Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Lek Encorton zawierający prednizon wymaga szczególnej uwagi podczas zalecania pacjentom, ze względu na liczne ostrzeżenia i środki ostrożności związane z jego stosowaniem. Poniższe informacje przedstawiają szczegółowe wytyczne, których należy przestrzegać podczas terapii tym lekiem.¹

Zakażenia i wpływ na układ odpornościowy

Prednizon jest przeciwwskazany u pacjentów z układowymi zakażeniami grzybiczymi ze względu na ryzyko nasilenia zakażenia. W szczególnych przypadkach zakażeń grzybiczych leczonych amfoterycyną B, prednizon może być stosowany w celu zmniejszenia jej działań niepożądanych, należy jednak pamiętać, że w tych sytuacjach może powodować zastoinową niewydolność krążenia, powiększenie serca oraz ciężką hipokaliemię.²

Lek może maskować objawy zakażenia, zmniejszać odporność organizmu na zakażenia oraz zdolność do ich lokalizacji. Pacjenci leczeni prednizonem powinni bezwzględnie unikać ekspozycji na ospę wietrzną i odrę, ponieważ w przypadku zakażenia tymi chorobami, ich przebieg jest znacznie cięższy i może prowadzić nawet do zgonu.³

Stosowanie prednizonu może również ujawnić utajoną pełzakowicę. U osób przybyłych z krajów tropikalnych lub pacjentów z biegunką o nieznanej przyczynie należy wykluczyć zakażenie pełzakiem czerwonki przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidami.⁴

Szczepienia podczas leczenia prednizonem

Pacjentów leczonych prednizonem nie należy szczepić żywymi szczepionkami wirusowymi. Podanie inaktywowanej szczepionki wirusowej lub bakteryjnej może nie spowodować oczekiwanego wzrostu przeciwciał. Wyjątek stanowią pacjenci otrzymujący glikokortykosteroidy jako leczenie substytucyjne, np. w chorobie Addisona.⁵

Gruźlica a leczenie prednizonem

Podawanie prednizonu pacjentom z czynną gruźlicą powinno być ograniczone wyłącznie do przypadków gruźlicy rozsianej lub o przebiegu piorunującym i tylko przy jednoczesnym stosowaniu leczenia przeciwgruźliczego. Pacjenci z gruźlicą utajoną lub dodatnią próbą tuberkulinową, którzy otrzymują prednizon, powinni być uważnie obserwowani w celu wykrycia ewentualnego rozwoju aktywnej postaci choroby. W przypadku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów, tacy pacjenci powinni otrzymywać profilaktycznie leki przeciwgruźlicze.⁶

Zespół odstawienia i zasady zakończenia terapii

U pacjentów leczonych kortykosteroidami, w sytuacji zwiększonego stresu może wystąpić konieczność podania zwiększonej dawki szybko działającego glikokortykosteroidu. Nagłe przerwanie leczenia może spowodować wystąpienie niewydolności kory nadnerczy, dlatego dawkę prednizonu należy zmniejszać stopniowo. Schemat redukcji dawki zależy od rodzaju choroby, okresu leczenia, wielkości stosowanej dawki oraz indywidualnej reakcji pacjenta.⁷

Przerwanie leczenia po długotrwałym stosowaniu może wywołać objawy zespołu odstawienia glikokortykosteroidów, takie jak: gorączka, bóle mięśni i stawów, złe samopoczucie. Należy podkreślić, że objawy te mogą wystąpić nawet w przypadku, gdy nie stwierdza się niewydolności kory nadnerczy.⁸

Zasady dawkowania

Prednizon należy stosować w najmniejszych skutecznych dawkach. Jeśli możliwe jest zmniejszenie dawki, należy robić to stopniowo, zgodnie z obowiązującymi zasadami redukcji dawek glikokortykosteroidów.⁹

Zaburzenia psychiczne

Podczas stosowania prednizonu mogą wystąpić zaburzenia psychiczne, do których zaliczamy:

• Euforię – stan wzmożonego dobrego samopoczucia
• Bezsenność – trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu
• Nagłe zmiany nastroju – wahania nastroju od euforii do przygnębienia
• Zaburzenia osobowości – zmiany w zachowaniu i reakcjach emocjonalnych
• Ciężką depresję – obniżenie nastroju z myślami samobójczymi
• Objawy psychozy – zaburzenia kontaktu z rzeczywistością

Istniejąca wcześniej chwiejność emocjonalna lub skłonności psychotyczne mogą ulec nasileniu podczas leczenia prednizonem.¹⁰

Szczególne populacje pacjentów

U pacjentów z niedoczynnością tarczycy lub marskością wątroby, prednizon wykazuje silniejsze działanie, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawkowania.¹¹

W przypadku półpaśca ocznego należy stosować prednizon ze szczególną ostrożnością ze względu na ryzyko perforacji rogówki.¹²

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego leczenia kwasem acetylosalicylowym razem z prednizonem u pacjentów z hipoprotrombinemią.¹³

Schorzenia wymagające szczególnej ostrożności

Prednizon należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:¹⁴

• Nieswoistym wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy – szczególnie jeśli istnieje zagrożenie perforacją jelita
• Ropniach i innych ropnych zakażeniach – ze względu na ryzyko maskowania objawów i rozprzestrzeniania się zakażenia
• Uchyłkowatości jelit – zwiększone ryzyko perforacji
• Świeżych zespoleniach jelitowych – prednizon może zaburzać proces gojenia
• Czynnym lub utajonym wrzodzie trawiennym – zwiększone ryzyko krwawienia i perforacji
• Zapaleniu przełyku i zapaleniu żołądka – ryzyko zaostrzenia stanu
• Nadczynności i niedoczynności tarczycy – wpływ na metabolizm prednizonu
• Niewydolności nerek – zmieniony metabolizm leku
• Nadciśnieniu tętniczym – prednizon może powodować retencję sodu i wody
• Osteoporozie – prednizon przyspiesza utratę masy kostnej
• Myasthenia gravis – możliwość zaostrzenia objawów
• Cukrzycy – prednizon wpływa na metabolizm glukozy
• Upośledzonej czynności wątroby – zmieniony metabolizm prednizonu
• Chorobach serca – retencja sodu i wody może nasilać objawy
• Zastoinowej niewydolności krążenia – retencja płynów może nasilać objawy
• Ostatnio przebytym zawale serca – wpływ na gojenie i remodeling mięśnia sercowego
• Jaskrze – ryzyko podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego
• Zakażeniach grzybiczych lub wirusowych – ryzyko nasilenia objawów
• Hiperlipidemii – prednizon może podwyższać poziom lipidów
• Hipoalbuminemii – może zmieniać farmakokinetykę leku

Powikłania długotrwałego stosowania

Długotrwałe stosowanie prednizonu może powodować zaćmę, jaskrę z możliwością uszkodzenia nerwów wzrokowych, a także zwiększać ryzyko wtórnych zakażeń grzybiczych lub wirusowych.¹⁵

Informacje dotyczące zawartości substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Encorton zawiera laktozę jednowodną w różnych ilościach w zależności od dawki:

Ze względu na zawartość laktozy, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁶