kontrola choroby
Kontrola choroby to kompleksowe podejście do zarządzania schorzeniami przewlekłymi, obejmujące monitorowanie parametrów klinicznych, dostosowywanie leczenia oraz edukację pacjenta. W praktyce medycznej oznacza regularne wizyty kontrolne, podczas których lekarz ocenia skuteczność terapii, występowanie działań niepożądanych oraz postęp choroby.
Kluczowym elementem kontroli choroby jest monitorowanie biomarkerów specyficznych dla danego schorzenia, takich jak poziom glikemii w cukrzycy, ciśnienie tętnicze w nadciśnieniu czy parametry spirometryczne w astmie. Prawidłowa kontrola choroby zmniejsza ryzyko powikłań, poprawia jakość życia pacjenta oraz redukuje koszty opieki zdrowotnej związane z hospitalizacjami z powodu zaostrzeń.
W nowoczesnym podejściu do kontroli choroby istotną rolę odgrywa samokontrola pacjenta oraz wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak telemedycyna czy aplikacje mobilne do monitorowania parametrów zdrowotnych. Optymalna kontrola choroby wymaga współpracy interdyscyplinarnego zespołu medycznego oraz aktywnego zaangażowania pacjenta w proces terapeutyczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxis Turbuhaler 4,5 mcg/dawkę
Oxis Turbuhaler zawiera formoterol w dawce 4,5 µg substancji czynnej na dawkę dostarczoną (6 µg dawka odmierzona) i jest stosowany w leczeniu astmy oraz POChP. U dorosłych z astmą zaleca się stosowanie 1-2 inhalacji doraźnie lub 1-2 inhalacji 1-2 razy na dobę w leczeniu podtrzymującym, z maksymalną dawką dobową 8 inhalacji (dopuszczalne do 12 inhalacji/dobę w wyjątkowych przypadkach), przy czym dawka jednorazowa nie powinna przekraczać 6 inhalacji. U dzieci ≥6 lat dawka doraźna to 1-2 inhalacje, a podtrzymująca 2 inhalacje 1-2 razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 4 inhalacje (dopuszczalne do 8 inhalacji/dobę). W profilaktyce wysiłkowej stosuje się 2 inhalacje u dorosłych i 1-2 inhalacje u dzieci przed wysiłkiem. W POChP u dorosłych dawka podtrzymująca wynosi 2 inhalacje 1-2 razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 4 inhalacje, a w razie potrzeby do 8 inhalacji/dobę łącznie z dawkami doraźnymi.
astma, formoterol fumaran dwuwodny, inhalator Turbuhaler, kontrola choroby, leczenie podtrzymujące, obturacja, obturacja dróg oddechowych, obturacja wysiłkowa, POChP, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, technika inhalacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxis Turbuhaler 9 mcg/dawkę
Oxis Turbuhaler zawierający formoterolu fumaras dihydricus w dawce 9 µg/dawkę jest stosowany wziewnie w leczeniu astmy oraz POChP, z dawkowaniem dostosowanym do wieku i wskazań klinicznych. U dorosłych (>18 lat) w astmie stosuje się dawkę doraźną 1 inhalację (maksymalnie 4 inhalacje/dobę, w wyjątkowych przypadkach do 6 inhalacji, maksymalnie 3 inhalacje jednorazowo) oraz dawkę podtrzymującą 1 inhalację 1-2 razy dziennie, z możliwością zwiększenia do 2 inhalacji 1-2 razy dziennie. W profilaktyce wysiłkowej zaleca się 1 inhalację przed wysiłkiem. U dzieci (6-18 lat) dawka doraźna to 1 inhalacja (maksymalnie 2 inhalacje/dobę, w razie potrzeby do 4 inhalacji, maksymalnie 1 inhalacja jednorazowo), a dawka podtrzymująca 1 inhalacja 1-2 razy dziennie. W POChP u dorosłych dawka podtrzymująca wynosi 1 inhalację 1-2 razy dziennie, z maksymalną dawką do 2 inhalacji podtrzymujących i łącznie do 4 inhalacji na dobę, nie przekraczając 2 inhalacji jednorazowo. U pacjentów starszych oraz z niewydolnością wątroby lub nerek nie jest wymagana modyfikacja dawkowania. Produkt nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
astma, dawka inhalacyjna, dawka podtrzymująca, formoterolu fumaran dwuwodny, kontrola choroby, modyfikacja leczenia, objawy powysiłkowe, obturacja dróg oddechowych, Oxis Turbuhaler, pacjent w podeszłym wieku, POChP, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stosowanie doraźne, stosowanie inhalatora, substancja lecznicza, ustnik inhalatora, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Okteva 30 mg
Produkt leczniczy Okteva zawiera oktreotyd w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg, a jego stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących wymaga szczególnej ostrożności. Dane kliniczne dotyczące ekspozycji na oktreotyd w ciąży są ograniczone i obejmują mniej niż 300 przypadków, z których około 4% zakończyło się wadami wrodzonymi, jednak bez potwierdzonego związku przyczynowego z lekiem. Dawkowanie w badanych przypadkach wahało się od 100 do 1200 µg podskórnie lub 10-40 mg miesięcznie w formie o przedłużonym uwalnianiu. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję, jednak ze względu na brak jednoznacznych dowodów na bezpieczeństwo, stosowanie Okteva w ciąży nie jest zalecane i powinno być unikane, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.
akromegalia, antykoncepcja, działanie teratogenne, kontrola choroby, lek o przedłużonym uwalnianiu, oktreotyd octan, pierwszy trymestr ciąży, proces reprodukcyjny, przeciwwskazanie do karmienia piersią, przenikanie leku do mleka, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność oktreotydu, wada wrodzona, zaburzenie płodności, zstąpienie jąder - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Resbud 0,5 mg/ml
Stosowanie budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji (0,25 mg/ml lub 0,5 mg/ml) u kobiet w ciąży jest uznawane za bezpieczne na podstawie danych klinicznych i epidemiologicznych, które nie wykazały zwiększonego ryzyka działań niepożądanych u płodu i noworodka. Kontrola astmy w ciąży jest kluczowa, gdyż nieleczona astma może prowadzić do powikłań ciążowych. Decyzja o terapii budezonidem powinna uwzględniać indywidualną ocenę korzyści i ryzyka, z zachowaniem zasady stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
astma niekontrolowana, astma w ciąży, budezonid, budezonid w laktacji, dawkowanie budezonidu, działania niepożądane leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka budezonidu, kontrola choroby, leczenie podtrzymujące, nebulizacja, powikłania ciążowe, przenikanie leków do mleka, stężenie leku w osoczu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Duexon (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Duexon to aerozol inhalacyjny zawierający kombinację salmeterolu (25 μg dawka odmierzona, 21 μg dawka dostarczona) – długo działającego beta2-mimetyku oraz flutykazonu propionianu w trzech dawkach: 50, 125 lub 250 μg dawka odmierzona (odpowiednio 44, 110 lub 220 μg dawka dostarczona). Produkt jest wskazany do systematycznego leczenia astmy oskrzelowej, szczególnie u pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania długo działającego beta2-mimetyku i kortykosteroidu wziewnego. Duexon może być stosowany zarówno u pacjentów z niewystarczającą kontrolą objawów przy monoterapii kortykosteroidem wziewnym, jak i u tych, u których terapia skojarzona jest już skuteczna, oferując wygodę podawania obu substancji w jednym inhalatorze.
aerozol inhalacyjny, astma oskrzelowa, długo działający beta2-mimetyk, drogi oddechowe, działanie synergistyczne, flutykazonu propionian, kontrola choroby, kortykosteroid wziewny, krótko działający beta2-mimetyk, leczenie doraźne, lek rozszerzający oskrzela, nasilenie astmy, objawy astmy, ostry napad astmy, preparat wziewny, salmeterol, substancja czynna, terapia skojarzona, zawiesina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Salflumix Easyhaler (50 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Produkt leczniczy Salflumix Easyhaler, zawierający salmeterol (agonista receptorów β₂ o długim czasie działania) oraz flutykazonu propionian (silny wziewny kortykosteroid), wykazuje synergistyczne działanie w terapii obturacyjnych chorób dróg oddechowych. Salmeterol zapewnia przedłużone działanie bronchodylatacyjne trwające co najmniej 12 godzin, natomiast flutykazonu propionian redukuje stan zapalny w obrębie płuc, zmniejszając nasilenie objawów i częstość zaostrzeń astmy, przy jednocześnie niższym ryzyku działań niepożądanych w porównaniu do kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo. Produkt jest klasyfikowany w grupie leków adrenergicznych w połączeniu z kortykosteroidami (kod ATC: R03AK06).
agonista receptorów β2-adrenergicznych, astma oskrzelowa, choroba obturacyjna dróg oddechowych, działanie bronchodylatacyjne, działanie przeciwzapalne, flutykazonu propionian, kontrola choroby, kortykosteroid, krótko działający β2-mimetyk, leczenie podtrzymujące, lek adrenergiczny, lek przeciwcholinergiczny, monoterapia wziewnym kortykosteroidem, nocne przebudzenie, przewlekła astma, salmeterol, szczytowy przepływ wydechowy, terapia skojarzona, zaostrzenie astmy oskrzelowej, β2-agonista - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polpix SR 8 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, jest skutecznym lekiem w terapii choroby Parkinsona, działającym poprzez selektywne pobudzanie receptorów dopaminowych w prążkowiu oraz hamowanie wydzielania prolaktyny w podwzgórzu i przysadce. W badaniu 36-tygodniowym u 161 pacjentów z wczesną fazą choroby Parkinsona wykazano, że ropinirol w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest nie mniej skuteczny niż postać o natychmiastowym uwalnianiu, z różnicą w zmianie punktacji w części ruchowej UPDRS wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: -1,51, 0,10; p = 0,0842). Zmiana postaci leku nie wpłynęła istotnie na profil działań niepożądanych, a konieczność dostosowania dawki wystąpiła u mniej niż 3% pacjentów, wyłącznie w kierunku zwiększenia dawki o jeden poziom.
agonista dopaminy, badanie odstępu QT, choroba Parkinsona, część ruchowa UPDRS, dokuczliwa dyskineza, kontrola choroby, leczenie skojarzone z lewodopą, lewodopa, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, okres włączenia, okres wyłączenia, podwzgórze i przysadka mózgowa, prążkowie, prążkowie mózgu, prolaktyna, receptor dopaminowy, receptory D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, skala UPDRS, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka powlekana o natychmiastowym uwalnianiu, Ujednolicona Skala Oceny Choroby Parkinsona, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Asmetic 50 mcg/dawkę inh.
Asmetic to wziewny proszek do inhalacji zawierający 50 μg salmeterolu (w postaci salmeterolu ksynafonianu) na dawkę inhalacyjną, stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Efekt terapeutyczny może pojawić się dopiero po kilkunastu dawkach, dlatego konieczne jest regularne stosowanie leku zgodnie z zaleceniami. Standardowe dawkowanie u dorosłych to 50 μg (1 inhalacja) dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 100 μg (2 inhalacje) dwa razy na dobę u pacjentów z ciężką obturacją dróg oddechowych, decyzję o modyfikacji dawki podejmuje wyłącznie lekarz. U dzieci powyżej 4 lat zaleca się 50 μg dwa razy na dobę, natomiast u dzieci poniżej 4 lat stosowanie Asmetic nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W leczeniu POChP u dorosłych stosuje się 50 μg dwa razy na dobę, a u dzieci brak jest wskazań do stosowania.
aparat do inhalacji, astma oskrzelowa, dawka inhalacyjna, działanie niepożądane, inhalator, kontrola choroby, licznik dawek, obturacja dróg oddechowych, pacjent w podeszłym wieku, POChP, podanie wziewne, populacja pediatryczna, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, remisja objawów, salmeterol, salmeterol ksynafonowy, technika inhalacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Somatuline Autogel 60 mg/dawkę
Somatuline Autogel, zawierający lanreotyd w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg, jest stosowany w leczeniu akromegalii, guzów neuroendokrynnych oraz guzów GEP-NET G1 i części G2 (indeks Ki67 ≤ 10%). W terapii akromegalii dawka początkowa wynosi 60-120 mg co 28 dni, z możliwością dostosowania w zależności od stężenia GH i IGF-1: zwiększenie dawki przy GH > 2,5 ng/ml, utrzymanie przy GH 1-2,5 ng/ml i prawidłowym IGF-1, oraz zmniejszenie dawki przy GH < 1 ng/ml i normalizacji IGF-1. U pacjentów z dobrą kontrolą możliwe jest wydłużenie odstępów między dawkami (np. z 60 mg co 28 dni do 120 mg co 56 dni). W leczeniu guzów neuroendokrynnych dawka początkowa również wynosi 60-120 mg co 28 dni, z maksymalną dawką 120 mg co 28 dni, dostosowywaną indywidualnie do ustąpienia objawów. W przypadku guzów GEP-NET zalecana dawka to 120 mg co 28 dni bez konieczności modyfikacji dawki.
akromegalia, GEP-NET, guz neuroendokrynny, IGF-1, indeks Ki67, kontrola choroby, lanreotyd, monitorowanie długoterminowe, normalizacja IGF-1, pracownik służby zdrowia, remisja objawów, samodzielne podawanie leku, wstrzyknięcie, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Asaris (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Asaris to lek złożony zawierający flutykazonu propionian (100 μg) i salmeterol (50 μg), stosowany w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych, w tym astmie i POChP. Salmeterol jest długo działającym, wybiórczym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, zapewniającym rozszerzenie oskrzeli przez co najmniej 12 godzin, natomiast flutykazon wykazuje silne działanie przeciwzapalne w płucach, redukując objawy astmy i częstość zaostrzeń. Badanie GOAL wykazało, że terapia skojarzona pozwala szybciej i skuteczniej osiągnąć kontrolę astmy (50% pacjentów uzyskało dobrą kontrolę w 16 dni vs 37 dni przy monoterapii flutykazonem), przy mniejszej dawce kortykosteroidu. W badaniu bezpieczeństwa stosowania podwójnej dawki leku przez 14 dni odnotowano niewielki wzrost działań niepożądanych związanych z β-agonistami (drżenia mięśniowe 1%, kołatanie serca 3%, skurcze mięśni 3%), bez istotnego wzrostu działań niepożądanych typowych dla wziewnych kortykosteroidów.
astma oskrzelowa, badanie kontrolowane placebo, duszność, dysfagia, działanie przeciwzapalne, flutykazonu propionian, grzybica jamy ustnej, kontrola choroby, kortykosteroidy ogólnoustrojowe, kwestionariusz SGRQ, monoterapia kortykosteroidem, morfologia krwi, napad duszności, obturacyjna choroba dróg oddechowych, POChP, przewlekła astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor β2-adrenergiczny, receptory adrenergiczne, rozszerzenie oskrzeli, salmeterol, steroidy, terapia skojarzona, wziewny glikokortykosteroid, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie POChP, zapalenie płuc, zdarzenie zagrażające życiu, złamanie kości, β2-mimetyk - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pulmoterol 50 mcg/dawkę inh.
Stosowanie salmeterolu (Pulmoterol 50 µg/dawkę inhalacyjną) u kobiet w okresie rozrodczym, ciąży i laktacji wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, natomiast badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne ryzyko nieprawidłowości rozwojowych płodu. W przypadku laktacji brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania salmeterolu do mleka kobiecego, choć badania na szczurach sugerują taką możliwość. Decyzja o terapii powinna uwzględniać stopień nasilenia choroby podstawowej, ryzyko pogorszenia stanu po odstawieniu leku oraz dostępność alternatywnych metod leczenia.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, alternatywna metoda leczenia, astma oskrzelowa, badanie przedkliniczne, beta-2-agonista, choroba podstawowa, dane kliniczne, karmienie piersią, kontrola choroby, laktacja, monitorowanie bezpieczeństwa terapii, proszek do inhalacji, przenikanie do mleka kobiecego, przenikanie leku do mleka, Pulmoterol, salmeterol - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Flixotide 2 mg/2 ml
Flixotide w postaci zawiesiny do nebulizacji jest przeznaczony wyłącznie do inhalacji drogą wziewną za pomocą nebulizatora pneumatycznego, z wykluczeniem nebulizatorów ultradźwiękowych. Dawkowanie należy indywidualizować w zależności od nasilenia choroby, z celem osiągnięcia optymalnej kontroli przy najmniejszej skutecznej dawce dobowej. U dorosłych i młodzieży powyżej 16 lat zalecana dawka wynosi od 0,5 do 2,0 mg dwa razy na dobę, natomiast u dzieci i młodzieży w wieku 4-16 lat dawka wynosi 1,0 mg dwa razy na dobę, przy czym nie zaleca się stosowania dawki 2 mg/2 ml u pacjentów poniżej 16 lat. Brak jest danych dotyczących dawkowania u dzieci poniżej 4 lat. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
aerozol leczniczy, flutykazon propionianu, inhalacja leku, kontrola choroby, kontrola lekarska, lek rozszerzający oskrzela, nasilenie choroby, nebulizator pneumatyczny, nebulizator ultradźwiękowy, odpowiedź na leczenie, profilaktyka farmakologiczna, roztwór chlorku sodu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawiesina do nebulizacji, zmiany zanikowe skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bufar Easyhaler (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
BUFAR Easyhaler to preparat wziewny w postaci proszku do inhalacji, zawierający budezonid 160 µg oraz formoterol fumaran dwuwodny 4,5 µg na dawkę inhalacyjną, stosowany w leczeniu astmy oskrzelowej u pacjentów od 12 roku życia oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) u dorosłych. Lek łączy działanie przeciwzapalne kortykosteroidu z długotrwałym rozszerzaniem oskrzeli przez β2-mimetyk, co umożliwia kompleksową kontrolę chorób obturacyjnych dróg oddechowych. W astmie BUFAR Easyhaler jest wskazany u pacjentów z niewystarczającą kontrolą przy monoterapii kortykosteroidami wziewnymi oraz u tych, którzy już stosują terapię skojarzoną, co pozwala na uproszczenie schematu leczenia i poprawę adherencji. W POChP lek jest zalecany u chorych z FEV1 <70% wartości należnej oraz nawracającymi zaostrzeniami pomimo stosowania leków rozszerzających oskrzela.
adherencja pacjenta, astma oskrzelowa, beta2-mimetyk, budezonid, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depozycja substancji czynnych, długo działający beta2-mimetyk, formoterol, inhalator z dozownikiem, kontrola choroby, kortykosteroid wziewny, krótko działający beta2-mimetyk, laktoza jednowodna, lek rozszerzający oskrzela, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, nietolerancja laktozy, preparat złożony, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozszerzanie oskrzeli, terapia skojarzona, zaostrzenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Prestozek Combi 8 mg + 10 mg
Prestozek Combi to lek złożony zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę, dostępny w dawkach 4 mg + 5 mg, 4 mg + 10 mg, 8 mg + 5 mg oraz 8 mg + 10 mg. Preparat jest wskazany do leczenia zastępczego u pacjentów z samoistnym nadciśnieniem tętniczym oraz stabilną chorobą wieńcową, którzy wcześniej byli skutecznie leczeni jednocześnie peryndoprylem i amlodypiną w oddzielnych preparatach, przy identycznych dawkach. Lek nie jest przeznaczony do inicjowania terapii, a jego zastosowanie ma na celu kontynuację skutecznego leczenia, zapewniając uproszczenie schematu terapeutycznego i poprawę przestrzegania zaleceń lekarskich.
amlodypina, bloker kanałów wapniowych, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze krwi, działanie synergistyczne, inhibitor ACE, kontrola choroby, leczenie zastępcze, nadciśnienie tętnicze samoistne, peryndopryl, preparat złożony, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, stabilna choroba wieńcowa, tabletka niepowlekana, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon chorób i schorzeń
Orf, choroba zwana również pęcherzycą zakaźną, dermatitis pęcherzycową lub ecthyma contagiosum – Epidemiologia
Orf, znana również jako pęcherzyca zakaźna, to wysoce zakaźna choroba wirusowa małych przeżuwaczy, głównie owiec i kóz, o znaczeniu ekonomicznym w hodowli zwierząt gospodarskich. Występuje globalnie, z częstością zakażeń sięgającą do 70% w niektórych populacjach, np. w Nigerii, oraz 22,8% w Malezji. Choroba jest endemiczna w wielu regionach Azji i Afryki, z wyższą zachorowalnością w chłodniejszych miesiącach. Śmiertelność waha się od 0% do 8%, przy czym młode osobniki, zwłaszcza nowonarodzone kozy, wykazują najwyższe wskaźniki śmiertelności (do 25,4% w marcu). Wirus przenosi się głównie przez bezpośredni kontakt z zakażonymi zwierzętami lub skażonym środowiskiem, a jego trwałość w wysuszonych strupach sięga do 6 tygodni. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, PCR ukierunkowanym na gen B2L oraz metodach molekularnych i mikroskopii elektronowej. Nadzór seroepidemiologiczny jest utrudniony, jednak aktywny nadzór w rzeźniach może efektywnie identyfikować krążące szczepy wirusa.
analiza filogenetyczna, analiza molekularna, badanie epidemiologiczne, choroba endemiczna, choroba zoonotyczna, czynnik chorobotwórczy, czynnik etiologiczny, dermatitis pęcherzycowa, ecthyma contagiosum, hodowla komórkowa, ilościowa PCR, kontrola choroby, mikroskopia elektronowa, odporność ochronna, parapoxvirus, pęcherzyca zakaźna, potencjał zoonotyczny, reakcja łańcuchowa polimerazy, reakcja nadwrażliwości, różnorodność genetyczna, rumień wielopostaciowy, sekwencjonowanie genomu, wirus orf, zachorowalność i śmiertelność, zakażenie zoonotyczne - Leksykon chorób i schorzeń
Mezotelioma – Leczenie
Mezotelioma to agresywny nowotwór wywodzący się z tkanki międzybłonkowej opłucnej lub otrzewnej, charakteryzujący się szybkim rozprzestrzenianiem się wzdłuż powierzchni narządów, nerwów i naczyń, co utrudnia leczenie. Standardowe metody terapeutyczne obejmują chirurgię (pleurektomia z dekortykacją, pozaopłucnowa pneumonektomia, cytoredukcja z HIPEC), chemioterapię (pemetreksed z cisplatyną lub karboplatyną), radioterapię (IMRT, tomografia 4D) oraz immunoterapię (niwolumab z ipilimumabem, pembrolizumab z chemioterapią). Mediana przeżycia po samym zabiegu chirurgicznym wynosi około 11,7 miesiąca, po chemioterapii 13,3 miesiąca, a po immunoterapii 18,1 miesiąca. Terapie skojarzone, w tym trimodalne podejście łączące chemioterapię, operację i radioterapię, mogą wydłużyć medianę przeżycia do 20-29 miesięcy, a w przypadku mezoteliomy otrzewnej z cytoredukcją i HIPEC nawet do około 53 miesięcy. Nowości terapeutyczne to m.in. enzymatyczna terapia depletująca pegargiminazą (ADI-PEG20), która w badaniu ATOMIC-meso wydłużyła medianę przeżycia o 1,6 miesiąca oraz system NovoTTF-100L wykorzystujący pola elektryczne do hamowania wzrostu guza.
bewacyzumab, cisplatyna, dootrzewnowa chemioterapia w hipertermii, drenaż wysięku, duszność, dysfagia, immunoterapia, ipilimumab, kontrola choroby, leki przeciwbólowe, mediana przeżycia, międzybłoniak, nawrót choroby, niwolumab, operacja cytoredukcyjna, opłucna, otrzewna, paracenteza, pembrolizumab, pemetreksed, pleurodeza, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rehabilitacja pulmonologiczna, resekcja en bloc, rozprzestrzenianie nowotworu, terapia CAR-T, terapia fotodynamiczna, toracenteza, Tumor Treating Fields, wysięk - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Leczenie
Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, której leczenie opiera się na kontroli objawów, zapobieganiu zaostrzeniom oraz utrzymaniu prawidłowej funkcji płuc przy minimalnych działaniach niepożądanych. Terapia prowadzona jest według modelu step-wise i control-based, obejmując edukację pacjenta, unikanie czynników wyzwalających oraz farmakoterapię. Podstawowe grupy leków kontrolujących to wziewne glikokortykosteroidy (wGKS, np. flutikazon, budezonid), długo działające β2-mimetyki (LABA, np. salmeterol, formoterol), długo działające leki przeciwcholinergiczne (LAMA, np. tiotropium) oraz modyfikatory leukotrienów (montelukast). Leki doraźne to krótko działające β2-mimetyki (SABA, np. salbutamol), krótko działające leki przeciwcholinergiczne (ipratropium) oraz doustne glikokortykosteroidy (prednizon). Terapia SMART, łącząca ICS i formoterol w jednym inhalatorze, jest rekomendowana u pacjentów z umiarkowaną do ciężką astmą, zmniejszając liczbę zaostrzeń i zużycie kortykosteroidów.
astma alergiczna, astma eozynofilowa, astma nocna, astma wysiłkowa, benralizumab, ciężka astma, długo działający lek przeciwcholinergiczny, długo działający β2-mimetyk, doustny glikokortykosteroid, funkcja płuc, iniekcja podskórna, intubacja, kontrola choroby, kortykosteroid wziewny, krótko działający β2-mimetyk, lek biologiczny, leukotrien, mikrobiota, modyfikator leukotrienów, monitorowanie zdrowia, monoterapia, nasilenie objawów, niewydolność oddechowa, pikflometr, plan działania w astmie, przeciwciało monoklonalne, siarczan magnezu, szczytowy przepływ wydechowy, terapia genowa, terapia SMART, termoplastyka oskrzeli, tlenoterapia, wlew dożylny, wziewny glikokortykosteroid, zaostrzenie astmy, zapalenie dróg oddechowych