opieka paliatywna w chorobie nowotworowej
Wskazanie

Opieka paliatywna w chorobie nowotworowej to kompleksowe podejście do poprawy jakości życia pacjentów zmagających się z zaawansowaną chorobą nowotworową. Obejmuje łagodzenie bólu oraz innych objawów fizycznych, a także wsparcie psychologiczne, socjalne i duchowe. Wskazanie to dotyczy pacjentów, u których choroba nowotworowa jest w zaawansowanym stadium, a leczenie przyczynowe nie przynosi oczekiwanych efektów lub zostało zakończone.

W farmakoterapii bólu nowotworowego stosuje się leki zgodnie z drabiną analgetyczną WHO. Początkowo używa się nieopioidowych leków przeciwbólowych (np. Paracetamol, Pyralgina, Ketonal), następnie słabe opioidy (np. Tramadol, Tramal) i silne opioidy (np. Morfina, MST Continus, Doltard, Fentanyl – Durogesic, Buprenorfina – Transtec). Dodatkowo stosuje się leki wspomagające jak Dexaven, Encorton przy bólach kostnych czy Tegretol, Gabapentyna przy bólach neuropatycznych.

W leczeniu innych objawów towarzyszących zaawansowanej chorobie nowotworowej wykorzystuje się: leki przeciwwymiotne (Ondansetron, Zofran, Metoclopramid, Dexaven), leki przeciwlękowe i nasenne (Hidroksyzyna, Atarax, Estazolam, Midazolam), leki przeciwdepresyjne (Mianserin, Trittico), a także leki przeciwdrgawkowe, przeciwkaszlowe i przeczyszczające (Lactulose, Forlax).

Największą trudnością w opiece paliatywnej jest adekwatne leczenie bólu, który dotyka 70-90% pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową. Wyzwaniem pozostaje dobór odpowiednich dawek opioidów – zbyt niskie nie przynoszą ulgi, zbyt wysokie mogą powodować efekty uboczne. Dodatkowo trudności sprawia leczenie bólu przebijającego oraz opornego na opioidy. Istotnym problemem jest także leczenie wyniszczenia nowotworowego, duszności oraz objawów ze strony przewodu pokarmowego. Wyzwaniem pozostaje również zapewnienie wszechstronnej opieki psychologicznej zarówno pacjentom, jak i ich rodzinom.