Dawkowanie i sposób podawania
Makrogol

Dawkowanie i sposób podawania substancji makrogol

Makrogol (polietylenoglikol, PEG) jest substancją powszechnie stosowaną w leczeniu zaparć oraz w przygotowaniu jelita do badań diagnostycznych lub zabiegów chirurgicznych. Dawkowanie makrogolu różni się w zależności od wskazania, preparatu, wieku pacjenta oraz indywidualnej odpowiedzi na leczenie.¹

Dawkowanie w leczeniu zaparć przewlekłych

W leczeniu zaparć przewlekłych dawkowanie makrogolu zależy od wieku pacjenta i postaci produktu leczniczego.

Dawkowanie u dorosłych

Standardowe dawkowanie u dorosłych wynosi:²

• Preparaty o mocy 10 g (np. Forlax, Macrogol Aurovitas): 1-2 saszetki (10-20 g) na dobę, najlepiej rano w dawce jednorazowej³
• Preparaty o mocy 12 g (np. Pegorion): 12 g (1 saszetka) raz lub dwa razy na dobę⁴
• Preparaty o mocy 13,125 g (np. Duphagol): 1-3 saszetki na dobę w podzielonych dawkach⁵
• Preparaty w formie koncentratu (np. Olopeg): 2-3 razy na dobę 25 ml produktu rozcieńczonego w 100 ml wody⁶

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

Osoby w podeszłym wieku mogą początkowo wymagać niższych dawek. W przypadku preparatu Olopeg zaleca się rozpoczęcie od jednorazowej dawki 25 ml produktu rozcieńczonego w 100 ml wody.⁷

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dla dzieci dostępne są odpowiednio dostosowane preparaty z makrogolem:⁸

• Dzieci w wieku 2-3 lata: 6 g (1 saszetka Pegorion Junior) na dobę⁹
• Dzieci w wieku 4-7 lat: 6 g (1 saszetka Pegorion Junior) raz lub dwa razy na dobę¹⁰
• Dzieci w wieku powyżej 8 lat: 12 g (2 x 6 g Pegorion Junior lub 1 x 12 g Pegorion) raz lub dwa razy na dobę¹¹

Należy pamiętać, że nie wszystkie preparaty z makrogolem są zalecane do stosowania u dzieci. Przykładowo, Duphagol nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 12 lat, a Forlax u dzieci nie powinien być stosowany dłużej niż 3 miesiące ze względu na brak dostatecznych danych klinicznych.^{12 13}

Czas trwania leczenia zaparć

Leczenie zaparć makrogolem zwykle nie powinno trwać dłużej niż 2 tygodnie.^{14 15} W razie potrzeby kurację można powtórzyć. Długotrwałe leczenie może być konieczne u pacjentów z ciężkim, przewlekłym zaparciem związanym ze stwardnieniem rozsianym, chorobą Parkinsona lub u pacjentów leczonych produktami powodującymi zaparcie (w szczególności opiatami i substancjami o działaniu przeciwcholinergicznym).¹⁶

Dawkowanie w leczeniu zaklinowania stolca

W przypadku zaklinowania stolca (kamieni kałowych) lub zablokowania jelita stosuje się wyższe dawki makrogolu:¹⁷

• Duphagol: 8 saszetek na dobę, spożywane w ciągu 6 godzin¹⁸
• Pegorion: 5-10 saszetek (5-10 x 12 g) na dobę przez 1-3 dni (dla pacjentów powyżej 12 lat)¹⁹

U pacjentów z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi dawkę należy podzielić tak, aby nie przyjmować więcej niż 2 saszetki w ciągu godziny.^{20 21}

Leczenie zaklinowania stolca nie powinno trwać dłużej niż 3 dni.²²

Dawkowanie w przygotowaniu do badań diagnostycznych

W przypadku przygotowania jelita do badań diagnostycznych lub zabiegów chirurgicznych dawkowanie jest znacznie wyższe, aby uzyskać całkowite oczyszczenie jelita. Dostępne są specjalne preparaty przeznaczone do tego celu, zawierające makrogol w połączeniu z elektrolitami.

Preparaty specjalistyczne do oczyszczania jelita

Clensia – preparat składa się z saszetek A i B, które należy rozpuścić razem:²³

• Dawka: 4 saszetki A i 4 saszetki B, rozpuszczone w 2 litrach wody²⁴
• Dostępne schematy podawania:
  • Pełna dawka w dniu poprzedzającym zabieg: wieczorem rozpuścić 2 saszetki A i 2 saszetki B w 1 litrze wody i wypić w ciągu 1,5 godziny, a po godzinnej przerwie powtórzyć procedurę z kolejnymi 2 saszetkami A i 2 saszetkami B²⁵
  • Schemat z dawką podzieloną: wieczorem rozpuścić 2 saszetki A i 2 saszetki B w 1 litrze wody i wypić w ciągu 1,5 godziny, a rano w dniu badania powtórzyć procedurę z kolejnymi 2 saszetkami A i 2 saszetkami B²⁶

Moviprep – preparat składa się z saszetek A i B:²⁷

• Dawka: dwa litry roztworu Moviprep (zawartość 2 saszetek A i 2 saszetek B)²⁸
• Dostępne schematy podawania:
  • Dawki podzielone: 1 litr wieczorem przed zabiegiem i 1 litr rano w dniu zabiegu²⁹
  • Dawka pojedyncza: 2 litry wieczorem przed zabiegiem lub 2 litry rano w dniu zabiegu³⁰

Plenvu – preparat składa się z dwóch dawek: dawki 1 (jedna saszetka) i dawki 2 (saszetki A i B):³¹

• Dawkowanie: dwie oddzielne dawki po 500 ml roztworu plus dodatkowo co najmniej 500 ml klarownego płynu do każdej dawki³²
• Dostępne schematy podawania:
  • Dwudniowy schemat: pierwsza dawka wieczorem przed zabiegiem, druga dawka rano w dniu zabiegu (około 12 godzin później)³³
  • Jednodniowy schemat rano: obie dawki rano w dniu zabiegu (druga dawka co najmniej 2 godziny po rozpoczęciu pierwszej)³⁴
  • Jednodniowy schemat wieczorem: obie dawki wieczorem przed zabiegiem (druga dawka co najmniej 2 godziny po rozpoczęciu pierwszej)³⁵

Klean-Prep – preparat w saszetkach:³⁶

• Dawkowanie: 4 litry roztworu (4 saszetki) wypijane po 200-250 ml co 10-15 minut³⁷
• Możliwe jest przyjęcie całości roztworu w ciągu 4-6 godzin lub podzielenie dawki: 2 litry wieczorem przed badaniem i 2 litry rano w dniu badania³⁸

Olopeg (koncentrat) – preparat stosowany również do oczyszczania jelita:³⁹

• Dawkowanie: 200 ml produktu rozcieńczonego w 800 ml wody (co daje 1 litr roztworu)⁴⁰
• Należy wypić 3-4 litry roztworu w porcjach 200-300 ml co 10 minut do uzyskania przezroczystego stolca⁴¹

Dawkowanie w postaci tabeli

Sposób podawania makrogolu

Przygotowanie roztworu

W zależności od postaci leku zawierającego makrogol, sposób przygotowania roztworu może się różnić:⁴²

• Preparaty o mocy 10-12 g (np. Forlax, Macrogol Aurovitas): zawartość saszetki należy rozpuścić w około 50 ml wody tuż przed użyciem⁴³
• Duphagol: zawartość każdej saszetki należy rozpuścić w 125 ml wody⁴⁴
• Olopeg (koncentrat): 25 ml produktu należy rozcieńczyć w 100 ml wody⁴⁵
• Preparaty do oczyszczania jelita: zgodnie ze szczegółowymi instrukcjami dla danego produktu (patrz schematy w sekcji „Dawkowanie w przygotowaniu do badań diagnostycznych”)⁴⁶

Pora podawania

W leczeniu zaparć przewlekłych najlepiej przyjmować makrogol rano, w dawce jednorazowej.⁴⁷

W przypadku oczyszczania jelita przed badaniem diagnostycznym, pora przyjmowania zależy od wybranego schematu dawkowania oraz terminu zabiegu (patrz schematy w sekcji „Dawkowanie w przygotowaniu do badań diagnostycznych”).⁴⁸

Dodatkowe zalecenia

Przy oczyszczaniu jelita przed badaniem diagnostycznym należy przestrzegać następujących zaleceń:^{49 50}

• Nie należy spożywać pokarmów stałych od rozpoczęcia przyjmowania preparatu do zakończenia zabiegu⁵¹
• Należy zachować co najmniej dwugodzinny odstęp między zakończeniem przyjmowania płynu a początkiem zabiegu wykonanego w znieczuleniu ogólnym^{52 53}
• Dla zabiegów bez znieczulenia ogólnego wystarczy zachować co najmniej godzinny odstęp pomiędzy przyjęciem ostatniej porcji klarownego płynu a zabiegiem⁵⁴
• Należy wypić dodatkowe porcje klarownych płynów podczas przygotowania do badania^{55 56}

Dawkowanie u pacjentów ze specjalnymi potrzebami

Pacjenci z niewydolnością nerek

W przypadku większości preparatów z makrogolem nie ma potrzeby modyfikowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek.^{57 58}

Clensia powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min).<sup data-drug="Clensia" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Produkt leczniczy Clensia należy stosować ostrożnie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 59

Pacjenci z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi

U pacjentów z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza przy leczeniu zaklinowania stolca lub w przygotowaniu do badań, dawkę należy podzielić tak, aby nie przyjmować więcej niż 2 saszetki w ciągu godziny.^{60 61}

Działanie substancji

Makrogol działa zazwyczaj w ciągu 24-48 godzin po podaniu.^{62 63}

Dawkowanie makrogolu w żelach stomatologicznych

Niektóre preparaty stomatologiczne, jak Dentinox N, zawierają w swoim składzie eter laurylowy makrogolu, który ma inne zastosowanie i dawkowanie niż makrogol stosowany w leczeniu zaparć. W przypadku żelu Dentinox N stosowanego przy ząbkowaniu u niemowląt, należy smarować dziąsła niewielką ilością żelu (wielkości ziarnka grochu) przy pomocy czystego palca lub bawełnianego patyczka i lekko wmasować. Czynność tę należy powtarzać 2-3 razy dziennie, zwłaszcza po jedzeniu lub po wykonaniu zabiegów higienicznych w jamie ustnej przed pójściem spać.⁶⁴