progresja niewydolności nerek

Progresja niewydolności nerek to proces stopniowego pogarszania się funkcji nerek, prowadzący do przewlekłej choroby nerek (PChN) i ostatecznie do schyłkowej niewydolności nerek (SNN). Charakteryzuje się postępującym spadkiem współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR), narastaniem stężenia kreatyniny w surowicy oraz zaburzeniami w wydalaniu produktów przemiany materii.

Mechanizmy progresji niewydolności nerek obejmują procesy adaptacyjne i patologiczne w obrębie kłębuszków nerkowych, w tym hiperfiltrację, nadciśnienie wewnątrzkłębuszkowe, uszkodzenie śródbłonka, włóknienie śródmiąższowe i atrofię cewek. Kluczową rolę odgrywa również aktywacja układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), stres oksydacyjny i przewlekły stan zapalny.

Czynniki przyspieszające progresję niewydolności nerek to m.in. nieoptymalna kontrola ciśnienia tętniczego, cukrzyca, białkomocz, hiperlipidemia, palenie tytoniu, dieta wysokobiałkowa i wysokosolna oraz niektóre leki nefrotoksyczne. Szybkość progresji może być różna u poszczególnych pacjentów i zależy zarówno od choroby podstawowej, jak i skuteczności leczenia nefroprotekcyjnego.

Ocena progresji niewydolności nerek wymaga regularnego monitorowania GFR, albuminurii/białkomoczu oraz czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Obecnie stosuje się klasyfikację KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) obejmującą 5 stadiów PChN, gdzie stadium 5 (GFR <15 ml/min/1,73m²) oznacza schyłkową niewydolność nerek wymagającą leczenia nerkozastępczego.

Strategie spowalniające progresję niewydolności nerek obejmują blokadę układu RAA (inhibitory ACE, sartany), kontrolę ciśnienia tętniczego, glikemii, dyslipidemii, redukcję białkomoczu, zaprzestanie palenia tytoniu oraz stosowanie inhibitorów SGLT-2 i agonistów receptora GLP-1, które wykazują działanie nefroprotekcyjne niezależnie od efektu hipoglikemizującego.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl