Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Makrogol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania makrogolu

Makrogol, występujący w różnych postaciach (3350, 4000) i wchodzący w skład wielu produktów leczniczych, został poddany szczegółowym badaniom przedklinicznym mającym na celu ocenę jego bezpieczeństwa. Dostępne dane przedkliniczne dla tej substancji obejmują badania toksyczności ostrej, toksyczności po wielokrotnym podaniu, genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na reprodukcję.¹

Toksyczność ogólna

Badania przedkliniczne wskazują jednoznacznie, że makrogol nie wykazuje znaczącej toksyczności ogólnoustrojowej. Konwencjonalne badania farmakologiczne makrogolu 3350 i 4000, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt, nie wykazały żadnych oznak toksycznego działania ogólnego ani toksycznego wpływu na przewód pokarmowy.^{2 3}

W przypadku preparatu Moviprep, zawierającego makrogol 3350, kwas askorbowy i siarczan sodu, badania przedkliniczne również nie wykazały znaczącego toksycznego wpływu tych substancji na organizm, co potwierdza bezpieczeństwo makrogolu stosowanego w kombinacji z innymi składnikami.⁴

Toksyczność po wielokrotnym podaniu

Dane pochodzące z badań toksyczności po wielokrotnym podawaniu makrogolu nie ujawniły żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka. Długoterminowe badania toksyczności wysokich dawek makrogoli o dużej masie cząsteczkowej, podawanych doustnie, potwierdzają bezpieczeństwo tej substancji w zalecanych dawkach terapeutycznych.^{5 6}

Genotoksyczność

Badania genotoksyczności przeprowadzone dla makrogolu we wszystkich dostępnych źródłach wykazały brak działania mutagennego tej substancji. Makrogol 4000 nie wykazywał działania mutagennego w standardowych testach genotoksyczności.^{7 8}

Również dla makrogolu 3350 dane niekliniczne wynikające z konwencjonalnych badań genotoksyczności nie ujawniły istotnego zagrożenia.⁹

Karcynogenność

W przypadku niektórych produktów zawierających makrogol nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących karcynogenności ze względu na krótki okres stosowania tych preparatów w praktyce klinicznej.^{10 11 12}

Jednak dla makrogolu 3350 zostały przeprowadzone długoterminowe badania potencjalnego działania rakotwórczego na zwierzętach, które nie wykazały takiego efektu.^{13 14}

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Badania oceniające toksyczny wpływ makrogolu na reprodukcję i rozwój wykazały zróżnicowane wyniki w zależności od gatunku zwierząt laboratoryjnych. W przeprowadzonych badaniach na szczurach nie obserwowano bezpośredniego działania embriotoksycznego ani teratogennego makrogolu, nawet przy poziomach toksycznych dla matki.^{15 16}

U królików natomiast obserwowano pośredni wpływ na zarodek i płód. Wpływ ten obejmował zmniejszenie masy płodu i łożyska, zmniejszenie przeżycia płodu, zwiększenie nadmiernego zgięcia w kończynach i łapach oraz poronienia, jednak tylko przy stosowaniu dawek toksycznych dla matki.^{17 18}

Należy jednak podkreślić, że króliki są gatunkiem wyjątkowo wrażliwym na substancje działające w przewodzie pokarmowym, a badania przeprowadzono z zastosowaniem dużych dawek, które nie są stosowane klinicznie. Obserwowane efekty mogły być konsekwencją pośredniego wpływu makrogolu w połączeniu ze złym stanem ogólnym matki, spowodowanym nadmierną odpowiedzią farmakodynamiczną u królika.^{19 20}

W żadnym z badań, niezależnie od gatunku, nie stwierdzono działania teratogennego makrogolu.^{21 22 23}

Interakcje farmakologiczne

Interesujące dane przedkliniczne dotyczą potencjalnych interakcji makrogolu z innymi lekami. Przeprowadzone u szczurów badania nad potencjalnymi interakcjami z niektórymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, lekami przeciwzakrzepowymi, lekami zmniejszającymi wydzielanie kwasu solnego oraz z działającymi hipoglikemizująco sulfonamidami wykazały, że makrogol 4000 nie wpływa na wchłanianie tych leków z przewodu pokarmowego.^{24 25}

Brak danych przedklinicznych

Należy zaznaczyć, że dla niektórych produktów zawierających makrogol brak jest szczegółowych danych przedklinicznych lub informacje te są ograniczone. W przypadku Olopeg i Dentinox N, charakterystyki produktów leczniczych wskazują na brak danych przedklinicznych istotnych dla lekarza.^{26 27}

Dla produktu Klean-Prep zawierającego makrogol 3350 również nie przedstawiono szczegółowych danych przedklinicznych.²⁸

Podsumowanie bezpieczeństwa przedklinicznego

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące makrogolu 3350 i 4000 wskazują na brak istotnego potencjału toksyczności ogólnoustrojowej tej substancji. Badania toksykologiczne nie wykazały toksycznego działania ogólnego ani działania toksycznego na przewód pokarmowy. Makrogol nie wykazuje działania mutagennego ani teratogennego. W badaniach wpływu na reprodukcję obserwowano jedynie pośrednie działanie u gatunków szczególnie wrażliwych (króliki) przy zastosowaniu dawek wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.^{29 30}

Długoterminowe badania toksyczności i potencjalnego działania rakotwórczego makrogolu, przeprowadzone na zwierzętach, potwierdzają bezpieczeństwo tej substancji w zalecanych dawkach terapeutycznych.³¹