Właściwości farmakokinetyczne leku Encorton

Encorton (prednizon) to glikokortykosteroid stosowany w leczeniu różnych schorzeń o podłożu zapalnym i immunologicznym. Lek dostępny jest w formie tabletek o mocy 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego preparatu.¹

Biodostępność i wchłanianie

Dostępność biologiczna prednizonu po podaniu doustnym kształtuje się na poziomie 70-90%. Oznacza to, że znacząca większość podanej dawki dociera do krążenia ogólnoustrojowego i może wywierać działanie terapeutyczne. Maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, w ciągu 1-2 godzin od przyjęcia leku.²

Istotną informacją dla pacjentów jest wpływ pokarmu na wchłanianie leku. Spożywanie prednizonu wraz z posiłkiem prowadzi do spowolnienia procesu absorpcji w początkowej fazie, jednak nie wpływa na całkowitą biodostępność substancji czynnej. Jest to ważne z klinicznego punktu widzenia, ponieważ oznacza, że lek można przyjmować zarówno na czczo, jak i po posiłku, bez istotnej zmiany w jego całkowitej skuteczności.³

Dystrybucja i wiązanie z białkami

Prednizon w organizmie wiąże się z białkami osocza w 70-73%. Natomiast jego aktywny metabolit, prednizolon, charakteryzuje się jeszcze wyższym stopniem wiązania z białkami osocza, co jest zależne od stężenia leku:⁴

• przy stężeniach poniżej 200 ng/ml – wiązanie z białkami sięga 90-95%
• przy stężeniach powyżej 1 mg/ml – wiązanie spada do około 70%

Ten nieliniowy charakter wiązania z białkami ma znaczenie kliniczne, ponieważ tylko wolna (niezwiązana) frakcja leku może przenikać przez błony komórkowe i wywierać działanie farmakologiczne.

Glikokortykosteroidy wykazują zróżnicowane powinowactwo do różnych białek osocza. Wiążą się głównie z globulinami (transkortyną), gdzie wiązanie charakteryzuje się dużym powinowactwem, ale małą pojemnością. Wiązanie z albuminami ma przeciwne właściwości – niższe powinowactwo, ale większą pojemność wiązania. Zjawisko to jest istotne dla zrozumienia farmakokinetyki leku, szczególnie w kontekście jego interakcji z innymi substancjami.⁵

Objętość dystrybucji wolnej frakcji prednizonu wynosi 0,86-1,81 l/kg masy ciała, co wskazuje na stosunkowo szeroki zakres dystrybucji leku w organizmie.⁶

Istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii jest fakt, że prednizon i prednizolon przenikają przez barierę łożyskową, co ma znaczenie przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży. Do mleka kobiecego wydziela się natomiast mniej niż 1% dawki prednizonu i prednizolonu, co należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu leku u matek karmiących piersią.⁷

Metabolizm i eliminacja

Prednizon podlega metabolizmowi przede wszystkim w wątrobie, gdzie przekształcany jest do swojego aktywnego metabolitu – prednizolonu. W mniejszym stopniu metabolizm zachodzi również w nerkach.⁸

Eliminacja leku i jego metabolitów odbywa się kilkoma drogami:⁹

• głównie z żółcią
• 1-5% z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów
• 10-20% z moczem w postaci prednizolonu

Parametry farmakokinetyczne

Ważne parametry farmakokinetyczne dla prednizonu i prednizolonu przedstawiają się następująco:¹⁰

Różnica między okresem półtrwania w osoczu (3,4-3,8 godziny) a znacznie dłuższym okresem półtrwania w tkankach (18-36 godzin) ma istotne znaczenie kliniczne. Wskazuje to na przedłużone działanie leku na poziomie tkankowym, mimo stosunkowo szybkiej eliminacji z krwiobiegu. Przekłada się to na całkowity czas działania terapeutycznego wynoszący 1,25-1,5 dnia.¹¹