czy heparyna niefrakcjonowana (Heparinum WZF), które zmniejszają ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych mogących sprzyjać infekcjom. W profilaktyce infekcji ran pooperacyjnych stosuje się także miejscowe środki antyseptyczne zawierające chlorheksydynę (Octenisept) lub jodopowidon (Betadine).

Największe trudności w zapobieganiu zakażeniom po operacjach kardiochirurgicznych obejmują rosnącą antybiotykooporność patogenów szpitalnych, zwłaszcza szczepów MRSA i Pseudomonas aeruginosa. Problematyczne jest także indywidualne dostosowanie profilaktyki u pacjentów z wielochorobowością oraz niewydolnością nerek, co wymaga modyfikacji dawkowania antybiotyków. Dodatkowym wyzwaniem jest zapobieganie zakażeniom związanym z urządzeniami wszczepianymi, takimi jak sztuczne zastawki czy stymulatory serca, które mogą wymagać długoterminowej profilaktyki i zwiększonej czujności klinicznej.