równowaga wapniowa
Równowaga wapniowa to stan homeostazy, w którym organizm utrzymuje prawidłowe stężenie wapnia w płynach ustrojowych, tkankach i kościach. Wapń jest niezbędnym pierwiastkiem dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, mięśniowego, kostnego oraz procesów krzepnięcia krwi. Fizjologiczne stężenie wapnia całkowitego w surowicy wynosi 8,5-10,5 mg/dl (2,1-2,6 mmol/l).
Utrzymanie równowagi wapniowej jest kontrolowane przez trzy główne hormony: parathormon (PTH), kalcytoninę oraz witaminę D w jej aktywnej formie (1,25-dihydroksycholekalcyferol). PTH zwiększa stężenie wapnia we krwi poprzez stymulację resorpcji kostnej, zwiększoną reabsorpcję wapnia w nerkach oraz pośrednio zwiększa wchłanianie wapnia w jelitach poprzez stymulację produkcji aktywnej witaminy D. Kalcytonina działa antagonistycznie do PTH, obniżając stężenie wapnia.
Zaburzenia równowagi wapniowej manifestują się jako hiperkalcemia (podwyższone stężenie wapnia we krwi) lub hipokalcemia (obniżone stężenie wapnia). Hiperkalcemia może być spowodowana nadczynnością przytarczyc, nowotworami, przedawkowaniem witaminy D, podczas gdy hipokalcemia może wynikać z niedoboru witaminy D, niedoczynności przytarczyc czy ostrej niewydolności nerek. Oba stany mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, w tym zaburzeń rytmu serca, drgawek, osteoporozy czy zwapnień w tkankach miękkich.
Diagnostyka zaburzeń równowagi wapniowej obejmuje oznaczanie stężenia wapnia całkowitego i zjonizowanego w surowicy, stężenia PTH, witaminy D, a także ocenę funkcji nerek i poziomu fosforanów. Leczenie zależy od przyczyny zaburzenia i może obejmować suplementację wapnia i witaminy D, leki modyfikujące metabolizm wapnia, a w niektórych przypadkach interwencję chirurgiczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Calrecia 14,7 g/l
Calrecia to roztwór chlorku wapnia dwuwodnego o stężeniu 14,7 g/l, zawierający 100 mmol/l jonów Ca²⁺ i 200 mmol/l jonów Cl⁻, przeznaczony do infuzji w trakcie specjalistycznych zabiegów pozaustrojowego oczyszczania krwi, takich jak CRRT, SLEDD oraz TPE. Preparat podawany jest w workach po 1500 ml i stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza z doświadczeniem w antykoagulacji cytrynianowej. Dawkowanie Calrecii powinno być dostosowane do utrzymania ogólnoustrojowego stężenia wapnia zjonizowanego w zakresie fizjologicznym, nie niższym niż 0,9 mmol/l, z uwzględnieniem utraty wapnia podczas zabiegu, kompensacji działania cytrynianu, równowagi wapniowej organizmu oraz interakcji z innymi terapiami. Typowa dawka wapnia w CRRT wynosi 1,7-1,8 mmol na litr płynu usuniętego, a maksymalna zalecana dawka dobowa Calrecii to 3 litry przy stosowaniu nieprzewlekłym.
antykoagulacja cytrynianowa, centralny dostęp żylny, chlorek wapnia dwuwodny, ciągła terapia nerkozastępcza, CRRT, kompleks wapń-cytrynian, płyn dializacyjny, pozaustrojowe krążenie krwi, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, przepływ krwi, równowaga wapniowa, roztwór do hemofiltracji, roztwór do infuzji, roztwór substytucyjny, SLEDD, terapeutyczna wymiana osocza, TPE, wapń zjonizowany, wiązanie wapnia