Specjalne ostrzeżenia
Salaza

Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) stosowana w produkcie leczniczym Salaza wymaga szczególnego nadzoru u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, ze względu na jej eliminację głównie przez acetylację i wydalanie z moczem. Przed rozpoczęciem terapii oraz regularnie w trakcie leczenia należy monitorować funkcje wątroby (w tym AlAT) i nerek (stężenie kreatyniny w surowicy). W przypadku pogorszenia czynności nerek leczenie należy natychmiast przerwać, mając na uwadze potencjalne nefrotoksyczne działanie mesalazyny. U pacjentów z historią nadwrażliwości na sulfasalazynę oraz ze schorzeniami płuc (np. astmą) wskazany jest wzmożony nadzór. Opisywano również rzadkie przypadki reakcji nadwrażliwości sercowo-naczyniowej (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia) oraz ciężkich dyskrazji krwi, co wymaga monitorowania morfologii krwi i natychmiastowego przerwania terapii w przypadku objawów takich jak niewyjaśnione krwawienia, plamica czy gorączka.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie mesalazyny wymaga szczególnej uwagi u określonych grup pacjentów oraz monitorowania podczas terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze zalecenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Salaza.1

Pacjenci z niewydolnością wątroby lub nerek

Ze względu na fakt, że mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) jest eliminowana głównie poprzez procesy acetylacji z następowym wydalaniem z moczem, pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek wymagają szczególnego nadzoru medycznego. Przed rozpoczęciem leczenia oraz regularnie podczas jego trwania należy przeprowadzać badania oceniające czynność wątroby i nerek. W przypadku wykrycia oznak pogorszenia funkcji nerek, leczenie produktem Salaza powinno zostać natychmiast przerwane. Należy pamiętać, że u pacjentów, u których w trakcie terapii pojawią się zaburzenia czynności nerek, należy rozważyć nefrotoksyczne działanie mesalazyny.2

U pacjentów stosujących produkty zawierające mesalazynę opisywano przypadki zwiększonej aktywności enzymów wątrobowych. Czynność nerek powinna być monitorowana przed oraz w trakcie leczenia, zgodnie z odpowiednimi kryteriami medycznymi. Zaleca się ostrożność przy podawaniu produktu Salaza pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby.3

Kamica układu moczowego

W literaturze medycznej opisano przypadki kamicy układu moczowego, w tym kamieni składających się w 100% z mesalazyny, u pacjentów leczonych tym lekiem. Dlatego podczas terapii niezbędne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów w celu zapewnienia prawidłowego nawodnienia organizmu.4

Nadwrażliwość na sulfasalazynę

Pacjenci z historią nadwrażliwości na sulfasalazynę wymagają szczególnie starannego nadzoru medycznego podczas terapii mesalazyną. W przypadku wystąpienia ostrych reakcji nietolerancji, do których należą:

konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia.5

Choroby płuc

Pacjenci ze schorzeniami płuc, zwłaszcza astmą, powinni być poddani wzmożonej obserwacji podczas leczenia produktem Salaza.6

Reakcje nadwrażliwości ze strony serca

W rzadkich przypadkach opisywano reakcje nadwrażliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia) wywołane przez mesalazynę. Podczas leczenia pacjentów ze schorzeniami predysponującymi do wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego lub osierdzia należy zachować szczególną ostrożność. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości dotyczącej serca, nie należy ponownie podawać preparatów zawierających mesalazynę.7

Dyskrazje krwi

W rzadkich przypadkach po leczeniu mesalazyną zgłaszano wystąpienie ciężkich dyskrazji krwi. Badania hematologiczne należy przeprowadzić w przypadku występowania u pacjenta objawów takich jak:

Leczenie produktem Salaza należy przerwać w przypadku podejrzenia dyskrazji krwi.8

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Zaleca się zachowanie ostrożności podczas leczenia pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy.9

Interakcje z lekami przeczyszczającymi

Tabletek dojelitowych produktu Salaza nie należy podawać jednocześnie z produktami przeczyszczającymi typu lakulozy lub podobnymi, ponieważ obniżają one pH kału, co może zaburzać uwalnianie substancji czynnej z postaci leku.10

Monitorowanie pacjentów

Przed rozpoczęciem leczenia oraz podczas jego trwania, zgodnie z decyzją lekarza prowadzącego, zaleca się wykonywanie następujących badań laboratoryjnych:

Częstotliwość wykonywania badań kontrolnych powinna być dostosowana do stanu klinicznego pacjenta.11

Ciężkie skórne działania niepożądane

W związku z leczeniem mesalazyną notowano ciężkie skórne działania niepożądane (ang. Severe cutaneous adverse reactions, SCAR), w tym:

Należy bezwzględnie przerwać stosowanie mesalazyny w momencie pojawienia się pierwszych przedmiotowych i podmiotowych objawów ciężkich reakcji skórnych, takich jak wysypka, zmiany na błonach śluzowych lub jakiekolwiek inne oznaki nadwrażliwości.12

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Salaza zawiera znaczącą ilość sodu, co należy uwzględnić w terapii pacjentów, szczególnie tych będących na diecie niskosodowej:

Dawka Zawartość sodu Procent zalecanej dziennej dawki WHO
1 tabletka dojelitowa 98 mg sodu (4,26 mmol) 5% maksymalnej dobowej dawki sodu (2g) zalecanej przez WHO
Maksymalna dawka dobowa (4 g) 392 mg sodu 20% maksymalnej dobowej dawki sodu zalecanej przez WHO

Ze względu na dużą zawartość sodu, produkt leczniczy Salaza należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów na diecie ubogosodowej.13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl