podwyższone ciśnienie śródczaszkowe
Wskazanie

Podwyższone ciśnienie śródczaszkowe (ICP, intracranial pressure) to stan, w którym dochodzi do wzrostu ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego wewnątrz czaszki powyżej wartości prawidłowych (>15 mmHg). Najczęstsze przyczyny to urazy czaszkowo-mózgowe, guzy mózgu, krwotoki śródczaszkowe, wodogłowie, zapalenie mózgu lub obrzęk mózgu. Stan ten wymaga szybkiej diagnostyki i interwencji, gdyż może prowadzić do niedokrwienia mózgu, przemieszczenia struktur mózgowych i ostatecznie zgonu.

W leczeniu podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego stosuje się leki osmotycznie czynne, które zmniejszają objętość płynu mózgowo-rdzeniowego. Najczęściej stosowanym lekiem w Polsce jest 20% Mannitol (Mannitol Kabi, Mannitol B. Braun), który podaje się dożylnie. Alternatywnie wykorzystuje się hipertoniczny roztwór chlorku sodu (3% NaCl, 7,5% NaCl) oraz diuretyki pętlowe jak Furosemid (Furosemidum Polpharma, Furosemid Polfarmex). W przypadkach głębokiej sedacji stosuje się barbiturany (Tiopental, Thiopental Rotexmedica) oraz propofol (Propofol-Lipuro, Propofol MCT/LCT Fresenius).

W ciężkich przypadkach stosuje się także kortykosteroidy, szczególnie deksametazon (Dexamethasone Krka, Dexaven, Pabi-Dexamethason), które zmniejszają obrzęk mózgu, zwłaszcza przy guzach mózgu. Przy drgawkach towarzyszących nadciśnieniu śródczaszkowemu wykorzystuje się leki przeciwpadaczkowe, np. lewetiracetam (Keppra, Trund, Vetira) lub walproinian sodu (Depakine, Convulex).

Największym wyzwaniem w leczeniu podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego jest konieczność szybkiego działania przy jednoczesnym określeniu i leczeniu przyczyny podstawowej. Monitorowanie ICP wymaga często inwazyjnych metod, co zwiększa ryzyko powikłań infekcyjnych. Dodatkowym utrudnieniem jest balansowanie między obniżaniem ciśnienia śródczaszkowego a utrzymaniem odpowiedniego ciśnienia perfuzji mózgowej. Niektórzy pacjenci mogą wymagać interwencji neurochirurgicznej, jak drenaż komorowy, dekompresyjna kraniektomia czy usunięcie przyczyny (np. guza, krwiaka). Długotrwałe leczenie może prowadzić do powikłań metabolicznych związanych ze stosowaniem leków osmotycznie czynnych i kortykosteroidów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 26.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl