synteza endogenna
Synteza endogenna to proces biochemiczny, podczas którego organizm samodzielnie wytwarza określone związki chemiczne w swoim wnętrzu. W przeciwieństwie do substancji egzogennych, które są dostarczane z zewnątrz (np. z pożywieniem), związki endogenne są produkowane przez komórki i tkanki organizmu w wyniku różnorodnych szlaków metabolicznych.
W medycynie termin ten ma szczególne znaczenie w kontekście syntezy hormonów, neurotransmiterów, enzymów oraz innych biomolekuł niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Przykładami substancji syntetyzowanych endogennie są m.in. melatonina, serotonina, insulina, glukagon, kortyzol czy witamina D, która jest wytwarzana w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego.
Zaburzenia syntezy endogennej mogą prowadzić do różnorodnych stanów patologicznych i chorób. Niedobór endogennie produkowanych substancji często wymaga interwencji terapeutycznej, polegającej na suplementacji egzogennej lub stymulacji naturalnych procesów wytwarzania. Monitorowanie poziomu endogennych związków stanowi ważny element diagnostyki w wielu dziedzinach medycyny, szczególnie w endokrynologii i neurologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dekristol 20 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3), substancja czynna leku Dekristol, jest steroidowym prekursorem hormonów steroidowych, syntetyzowanym endogennie w skórze z 7-dehydrocholesterolu pod wpływem UV. Aktywna forma, 1,25-dihydroksycholekalcyferol, powstaje w wyniku hydroksylacji w wątrobie (pozycja 25) i nerkach (pozycja 1). Pełni kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, współdziałając z PTH i kalcytoniną. W jelicie cienkim stymuluje wchłanianie wapnia i fosforanów, w kościach wspomaga mineralizację i uwalnianie wapnia, a w nerkach hamuje ich wydalanie. Dodatkowo hamuje syntezę PTH w przytarczycach, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio przez zwiększenie wchłaniania wapnia.
25-dihydroksycholekalcyferol, 7-dehydrocholesterol, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja, jelito cienkie, kalcytonina, krzywica, marskość wątroby, nerki, niewydolność nerek, osseina, osteomalacja, parathormon, promieniowanie ultrafioletowe, przebudowa tkanki kostnej, przewód pokarmowy, przytarczyce, synteza endogenna, tkanka kostna, transport fosforanów, układ kostny, wapnienie kości, wątroba, wchłanianie kanalikowe, wchłanianie wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc, wydalanie wapnia, zaburzenie trawienia, zespół złego wchłaniania, związek steroidowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Suvezen Neo 40 mg + 10 mg
SUVEZEN NEO to lek złożony zawierający rozuwastatynę (inhibitor reduktazy HMG-CoA) oraz ezetymib, stosowany w terapii hiperlipidemii. Mechanizm działania opiera się na synergistycznym hamowaniu syntezy cholesterolu w wątrobie przez rozuwastatynę oraz absorpcji jelitowej cholesterolu przez ezetymib, który blokuje białko NPC1L1. W badaniach klinicznych wykazano, że połączenie tych substancji skutecznie obniża stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, ApoB, trójglicerydów oraz nie-HDL-C, jednocześnie podnosząc poziom HDL-C. W 8-tygodniowym badaniu u 769 pacjentów z hipercholesterolemią, dodanie ezetymibu 10 mg do statyny pozwoliło 72% pacjentów osiągnąć docelowe LDL-C (2,6–4,1 mmol/l), w porównaniu do 19% w grupie placebo. W innych badaniach ezetymib obniżał LDL-C o 19%, TC o 13%, ApoB o 14%, trójglicerydy o 8%, a HDL-C podnosił o 3%, bez wpływu na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i parametry krzepnięcia.
absorpcja jelitowa, apolipoproteina B, białko NPC1L1, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, czas protrombinowy, heterozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia typu IIa i IIb, hipertrójglicerydemia, hormony steroidowe kory nadnerczy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek hipolipemizujący, ostry zespół wieńcowy, pierwotna hipercholesterolemia, rąbek szczoteczkowy jelita, receptory LDL, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, rozuwastatyna i ezetymib, synteza endogenna, trójglicerydy, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Juvit D3 20 000 j.m./ml
Juvit D3 to preparat doustny zawierający cholekalcyferol (witaminę D3) w stężeniu 20 000 j.m./ml (0,5 mg/ml), co odpowiada 500 j.m. na kroplę (0,0125 mg). Witamina D3 podlega w organizmie przemianom metabolicznym do aktywnych hormonów: 25-hydroksycholekalcyferolu (25(OH)D3), 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (1,25(OH)2D3) oraz 24,25-dihydroksycholekalcyferolu (24,25(OH)2D3). Metabolity te regulują gospodarkę wapniowo-fosforanową poprzez zwiększenie wchłaniania wapnia i fosforanów w jelitach, nerkach oraz wpływ na metabolizm kostny, co skutkuje podwyższeniem stężenia wapnia w surowicy oraz wspomaganiem mineralizacji kości.
24, 25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, 7-dehydrocholesterol, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, jednostka międzynarodowa witaminy D3, Juvit D3, krople doustne, mineralizacja tkanki kostnej, osteoklast, osteoliza osteoklastyczna, promieniowanie ultrafioletowe, synteza endogenna, wchłanianie wapnia i fosforanów, wchłanianie zwrotne wapnia, witamina D - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Soligamma 5 000 IU
Soligamma to preparat zawierający cholekalcyferol (witaminę D3) w dawkach 5 000 IU (125 µg), 10 000 IU (250 µg) oraz 20 000 IU (500 µg), należący do grupy witamin D i ich analogów (kod ATC: A11CC05). Witamina D3 jest syntetyzowana endogennie w skórze pod wpływem UVB i ulega dwustopniowej hydroksylacji w wątrobie i nerkach do aktywnej formy 1,25-dihydroksycholekalcyferolu, która reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową. Mechanizmy działania obejmują stymulację jelitowego wchłaniania wapnia i fosforanów, ich retencję nerkową oraz modulację wydzielania parathormonu (PTH), co wpływa na mineralizację kości i homeostazę wapnia. Preparat jest wskazany w leczeniu klinicznie istotnego niedoboru witaminy D u dorosłych, zapobiegając stanom takim jak krzywica, osteomalacja i osteoporoza, a także wtórnej nadczynności przytarczyc wywołanej niedoborem witaminy D i wapnia.
25-dihydroksycholekalcyferol, 7-dehydrocholesterol, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, kalcytonina, koncentrat cholekalcyferolu, krzywica, łamliwość kości, niedobór witaminy D, osseina, osteomalacja, osteoporoza, parathormon, promieniowanie UVB, synteza endogenna, wchłanianie wapnia, wtórna nadczynność przytarczyc