sonda DNA
Sonda DNA to krótki, pojedynczy fragment kwasu nukleinowego (DNA lub RNA), który ma zdolność do specyficznego wiązania się z komplementarną sekwencją DNA w badanej próbce. Sondy DNA są kluczowym narzędziem w diagnostyce molekularnej, umożliwiającym wykrywanie specyficznych sekwencji genetycznych.
W praktyce klinicznej sondy DNA wykorzystuje się w wielu technikach laboratoryjnych, takich jak hybrydyzacja fluorescencyjna in situ (FISH), reakcja łańcuchowa polimerazy (PCR), mikromacierze DNA czy sekwencjonowanie nowej generacji (NGS). Sondy mogą być znakowane różnymi znacznikami – fluorescencyjnymi, radioaktywnymi czy enzymatycznymi – co umożliwia ich detekcję po związaniu z docelową sekwencją.
Zastosowanie sond DNA obejmuje diagnostykę chorób genetycznych, wykrywanie patogenów (wirusów, bakterii), identyfikację mutacji związanych z nowotworami, badania farmakogenetyczne oraz medycynę spersonalizowaną. Techniki oparte na sondach DNA charakteryzują się wysoką czułością i swoistością, co pozwala na wykrywanie nawet pojedynczych kopii poszukiwanych sekwencji genetycznych w próbce klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Paciorkowiec grupy a – Diagnostyka i diagnoza
Paciorkowiec grupy A (Streptococcus pyogenes, GAS) jest istotnym patogenem bakteryjnym odpowiedzialnym za 15-30% ostrych zapaleń gardła u dzieci i 5-20% u dorosłych. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym wspomaganym skalą Centora oraz testach laboratoryjnych. Złotym standardem pozostaje posiew z gardła o czułości 90-95% i swoistości 99%, jednak czas oczekiwania na wynik wynosi 24-48 godzin. Szybkie testy antygenowe (RADT) charakteryzują się czułością 70-90% i swoistością 90-99%, umożliwiając diagnozę w ciągu 5-10 minut, choć u dzieci negatywne wyniki wymagają potwierdzenia posiewem. Testy molekularne (NAAT) oferują najwyższą czułość (82-100%) i swoistość (91-99%) z czasem oczekiwania 15-60 minut, co czyni je obiecującą alternatywą w diagnostyce, choć ich dostępność i koszt są ograniczone.
fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gorączka reumatyczna, klindamycyna, oporność na antybiotyki, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, paciorkowiec beta-hemolizujący, paciorkowiec grupy A, penicylina, posiew z gardła, reakcja łańcuchowa polimerazy, skala Centora, sonda DNA, szybki test antygenowy, szybki test diagnostyczny, test aglutynacji lateksowej, test amplifikacji kwasów nukleinowych, test immunochromatograficzny, test immunoenzymatyczny, test molekularny, test point-of-care, test wykrywania antygenów, wymaz z gardła, zakażenie inwazyjne, zapalenie gardła, złoty standard diagnostyczny