niedoczynność tarczycy wtórna

Niedoczynność tarczycy wtórna to stan kliniczny, w którym dochodzi do zmniejszenia produkcji hormonów tarczycy (T3 i T4) z powodu zaburzeń na poziomie przysadki mózgowej lub podwzgórza. W przeciwieństwie do pierwotnej niedoczynności tarczycy, gdzie problem dotyczy samego gruczołu tarczowego, w postaci wtórnej tarczyca pozostaje strukturalnie prawidłowa, ale nie otrzymuje odpowiedniego stymulującego sygnału w postaci hormonu tyreotropowego (TSH).

Diagnostyka niedoczynności tarczycy wtórnej opiera się na oznaczeniu obniżonego stężenia hormonów tarczycy (fT3, fT4) przy jednoczesnym obniżonym lub nieprawidłowo niskim poziomie TSH. To kluczowa różnica w porównaniu z pierwotną niedoczynnością, gdzie TSH jest podwyższone. Badania obrazowe przysadki (rezonans magnetyczny) oraz testy oceniające funkcję innych osi hormonalnych podwzgórzowo-przysadkowych są często niezbędne do ustalenia przyczyny.

Najczęstsze przyczyny niedoczynności tarczycy wtórnej obejmują guzy przysadki, radioterapię okolicy głowy i szyi, stan po zabiegach neurochirurgicznych, urazy głowy, zespół Sheehana (martwica przysadki po krwotoku poporodowym), a także procesy zapalne i infiltracyjne (sarkoidoza, hemochromatoza). Leczenie polega na substytucji hormonalnej lewotyroksyną, jednak dawkowanie różni się od stosowanego w pierwotnej niedoczynności tarczycy – monitorowanie opiera się głównie na poziomie fT4, a nie TSH.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl