przełom addisonoidalny
Wskazanie

Przełom addisonoidalny, znany również jako przełom nadnerczowy, to stan bezpośredniego zagrożenia życia spowodowany ostrą niewydolnością kory nadnerczy. Charakteryzuje się gwałtownym spadkiem poziomu hormonów steroidowych, głównie kortyzolu i aldosteronu, co prowadzi do poważnych zaburzeń metabolicznych i hemodynamicznych. Najczęściej występuje u pacjentów z niezdiagnozowaną chorobą Addisona lub u osób z rozpoznaną niewydolnością nadnerczy, które przerwały leczenie substytucyjne lub znalazły się w sytuacji zwiększonego zapotrzebowania na kortykosteroidy (np. infekcja, uraz, zabieg operacyjny).

Objawy przełomu addisonoidalnego obejmują silne osłabienie, znaczny spadek ciśnienia tętniczego, tachykardię, nudności, wymioty, bóle brzucha, gorączkę oraz zaburzenia świadomości. W badaniach laboratoryjnych charakterystyczne są hiponatremia, hiperkaliemia, hipoglikemia oraz kwasica metaboliczna. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, ponieważ nieleczony może doprowadzić do wstrząsu, niewydolności wielonarządowej i śmierci.

Leczenie przełomu addisonoidalnego polega na natychmiastowym podaniu glikokortykosteroidów i płynów. W Polsce najczęściej stosuje się hydrokortyzonu hemisukcynian (Hydrocortisonum WZF, Solu-Cortef) w dawce 100 mg dożylnie, a następnie kontynuuje się terapię we wlewie ciągłym lub powtarzanymi bolusami. Równocześnie prowadzi się intensywne nawadnianie pacjenta z suplementacją elektrolitów, zwłaszcza sodu. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie amin presyjnych (np. Levonor) w celu stabilizacji ciśnienia tętniczego.

Największe trudności w leczeniu przełomu addisonoidalnego to przede wszystkim jego wczesne rozpoznanie, gdyż objawy mogą przypominać wstrząs o innej etiologii. Opóźnienie w podaniu glikokortykosteroidów znacząco pogarsza rokowanie. Innym wyzwaniem jest właściwe zbilansowanie terapii płynowej i elektrolitowej, gdyż pacjenci wymagają intensywnego nawadniania, ale jednocześnie są narażeni na rozwój obrzęku płuc. Po opanowaniu ostrej fazy konieczne jest ustalenie przyczyny przełomu oraz wdrożenie długoterminowego leczenia substytucyjnego, co wymaga starannego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych. Edukacja pacjenta odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu kolejnym epizodom przełomu addisonoidalnego.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl