Leki w grupie
„leki stosowane w stwardnieniu rozsianym”

Leki stosowane w stwardnieniu rozsianym (SM) mają na celu modyfikację przebiegu choroby poprzez hamowanie reakcji autoimmunologicznej, która prowadzi do demielinizacji i uszkodzenia włókien nerwowych w ośrodkowym układzie nerwowym. Ich działanie koncentruje się na redukcji liczby rzutów choroby, spowolnieniu progresji niepełnosprawności oraz ograniczeniu aktywności choroby widocznej w badaniach obrazowych.

Leki pierwszego rzutu (DMT – Disease Modifying Therapies) obejmują: interferon beta (Avonex, Rebif, Betaferon, Extavia, Plegridy), octan glatirameru (Copaxone, Remurel), teryflunomid (Aubagio), fumaran dimetylu (Tecfidera), ozanimod (Zeposia) oraz kladrybinę (Mavenclad). Stanowią one podstawową opcję terapeutyczną w postaci rzutowo-remisyjnej SM.

Leki drugiego rzutu, stosowane w przypadku wysokiej aktywności choroby lub nieskuteczności leków pierwszego rzutu, to: natalizumab (Tysabri), fingolimod (Gilenya), alemtuzumab (Lemtrada), okrelizumab (Ocrevus) oraz ofatumumab (Kesimpta). Charakteryzują się one większą skutecznością, ale również wyższym ryzykiem działań niepożądanych.

W leczeniu postaci pierwotnie postępującej SM zastosowanie znajduje okrelizumab (Ocrevus), a w przypadku wtórnie postępującej – siponimod (Mayzent). W fazie postępującej choroby opcje terapeutyczne są bardziej ograniczone w porównaniu do postaci rzutowo-remisyjnej.

Główną zaletą stosowania leków modyfikujących przebieg SM jest znaczące zmniejszenie częstotliwości i nasilenia rzutów choroby (o 30-70% w zależności od preparatu), spowolnienie progresji niepełnosprawności oraz redukcja zmian widocznych w badaniach MRI. Nowoczesne terapie pozwalają wielu pacjentom na prowadzenie aktywnego życia przez długi czas od diagnozy.

Najpoważniejsze zagrożenia związane ze stosowaniem leków w SM to ryzyko ciężkich zakażeń (w tym PML – postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii w przypadku natalizumabu), zaburzenia hematologiczne, hepatotoksyczność, kardiotoksyczność (szczególnie w przypadku fingolimodu) oraz zwiększone ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Każda terapia wymaga regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych i stanu klinicznego pacjenta.

Oprócz leków modyfikujących przebieg choroby, w leczeniu SM stosuje się również leki objawowe: do leczenia spastyczności (baklofen, tyzanidyna), zmęczenia (amantadyna, modafinil), zaburzeń czynności pęcherza moczowego (oksybutynina, tolterodyna), bólu neuropatycznego (gabapentyna, pregabalina) oraz zaburzeń poznawczych i depresji. Kortykosteroidy (metyloprednizolon) są standardem w leczeniu ostrych rzutów choroby.

Lista leków w tej grupie

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl