Działania niepożądane – Irinotecan Kabi 20 mg/ml

Działania niepożądane
Irinotecan Kabi 20 mg/ml

Irynotekan (Irinotecan Kabi, 20 mg/ml) jest lekiem przeciwnowotworowym charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to opóźniona biegunka (występująca powyżej 24 godzin po podaniu, u 20% pacjentów w monoterapii i 13,1% w terapii skojarzonej), oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia (78,7% pacjentów w monoterapii, z ciężką neutropenią <500 komórek/mm³ u 22,6%, oraz 82,5% w terapii skojarzonej z ciężką u 9,8%). Nadir neutropenii przypada około 8 dnia po podaniu leku, a powrót do wartości wyjściowych następuje zwykle do 22. dnia w monoterapii i 7-8 dni w terapii skojarzonej. Inne często obserwowane działania to niedokrwistość (58,7% w monoterapii, 97,2% w terapii skojarzonej, z ciężką niedokrwistością Hb <8 g/dl u 8% i 2,1% pacjentów odpowiednio), nudności i wymioty (ciężkie u około 10% w monoterapii, rzadziej w terapii skojarzonej), a także ostry zespół cholinergiczny (9% w monoterapii, 1,4% w terapii skojarzonej), który objawia się wczesną biegunką, bólem brzucha, poceniem się, zwężeniem źrenic i ślinieniem, ustępując po podaniu atropiny.

Pobierz ChPL PDF Irinotecan Kabi – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 20 mg/ml

Działania niepożądane leku Irinotecan Kabi

Najczęstsze działania niepożądane
Działania niepożądane w monoterapii
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych w monoterapii
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
Inne działania niepożądane
Działania niepożądane po wprowadzeniu leku do obrotu

Tabela działań niepożądanych
Szczególne grupy ryzyka i sytuacje kliniczne
Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania w przypadku działań niepożądanych

Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

irynotekan

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Irinotecan Kabi

Irynotekan (Irinotecan Kabi, 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) jest lekiem przeciwnowotworowym, którego stosowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych działań, opierając się na danych z badań klinicznych oraz monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęstszych działań niepożądanych (występujących u ≥10% pacjentów) ograniczających dawkę irynotekanu wyróżnia się opóźnioną biegunkę (występującą później niż 24 godziny po podaniu) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię, niedokrwistość i małopłytkowość.²

Neutropenia jest działaniem toksycznym ograniczającym dawkę irynotekanu. Jest ona odwracalna i nie kumuluje się w czasie terapii. Nadir (najniższa wartość) występuje po około 8 dniach (mediana), niezależnie od tego, czy lek jest stosowany w monoterapii, czy w terapii skojarzonej.³

Bardzo często obserwowanym działaniem niepożądanym jest także ostry zespół cholinergiczny o ciężkim, ale przemijającym charakterze. Główne objawy tego zespołu to wczesna biegunka oraz różne inne dolegliwości, takie jak ból brzucha, pocenie się, zwężenie źrenic i zwiększone ślinienie, występujące w trakcie podawania irynotekanu lub w ciągu 24 godzin po jego podaniu. Objawy te ustępują po zastosowaniu atropiny.⁴

Działania niepożądane w monoterapii

Poniżej przedstawiono działania niepożądane zgłaszane w związku ze stosowaniem irynotekanu w monoterapii w dawce 350 mg/m² pc. co 3 tygodnie. Dane pochodzą z badań obejmujących 765 pacjentów.⁵

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych w monoterapii

Biegunka: Ciężka biegunka wystąpiła u 20% pacjentów przestrzegających zaleceń dotyczących postępowania z biegunką. W 14% ocenianych cykli wystąpiła ciężka biegunka. Mediana czasu do wystąpienia pierwszego luźnego stolca wynosiła 5 dni po infuzji irynotekanu.⁶

Nudności i wymioty: Ciężkie nudności i wymioty obserwowano u około 10% pacjentów leczonych lekami przeciwwymiotnymi.⁷

Zaparcia: Obserwowano je u mniej niż 10% pacjentów.⁸

Neutropenia: Występowała u 78,7% pacjentów, w tym ciężka neutropenia (liczba neutrofili <500 komórek/mm³) u 22,6% pacjentów. W 18% ocenianych cykli liczba neutrofili spadła poniżej 1000 komórek/mm³, a w 7,6% cykli poniżej 500 komórek/mm³. Całkowity powrót do wartości wyjściowych następował zwykle do 22. dnia. Gorączka neutropeniczna wystąpiła u 6,2% pacjentów w 1,7% cykli.<sup data-drug="Irinotecan Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Neutropenia była obserwowana u 78,7% pacjentów i miała ciężki przebieg (liczba neutrofili <500 komórek/mm³) u 22,6% pacjentów. Z możliwych do oceny cykli, w 18% liczba neutrofili wynosiła poniżej 1000 komórek/mm³, w tym w 7,6% liczba neutrofili wynosiła 9

Infekcje: Wystąpiły u około 10,3% pacjentów (2,5% cykli) i były związane z ciężką neutropenią u około 5,3% pacjentów (1,1% cykli). W 2 przypadkach prowadziły do zgonu.¹⁰

Niedokrwistość: Zgłaszano ją u 58,7% pacjentów (8% z hemoglobiną <8 g/dl i 0,9% z hemoglobiną <6,5 g/dl).<sup data-drug="Irinotecan Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Niedokrwistość była zgłaszana u 58,7% pacjentów (8% z hemoglobiną <8 g/dl i 0,9% z hemoglobiną 11

Małopłytkowość: Małopłytkowość (<100 000 komórek/mm³) obserwowano u 7,4% pacjentów i w 1,8% cykli, z czego u 0,9% pacjentów liczba płytek krwi wynosiła ≤50 000 komórek/mm³ (w 0,2% cykli). Prawie wszyscy pacjenci wracali do zdrowia do 22. dnia.<sup data-drug="Irinotecan Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Małopłytkowość (12

Ostry zespół cholinergiczny: Ciężki, przemijający ostry zespół cholinergiczny obserwowano u 9% pacjentów leczonych w monoterapii.¹³

Astenia: Miała ciężki przebieg u mniej niż 10% pacjentów leczonych w monoterapii. Związek przyczynowo-skutkowy nie został jednoznacznie ustalony.¹⁴

Gorączka: Gorączka bez infekcji i bez jednoczesnej ciężkiej neutropenii wystąpiła u 12% pacjentów leczonych w monoterapii.¹⁵

Zaburzenia parametrów laboratoryjnych: Przemijające, łagodne do umiarkowanego zwiększenie stężenia transaminaz, fosfatazy zasadowej lub bilirubiny w surowicy krwi (przy braku przerzutów do wątroby) zaobserwowano odpowiednio u 9,2%, 8,1% i 1,8% pacjentów. Przemijające, łagodne do umiarkowanego zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy obserwowano u 7,3% pacjentów.¹⁶

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

W terapii skojarzonej irynotekanu (180 mg/m² pc. co 2 tygodnie) z innymi lekami przeciwnowotworowymi obserwowano nieco odmienny profil działań niepożądanych.¹⁷

Biegunka: Ciężka biegunka wystąpiła u 13,1% pacjentów przestrzegających zaleceń dotyczących postępowania z biegunką. W 3,9% ocenianych cykli wystąpiła ciężka biegunka.¹⁸

Nudności i wymioty: Zaobserwowano mniejszy odsetek wystąpienia ciężkich nudności i wymiotów (u odpowiednio 2,1% i 2,8% pacjentów).¹⁹

Zaparcia: Zaparcia związane z podawaniem irynotekanu i/lub loperamidu obserwowano u 3,4% pacjentów.²⁰

Neutropenia: Obserwowano ją u 82,5% pacjentów, w tym ciężką neutropenię (liczba neutrofili <500 komórek/mm³) u 9,8% pacjentów. W 67,3% ocenianych cykli liczba neutrofili spadła poniżej 1000 komórek/mm³, a w 2,7% cykli poniżej 500 komórek/mm³. Całkowity powrót do wartości wyjściowych następował zwykle w ciągu 7-8 dni.<sup data-drug="Irinotecan Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Neutropenia była obserwowana u 82,5% pacjentów i miała ciężki przebieg (liczba neutrofili 21

Gorączka neutropeniczna: Występowała u 3,4% pacjentów w 0,9% cykli.²²

Infekcje: Wystąpiły u około 2% pacjentów (0,5% cykli) i były związane z ciężką neutropenią u około 2,1% pacjentów (0,5% cykli); w jednym przypadku nastąpił zgon.²³

Niedokrwistość: Zgłaszana była u 97,2% pacjentów (2,1% z hemoglobiną <8 g/dl).<sup data-drug="Irinotecan Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Niedokrwistość była zgłaszana u 97,2% pacjentów (2,1% z hemoglobiną 24

Małopłytkowość: Małopłytkowość (<100 000 komórek/mm³) obserwowano u 32,6% pacjentów i w 21,8% cykli. Nie obserwowano przypadków ciężkiej małopłytkowości (<50 000 komórek/mm³).<sup data-drug="Irinotecan Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Małopłytkowość (<100 000 komórek/mm³) była obserwowana u 32,6% pacjentów i w 21,8% cykli. Nie obserwowano przypadków ciężkiej małopłytkowości (25

Ostry zespół cholinergiczny: Ciężki przemijający ostry zespół cholinergiczny obserwowano u 1,4% pacjentów leczonych terapią skojarzoną.²⁶

Astenia: Miała ciężki przebieg u 6,2% pacjentów leczonych terapią skojarzoną. Związek przyczynowo-skutkowy nie został ustalony.²⁷

Gorączka: Gorączka bez infekcji i bez jednoczesnej ciężkiej neutropenii wystąpiła u 6,2% pacjentów leczonych terapią skojarzoną.²⁸

Zaburzenia parametrów laboratoryjnych: Przemijające zwiększenie stężenia (stopnia 1. i 2.) AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej lub bilirubiny w surowicy krwi (przy braku postępujących przerzutów do wątroby) obserwowano odpowiednio u 15%, 11%, 11% i 10% pacjentów. Przemijające zwiększenie stężenia stopnia 3. w surowicy obserwowano odpowiednio u 0%, 0%, 0% i 1% pacjentów. Nie obserwowano przypadków o 4. stopniu ciężkości.²⁹

Inne działania niepożądane

W badaniach klinicznych z tygodniowym schematem podawania irynotekanu zgłaszano również: ból, posocznicę, zaburzenia odbytu i odbytnicy, kandydozę przewodu pokarmowego, hipomagnezemię, wysypkę, zaburzenia chodu, dezorientację, ból głowy, omdlenie, zaczerwienienie, bradykardię, zakażenie dróg moczowych, ból piersi, zwiększone stężenie gamma-glutamylotransferazy, wynaczynienie, zespół ostrego rozpadu guza oraz liczne zaburzenia sercowo-naczyniowe (dławica piersiowa, zatrzymanie czynności serca, zawał mięśnia sercowego, niedokrwienie mięśnia sercowego, choroby naczyń obwodowych, zaburzenia naczyniowe) i incydenty zakrzepowo-zatorowe.³⁰

Działania niepożądane po wprowadzeniu leku do obrotu

Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano szereg dodatkowych działań niepożądanych, których częstość występowania nie może być określona na podstawie dostępnych danych. Obejmują one m.in.:

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy (w tym przypadki potwierdzone bakteriologicznie – Clostridium difficile), posocznicę, zakażenia grzybicze (np. zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, aspergilozę oskrzelowo-płucną, ogólnoustrojową kandydozę), zakażenia wirusowe (np. półpasiec, grypa, reaktywacja zapalenia wątroby typu B, zapalenie okrężnicy wywołane wirusem cytomegalii).³¹
Zaburzenia krwi i układu chłonnego: małopłytkowość z przeciwciałami skierowanymi przeciwko płytkom krwi.³²
Zaburzenia układu immunologicznego: nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne.³³
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: odwodnienie (z powodu biegunki i wymiotów), hipowolemia.³⁴
Zaburzenia układu nerwowego: przemijające zaburzenia mowy (czasem związane z zespołem cholinergicznym), parestezje, mimowolne skurcze mięśni.³⁵
Zaburzenia sercowo-naczyniowe: nadciśnienie tętnicze (podczas lub po infuzji), zapaść krążeniowa, niedociśnienie.³⁶
Zaburzenia układu oddechowego: śródmiąższowe choroby płuc z naciekami płuc, duszność, czkawka.³⁷
Zaburzenia żołądka i jelit: niedrożność jelit (także bez uprzedniego zapalenia jelita grubego), okrężnica olbrzymia, krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy (czasem powikłane owrzodzeniem, krwawieniem, niedrożnością lub zakażeniem), zapalenie kątnicy, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy.³⁸
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: stłuszczeniowe zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby.³⁹
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: reakcje skórne.⁴⁰
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: skurcze mięśni.⁴¹
Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zaburzenia czynności nerek i ostra niewydolność nerek (szczególnie u pacjentów z infekcją i/lub niedoborem płynów spowodowanym przez toksyczność żołądkowo-jelitową).⁴²
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: reakcje w miejscu infuzji.⁴³
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych: zwiększenie aktywności amylazy i lipazy, hipokaliemia, hiponatremia (przeważnie w przebiegu biegunki i wymiotów).⁴⁴

Tabela działań niepożądanych

Działanie niepożądane	Częstość występowania	Opis
Biegunka opóźniona	Bardzo często (≥1/10)	Występuje ponad 24 godziny po podaniu leku. W monoterapii ciężka biegunka u 20% pacjentów, w terapii skojarzonej u 13,1%. Mediana czasu do wystąpienia pierwszego luźnego stolca: 5 dni po infuzji.
Neutropenia	Bardzo często (≥1/10)	W monoterapii u 78,7% pacjentów, w tym ciężka neutropenia (<500 komórek/mm³) u 22,6%. W terapii skojarzonej u 82,5% pacjentów, w tym ciężka u 9,8%. Nadir około 8 dni po podaniu.
Niedokrwistość	Bardzo często (≥1/10)	W monoterapii u 58,7% pacjentów, w terapii skojarzonej u 97,2%. Ciężka niedokrwistość (Hb <8 g/dl) odpowiednio u 8% i 2,1% pacjentów.
Nudności i wymioty	Bardzo często (≥1/10)	Ciężkie u około 10% pacjentów w monoterapii, mniejszy odsetek (2,1-2,8%) w terapii skojarzonej.
Ostry zespół cholinergiczny	Bardzo często (≥1/10)	Ciężki przemijający zespół obejmujący wczesną biegunkę, ból brzucha, pocenie się, zwężenie źrenic i zwiększone ślinienie. W monoterapii u 9% pacjentów, w terapii skojarzonej u 1,4%.
Łysienie	Bardzo często (≥1/10)	Odwracalne.
Małopłytkowość	Często (≥1/100 do <1/10) w monoterapii Bardzo często w terapii skojarzonej	W monoterapii u 7,4% pacjentów (<100 000 komórek/mm³), w terapii skojarzonej u 32,6%.
Gorączka neutropeniczna	Często (≥1/100 do <1/10)	W monoterapii u 6,2% pacjentów, w terapii skojarzonej u 3,4%.
Infekcje	Często (≥1/100 do <1/10)	W monoterapii u 10,3% pacjentów, w terapii skojarzonej u 2%. Związane z ciężką neutropenią odpowiednio u 5,3% i 2,1% pacjentów.
Zaparcia	Często (≥1/100 do <1/10)	W monoterapii u <10% pacjentów, w terapii skojarzonej u 3,4% (związane z podawaniem irynotekanu i/lub loperamidu).
Astenia	Bardzo często (≥1/10)	Ciężka u <10% pacjentów w monoterapii i u 6,2% w terapii skojarzonej.
Gorączka (bez infekcji/neutropenii)	Bardzo często (≥1/10)	W monoterapii u 12% pacjentów, w terapii skojarzonej u 6,2%.
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych	Często (≥1/100 do <1/10)	Przemijające, zwykle łagodne do umiarkowanego. W monoterapii: transaminazy u 9,2%, fosfataza zasadowa u 8,1%, bilirubina u 1,8%. W terapii skojarzonej odpowiednio u 15%, 11% i 10% pacjentów.
Reakcje nadwrażliwości	Nieznana (zgłoszenia po wprowadzeniu do obrotu)	Od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne.
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe	Nieznana (zgłoszenia po wprowadzeniu do obrotu)	Niedrożność jelit, okrężnica olbrzymia, krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy (w tym powikłane), zapalenie kątnicy, niedokrwienne i wrzodziejące zapalenie okrężnicy.
Zaburzenia układu oddechowego	Nieznana (zgłoszenia po wprowadzeniu do obrotu)	Śródmiąższowe choroby płuc z naciekami, duszność, czkawka.
Zaburzenia nerek	Nieznana (zgłoszenia po wprowadzeniu do obrotu)	Zaburzenia czynności nerek i ostra niewydolność nerek, szczególnie u pacjentów z infekcją i/lub odwodnieniem.

Szczególne grupy ryzyka i sytuacje kliniczne

Na podstawie danych z badań klinicznych i monitorowania po wprowadzeniu produktu do obrotu można zidentyfikować pewne grupy pacjentów szczególnie narażonych na wystąpienie działań niepożądanych po stosowaniu irynotekanu:

Pacjenci z neutropenią – zwiększone ryzyko infekcji, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu.⁴⁵
Pacjenci z odwodnieniem spowodowanym biegunką i wymiotami – zwiększone ryzyko zaburzeń czynności nerek i ostrej niewydolności nerek.⁴⁶
Pacjenci z współistniejącą infekcją – zwiększone ryzyko powikłań nerkowych i sercowo-naczyniowych.⁴⁷
Pacjenci otrzymujący terapię skojarzoną (zwłaszcza z bewacyzumabem) – zwiększone ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych, np. nadciśnienia tętniczego, zakrzepicy, zatorów.⁴⁸

Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania w przypadku działań niepożądanych

Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych irynotekanu, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów i odpowiednie postępowanie w przypadku ich wystąpienia:

Biegunka – pacjenci powinni przestrzegać zaleceń dotyczących postępowania w przypadku biegunki. W przypadku ostrego zespołu cholinergicznego (wczesna biegunka) skuteczne jest podanie atropiny.⁴⁹
Neutropenia – regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi. Neutropenia jest odwracalna i zwykle ustępuje do 22. dnia (w monoterapii) lub 7-8 dnia (w terapii skojarzonej).⁵⁰
Infekcje – szczególna czujność u pacjentów z neutropenią.⁵¹
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – monitorowanie pod kątem ciężkich powikłań, takich jak niedrożność, krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie okrężnicy.⁵²
Parametry laboratoryjne – monitorowanie stężenia transaminaz, fosfatazy zasadowej, bilirubiny, kreatyniny, amylazy, lipazy oraz elektrolitów.⁵³

Należy pamiętać, że zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, które wystąpiły po dopuszczeniu leku do obrotu, jest niezwykle istotne. Umożliwia to nieprzerwaną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Obserwacje należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.⁵⁴

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.