stany gorączkowe u pacjenta z neutropenią
Wskazanie

Stany gorączkowe u pacjenta z neutropenią (określane jako gorączka neutropeniczna) to poważny stan kliniczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Neutropenia jest definiowana jako obniżenie liczby neutrofili poniżej 1500/μl, a gorączka neutropeniczna występuje, gdy temperatura ciała pacjenta z neutropenią przekracza 38,3°C jednorazowo lub utrzymuje się na poziomie 38,0°C przez ponad godzinę. Stan ten najczęściej występuje u pacjentów onkologicznych poddawanych chemioterapii, ale może również dotyczyć pacjentów z chorobami hematologicznymi, po przeszczepach szpiku kostnego lub stosujących inne leki immunosupresyjne.

Postępowanie w gorączce neutropenicznej obejmuje natychmiastowe wdrożenie empirycznej antybiotykoterapii o szerokim spektrum działania, bez oczekiwania na wyniki badań mikrobiologicznych. W Polsce stosuje się najczęściej monoterapię cefalosporynami III lub IV generacji (Ceftazydym, Cefepim), karbapenemami (Meronem, Imipenem z cylastatyną) lub piperacyliną z tazobaktamem (Tazocin). W przypadkach ciężkich infekcji lub podejrzenia zakażenia bakteriami Gram-dodatnimi można dodać glikopeptydy (Vancomycyna, Teicoplanina).

Leki przeciwgorączkowe stosowane w tych przypadkach to przede wszystkim paracetamol (Panadol, Apap, Paracetamol Aflofarm) lub metamizol (Pyralgin). Należy unikać niesteroidowych leków przeciwzapalnych ze względu na ryzyko pogłębienia neutropenii i nasilenia krwawień u pacjentów z towarzyszącą małopłytkowością.

Największe trudności w leczeniu pacjenta z gorączką neutropeniczną obejmują identyfikację czynnika etiologicznego, gdyż ze względu na upośledzoną odpowiedź immunologiczną, objawy zakażenia mogą być słabo wyrażone. Dodatkowo, narastająca antybiotykooporność patogenów szpitalnych komplikuje dobór skutecznej terapii empirycznej. Wyzwanie stanowi również różnicowanie pomiędzy gorączką spowodowaną infekcją a gorączką polekową lub związaną z podstawową chorobą nowotworową. Istotnym problemem jest także moment bezpiecznego zakończenia antybiotykoterapii, szczególnie gdy nie udało się zidentyfikować czynnika etiologicznego.

W przypadkach przedłużającej się gorączki neutropenicznej, oprócz modyfikacji antybiotykoterapii, należy rozważyć włączenie leków przeciwgrzybiczych (Flukonazol, Worikonazol, Kaspofungina, Anidulafungina). W sytuacjach głębokiej i przedłużającej się neutropenii można zastosować czynniki wzrostu granulocytów jak filgrastym (Neupogen, Accofil, Grastofil) lub pegfilgrastym (Neulasta), które mogą przyspieszyć regenerację neutrofili.