nabłonek orzęsiony

Nabłonek orzęsiony (nabłonek migawkowy) to wyspecjalizowana forma nabłonka wielorzędowego, charakteryzująca się obecnością na powierzchni komórek specjalnych struktur zwanych rzęskami. Rzęski te wykonują skoordynowane ruchy, tworząc falę, która umożliwia przesuwanie śluzu wraz z zatrzymanymi w nim cząsteczkami.

W organizmie człowieka nabłonek orzęsiony występuje głównie w układzie oddechowym (od jamy nosowej przez tchawicę do oskrzelików), gdzie pełni kluczową funkcję ochronną, uczestnicząc w mechanizmie oczyszczania dróg oddechowych zwanym kliransem śluzowo-rzęskowym. Obecny jest również w części dróg rodnych żeńskich (jajowody, część macicy) oraz w niektórych odcinkach układu moczowego.

Dysfunkcja nabłonka orzęsionego może prowadzić do poważnych chorób, takich jak pierwotna dyskineza rzęsek (PCD), przewlekłe zapalenie zatok, przewlekłe zapalenie oskrzeli czy zwiększona podatność na infekcje dróg oddechowych. Czynniki uszkadzające funkcje rzęsek to m.in. dym tytoniowy, zanieczyszczenia powietrza, niektóre wirusy oraz bakterie wytwarzające toksyny paraliżujące ruch rzęsek.

Badania nabłonka orzęsionego mają istotne znaczenie w diagnostyce chorób układu oddechowego, zwłaszcza w ocenie zaburzeń odporności miejscowej i schorzeń o podłożu genetycznym wpływających na strukturę i funkcję rzęsek.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl