perystaltyka układu pokarmowego

Perystaltyka układu pokarmowego to skoordynowane, faliste skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego, które przesuwają treść pokarmową od jamy ustnej w kierunku odbytu. Jest to kluczowy mechanizm motoryki przewodu pokarmowego, umożliwiający efektywny transport pokarmu, trawienie oraz wchłanianie składników odżywczych.

W poszczególnych odcinkach przewodu pokarmowego perystaltyka ma zróżnicowane nasilenie. W przełyku występuje jako fala pierwotna (inicjowana przez połknięcie) i wtórna (jako reakcja na rozciągnięcie ściany). W żołądku ruchy perystaltyczne mieszają pokarm z sokiem żołądkowym i przesuwają go do dwunastnicy. W jelicie cienkim perystaltyka jest najintensywniejsza, co sprzyja wchłanianiu składników odżywczych, natomiast w jelicie grubym ruchy perystaltyczne są wolniejsze, co umożliwia wchłanianie wody i formowanie mas kałowych.

Regulacja perystaltyki odbywa się na wielu poziomach. Autonomiczny układ nerwowy jelitowy (splot śródścienny Auerbacha i splot podśluzówkowy Meissnera) odpowiada za lokalną koordynację, podczas gdy układ autonomiczny (przywspółczulny i współczulny) moduluje ten proces. Dodatkowo, istotną rolę w regulacji odgrywają hormony przewodu pokarmowego oraz mediatory miejscowe. Zaburzenia perystaltyki mogą prowadzić do różnych patologii, takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcia, biegunki czy niedrożność porażenna.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl