Wskazania do stosowania
Encorton 10 mg

Wskazania do stosowania leku Encorton – zagadnienia ogólne

Encorton, preparat zawierający prednizon, jest lekiem z grupy glikokortykosteroidów o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. Dostępny jest w czterech dawkach: 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg w postaci białych lub prawie białych tabletek, o charakterystycznym oznaczeniu na jednej ze stron, w zależności od dawki. Lek zawiera substancję pomocniczą laktozę jednowodną, której zawartość waha się od 57,4 mg do 165,2 mg w zależności od dawki tabletki.¹

Encorton należy stosować zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, z uwzględnieniem stosunku korzyści do ryzyka, szczególnie przy planowaniu długotrwałej terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania tego leku w różnych jednostkach chorobowych.

Choroby układu endokrynnego

Prednizon może być zastosowany w następujących schorzeniach endokrynologicznych:²

• Niewydolność kory nadnerczy pierwotna (choroba Addisona) i wtórna – należy pamiętać, że lekami pierwszego wyboru są hydrokortyzon i kortyzon, natomiast prednizon jako syntetyczna pochodna powinna być stosowana w połączeniu z mineralokortykoidami
• Wrodzona hiperplazja nadnerczy – szczególnie w przypadkach wymagających wyrównania niedoboru hormonalnego
• Hiperkalcemia związana z procesem nowotworowym – w celu obniżenia poziomu wapnia w surowicy
• Nieropne zapalenie tarczycy – w przypadkach o ciężkim przebiegu lub opornych na inne metody leczenia

Choroby alergiczne o ciężkim przebiegu

Encorton jest wskazany w leczeniu ciężkich chorób alergicznych, które nie odpowiadają na standardowe metody terapeutyczne:³

• Kontaktowe zapalenie skóry – w przypadkach ciężkich, rozległych zmian, niereagujących na leczenie miejscowe
• Atopowe zapalenie skóry – w zaostrzeniach, przy braku skuteczności innych metod terapeutycznych
• Choroba posurowicza – gdy objawy są nasilone i zagrażają życiu pacjenta
• Reakcje nadwrażliwości na leki – szczególnie przy ciężkich reakcjach anafilaktycznych i anafilaktoidalnych
• Alergiczny nieżyt nosa, zarówno całoroczny jak i sezonowy – w przypadkach opornych na standardowe leczenie przeciwhistaminowe i donosowe glikokortykosteroidy

Kolagenozy

W chorobach tkanki łącznej prednizon może być stosowany zarówno w okresie zaostrzenia, jak również w wybranych przypadkach jako leczenie podtrzymujące:⁴

• Ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego – przy zagrożeniu powikłaniami kardiologicznymi
• Zapalenie skórno-mięśniowe – szczególnie u dzieci, gdzie glikokortykosteroidy mogą stanowić terapię pierwszego wyboru
• Toczeń rumieniowaty układowy – w przypadku zajęcia narządów wewnętrznych i w okresach zaostrzeń

Choroby skóry i błon śluzowych

Encorton znajduje zastosowanie w leczeniu różnorodnych dermatoz, szczególnie o ciężkim przebiegu:⁵

• Złuszczające zapalenie skóry – gdy zmiany są rozległe i zagrażają homeostazą organizmu
• Opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry – przy ciężkim przebiegu
• Ciężkie łojotokowe zapalenie skóry – oporne na leczenie miejscowe
• Rumień wielopostaciowy o ciężkim przebiegu, w tym zespół Stevens-Johnsona – jako leczenie ratujące życie
• Ziarniniak grzybiasty – w zaawansowanych stadiach choroby
• Pęcherzyca – jako podstawowe leczenie tej autoimmunologicznej dermatozy
• Ciężka łuszczyca – szczególnie w przypadkach opornych na inne metody leczenia

Choroby przewodu pokarmowego

W schorzeniach gastroenterologicznych prednizon stosowany jest głównie w okresach zaostrzeń, należy jednak pamiętać, że długotrwałe leczenie jest niewskazane ze względu na ryzyko działań niepożądanych:⁶

• Wrzodziejące zapalenie okrężnicy – w ciężkich zaostrzeniach, jako terapia indukcyjna w celu uzyskania remisji
• Choroba Leśniowskiego-Crohna – przy zaostrzeniach o średnim i ciężkim nasileniu, gdy inne metody terapeutyczne okazały się nieskuteczne

Choroby układu krwiotwórczego

Encorton ma zastosowanie w leczeniu wybranych schorzeń hematologicznych:⁷

• Niedokrwistość hemolityczna nabyta o podłożu autoimmunologicznym – jako leczenie główne lub wspomagające
• Niedokrwistość aplastyczna wrodzona – w celu stymulacji erytropoezy
• Niedokrwistość spowodowana wybiórczą hipoplazją układu czerwonokrwinkowego – szczególnie przy ciężkim przebiegu
• Małopłytkowość wtórna u dorosłych – w celu zwiększenia liczby płytek krwi
• Idiopatyczna plamica małopłytkowa (choroba Werlhofa) u dorosłych – jako leczenie pierwszoliniowe

Choroby nowotworowe

W onkologii Encorton stosowany jest głównie jako leczenie paliatywne, zawsze w połączeniu z odpowiednią terapią przeciwnowotworową:⁸

• Białaczki i chłoniaki u dorosłych – jako element schematów terapeutycznych lub w leczeniu powikłań
• Ostra białaczka u dzieci – w ramach protokołów leczenia przeciwbiałaczkowego

Zespół nerczycowy

Prednizon ma szczególne zastosowanie w leczeniu zespołu nerczycowego:⁹

• W idiopatycznym zespole nerczycowym bez mocznicy – w celu wywołania diurezy lub uzyskania remisji białkomoczu
• U pacjentów z zespołem nerczycowym w przebiegu tocznia rumieniowatego – dla poprawy czynności nerek
• W idiopatycznym zespole nerczycowym może być konieczne długotrwałe stosowanie w celu zapobiegania częstym nawrotom

Choroby neurologiczne

W neurologii Encorton ma ograniczone zastosowanie, głównie w:¹⁰

• Stwardnieniu rozsianym – wyłącznie w okresach zaostrzenia choroby, w celu przyspieszenia ustąpienia objawów rzutu

Choroby oka

Prednizon ma szerokie zastosowanie w okulistyce, szczególnie w ciężkich ostrych i przewlekłych procesach alergicznych i zapalnych:¹¹

• Zapalenie tęczówki – szczególnie o podłożu autoimmunologicznym
• Zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego – w przypadkach opornych na leczenie miejscowe
• Zapalenie naczyniówki i siatkówki – gdy istnieje ryzyko trwałego uszkodzenia widzenia
• Rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka – jako leczenie systemowe uzupełniające terapię miejscową
• Zapalenie nerwu wzrokowego – w celu zachowania funkcji widzenia
• Współczulne zapalenie naczyniówki – w terapii tego rzadkiego, ale poważnego schorzenia
• Zapalenie przedniego odcinka oka – jako uzupełnienie leczenia miejscowego
• Alergiczne zapalenie spojówek – oporne na standardowe leczenie
• Zapalenie rogówki – niezwiązane z zakażeniem wirusem opryszczki lub zakażeniem grzybiczym
• Alergiczne owrzodzenie brzeżne rogówki – w celu zapobiegania powikłaniom i utracie widzenia

Choroby układu oddechowego

W pulmonologii Encorton stosowany jest w następujących jednostkach chorobowych:¹²

• Beryloza – w leczeniu tego zawodowego schorzenia
• Zespół Löfflera (eozynofilowe zapalenie płuc) – dla zmniejszenia reakcji zapalnej
• Zachłystowe zapalenie płuc – w celu zmniejszenia reakcji zapalnej i obrzęku
• Objawowa sarkoidoza – przy zajęciu narządów istotnych życiowo lub znacznym nasileniu objawów
• Piorunująca lub rozsiana gruźlica płuc – zawsze z jednoczesnym leczeniem przeciwgruźliczym, dla zmniejszenia stanu zapalnego i immunosupresji
• Astma oskrzelowa – w zaostrzeniach i w leczeniu podtrzymującym ciężkiej astmy, opornej na standardowe leczenie

Choroby reumatyczne

W reumatologii Encorton stosowany jest głównie jako leczenie wspomagające w okresach zaostrzeń:¹³

• Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – przy nasilonych objawach ogólnoustrojowych
• Łuszczycowe zapalenie stawów – w okresach zaostrzeń, gdy inne metody okazały się nieskuteczne
• Reumatoidalne zapalenie stawów – jako leczenie pomostowe podczas oczekiwania na efekt leków modyfikujących przebieg choroby
• Młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów – w przypadkach opornych na inne metody leczenia, zawsze z uwzględnieniem ryzyka zaburzeń wzrostu

Niereumatyczne stany zapalne układu kostno-stawowego

Encorton znajduje również zastosowanie w innych niż reumatyczne stanach zapalnych układu kostno-stawowego:¹⁴

• Ostre i podostre zapalenie kaletki – jako leczenie systemowe w przypadkach rozległych lub opornych na leczenie miejscowe
• Ostre dnawe zapalenie stawów – w ciężkich przypadkach, gdy inne leki są przeciwwskazane
• Ostre, nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna – w przypadkach o nasilonym przebiegu
• Pourazowe zapalenie kości i stawów – jako uzupełnienie podstawowego leczenia
• Zapalenie błony maziowej u pacjentów z zapaleniem kości i stawów – w celu zmniejszenia wysięku i bólu
• Zapalenie nadkłykcia – w przypadkach opornych na leczenie miejscowe

Inne wskazania

Encorton może być również stosowany w następujących stanach:¹⁵

• Gruźlicze zapalenie opon mózgowych z blokiem podpajęczynówkowym – zawsze jednocześnie z odpowiednim leczeniem przeciwgruźliczym, w celu zmniejszenia stanu zapalnego i zapobiegania powikłaniom neurologicznym
• Włośnica z zajęciem mięśnia sercowego lub układu nerwowego – jako leczenie wspomagające, w celu złagodzenia objawów zapalnych i zapobiegania powikłaniom

Zalecenia szczególne dotyczące stosowania leku Encorton

Przy stosowaniu prednizonu należy zawsze uwzględniać następujące zasady:

1. Stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas
2. Monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych, szczególnie przy terapii długoterminowej
3. Stopniowe zmniejszanie dawki przy zakończeniu długotrwałego leczenia w celu uniknięcia zespołu odstawienia
4. Rozważenie podawania leku rano, zgodnie z naturalnym rytmem wydzielania kortyzolu
5. Stosowanie osłony gastroprotekcyjnej przy dłuższym leczeniu
6. Monitorowanie glikemii, ciśnienia tętniczego i gęstości mineralnej kości

Uwagi dotyczące doboru pacjentów

Szczególną ostrożność przy stosowaniu Encortonu należy zachować u pacjentów:

• Z chorobami wątroby i nerek – ze względu na zmieniony metabolizm i wydalanie leku
• Z chorobami układu sercowo-naczyniowego – prednizon może nasilać nadciśnienie i niewydolność krążenia
• Z cukrzycą lub predyspozycją do cukrzycy – ze względu na działanie diabetogenne
• Z osteoporozą – glikokortykosteroidy nasilają resorpcję kostną
• Z infekcjami – ze względu na działanie immunosupresyjne
• U dzieci i młodzieży – ze względu na możliwość zahamowania wzrostu