Właściwości farmakodynamiczne
Atozet 10 mg + 80 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Atozet

Atozet należy do grupy farmakoterapeutycznej leków modyfikujących stężenie lipidów, a dokładniej inhibitorów reduktazy HMG-CoA w skojarzeniu z innymi lekami modyfikującymi stężenie lipidów (kod ATC: C10BA05). Jest to produkt leczniczy zmniejszający stężenie lipidów, który w swoim składzie zawiera 10 mg ezetymibu oraz atorwastatynę w dawce 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg (w postaci trójwodnej soli wapniowej). Mechanizm działania Atozetu polega na wybiórczym hamowaniu wchłaniania cholesterolu oraz związanych steroli roślinnych w jelitach, a także na hamowaniu endogennej syntezy cholesterolu.¹

Mechanizm działania

Stężenie cholesterolu w osoczu krwi zależy od dwóch głównych procesów: wchłaniania cholesterolu w jelitach oraz syntezy endogennej. Atozet, zawierający dwie substancje czynne – ezetymib i atorwastatynę – działa poprzez uzupełniające się mechanizmy, wpływając zarówno na wchłanianie, jak i na syntezę cholesterolu. Dzięki takiemu podwójnemu mechanizmowi działania, Atozet efektywnie zmniejsza podwyższone stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (LDL-C), apolipoproteiny B (Apo B), triglicerydów (TG) oraz cholesterolu z lipoprotein o gęstości innej niż duża (nie-HDL-C), jednocześnie zwiększając stężenie lipoprotein o dużej gęstości (HDL-C).²

Działanie ezetymibu

Ezetymib, jako składnik produktu Atozet, charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania polegającym na hamowaniu wchłaniania cholesterolu w jelitach. Działa po podaniu doustnym, a jego mechanizm różni się od innych grup leków zmniejszających stężenie cholesterolu, takich jak statyny, leki wiążące kwasy żółciowe (żywice), pochodne kwasu fibrynowego czy stanole roślinne.³

Na poziomie molekularnym ezetymib działa poprzez wpływ na transporter steroli – białko Niemann-Pick C1-Like 1 (NPC1L1), które odgrywa kluczową rolę w wychwytywaniu cholesterolu i fitosteroli w jelitach. Mechanizm ten polega na wiązaniu się ezetymibu z rąbkiem szczoteczkowym jelita cienkiego, co prowadzi do zahamowania wchłaniania cholesterolu i w konsekwencji do zmniejszenia ilości cholesterolu transportowanego do wątroby.⁴

Efektywność działania ezetymibu została potwierdzona w badaniu klinicznym trwającym 2 tygodnie, przeprowadzonym wśród 18 pacjentów z hipercholesterolemią. Wykazano, że ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelitach o 54% w porównaniu z placebo.⁵

W celu określenia selektywności hamowania wchłaniania cholesterolu przez ezetymib przeprowadzono szereg badań przedklinicznych. Wykazały one, że ezetymib wybiórczo hamuje wchłanianie cholesterolu znakowanego izotopem węgla C¹⁴, natomiast nie wpływa na wchłanianie triglicerydów, kwasów tłuszczowych, kwasów żółciowych, progesteronu, etynyloestradiolu ani rozpuszczalnych w tłuszczach witamin A i D. Wskazuje to na wysoką selektywność działania tej substancji czynnej.⁶

Działanie atorwastatyny

Atorwastatyna, drugi składnik aktywny produktu Atozet, jest selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA – enzymu ograniczającego tempo syntezy cholesterolu. Enzym ten katalizuje przemianę 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A do mewalonianu, który jest prekursorem steroli, w tym cholesterolu. Triglicerydy i cholesterol syntetyzowane w wątrobie są następnie wbudowywane do lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL – very low-density lipoproteins) i uwalniane do osocza, skąd są transportowane do tkanek obwodowych. Z lipoprotein frakcji VLDL powstają lipoproteiny o małej gęstości (LDL), które są głównie katabolizowane za pośrednictwem receptora o wysokim powinowactwie do lipoprotein frakcji LDL (receptora LDL).⁷

Mechanizm działania atorwastatyny polega na zmniejszaniu stężenia cholesterolu w osoczu i lipoprotein w surowicy poprzez hamowanie aktywności reduktazy HMG-CoA. Prowadzi to do zahamowania biosyntezy cholesterolu w wątrobie oraz do zwiększenia liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, co nasila wychwyt i katabolizm lipoprotein frakcji LDL. Dodatkowo atorwastatyna zmniejsza wytwarzanie oraz liczbę cząstek lipoprotein frakcji LDL, prowadząc do nasilonego i utrzymującego się zwiększenia aktywności receptora LDL oraz korzystnych zmian jakościowych krążących cząsteczek lipoprotein frakcji LDL.⁸

Atorwastatyna wykazuje również skuteczność u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie reagują na leczenie zmniejszające stężenie lipidów we krwi.⁹

W badaniach oceniających odpowiedź na dawkę wykazano, że atorwastatyna zmniejsza stężenie cholesterolu całkowitego (30-46%), LDL-C (41-61%), apolipoproteiny B (34-50%) oraz triglicerydów (14-33%), prowadząc jednocześnie do zmiennego zwiększenia stężeń HDL-C oraz apolipoproteiny A1. Efekty te są podobne u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, niewystępującymi rodzinnie postaciami hipercholesterolemii oraz mieszaną hiperlipidemią, w tym u pacjentów z cukrzycą nieinsulinozależną.¹⁰

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania produktu Atozet zostały potwierdzone w badaniach klinicznych z grupą kontrolną. Wykazano, że stosowanie produktu leczniczego Atozet prowadzi do istotnego zmniejszenia stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, Apo B oraz triglicerydów, a także do zwiększenia stężenia HDL-C u pacjentów z hipercholesterolemią.¹¹

Szczególnie istotne są wyniki badania z grupą kontrolną otrzymującą placebo, w którym uczestniczyło 628 pacjentów z hiperlipidemią. Pacjenci zostali losowo przydzieleni do grup otrzymujących przez maksymalnie 12 tygodni: placebo, ezetymib (10 mg), atorwastatynę (10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg) lub równocześnie ezetymib i atorwastatynę, co odpowiadało stosowaniu produktu leczniczego Atozet (10 mg+10 mg, 10 mg+20 mg, 10 mg+40 mg i 10 mg+80 mg).¹²

W badaniu tym porównano pacjentów otrzymujących wszystkie dawki produktu leczniczego Atozet z pacjentami otrzymującymi wszystkie dawki atorwastatyny. Wyniki wykazały, że stosowanie produktu leczniczego Atozet powodowało bardziej istotne zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, Apo B, triglicerydów oraz nie-HDL-C, a także zwiększenie stężenia HDL-C w porównaniu z monoterapią atorwastatyną.¹³

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Atozet, będący połączeniem ezetymibu (10 mg) i atorwastatyny (w różnych dawkach: 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg), poprzez swoje podwójne działanie – hamowanie wchłaniania cholesterolu w jelitach oraz hamowanie jego syntezy w wątrobie – stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w leczeniu hipercholesterolemii. Uzupełniające się mechanizmy działania obu składników pozwalają na osiągnięcie lepszych efektów terapeutycznych w porównaniu z monoterapią atorwastatyną, co wyraża się w bardziej znaczącym zmniejszeniu stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, Apo B, triglicerydów oraz nie-HDL-C, a także zwiększeniu stężenia HDL-C.¹⁴