Wskazania do stosowania
Bacytracyna

Bacytracyna jest antybiotykiem peptydowym o działaniu głównie przeciwbakteryjnym na bakterie Gram-dodatnie, stosowanym miejscowo w leczeniu i profilaktyce zakażeń skóry. Preparaty zawierające bacytracynę, takie jak Altabactin (250 IU/g bacytracyny cynkowej), Multibiotic (10 mg/g bacytracyny cynkowej wraz z neomycyną 5 mg/g i polimyksyną B 0,833 mg/g), Tribiotic (400 j.m./g bacytracyny cynkowej z neomycyną 5 mg/g i polimyksyną B 5000 j.m./g) oraz Scaldex (10 mg/g bacytracyny z nalewką z nagietka, wyciągiem z propolisu i witaminą A), są wskazane do leczenia zakażeń bakteryjnych drobnych ran, oparzeń I i II stopnia oraz odmrożeń. Preparaty te wykazują skuteczność przeciwko gronkowcom, paciorkowcom oraz, w połączeniu z innymi antybiotykami, również przeciwko bakteriom Gram-ujemnym, w tym Pseudomonas. Scaldex jest dodatkowo stosowany w trudno gojących się ranach i odleżynach I i II stopnia, z ograniczeniem stosowania u dzieci poniżej 12 lat pod nadzorem lekarza.

Wskazania do stosowania bacytracyny

Bacytracyna jest antybiotykiem peptydowym, który działa głównie na bakterie Gram-dodatnie, wykorzystywanym w różnych preparatach leczniczych do stosowania miejscowego. Jest składnikiem kilku produktów leczniczych dostępnych na rynku, które różnią się składem, stężeniem oraz szczegółowymi wskazaniami do stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wskazań do stosowania bacytracyny na podstawie dostępnych produktów leczniczych zawierających tę substancję czynną.1

Bakteryjne zakażenia skóry

Bacytracyna znajduje zastosowanie w miejscowym leczeniu bakteryjnych zakażeń małych powierzchni skóry. Preparaty zawierające bacytracynę, takie jak Altabactin, są wskazane do stosowania w przypadku zakażonych niewielkich ran, a także zakażeń skóry w przebiegu odmrożeń i oparzeń. Bacytracyna działa przeciwbakteryjnie i jest stosowana w przypadkach, gdy występuje zakażenie bakteryjne niewielkich powierzchni skóry.2

W produktach, takich jak Multibiotic, bacytracyna cynkowa w połączeniu z innymi antybiotykami (neomycyną i polimyksyną B) jest wskazana do stosowania w pierwotnych i wtórnych bakteryjnych zakażeniach skóry. Zakażenia te mogą obejmować zakażone niewielkie rany oraz zakażenia bakteryjne skóry w oparzeniach i odmrożeniach. Ten preparat jest skuteczny przeciwko bakteriom Gram-dodatnim (gronkowce, paciorkowce) oraz Gram-ujemnym pałeczkom, w tym bakteriom z rodzaju Pseudomonas.3

Profilaktyka zakażeń bakteryjnych

Bacytracyna jest również wskazana do profilaktycznego stosowania w celu zapobiegania rozwojowi zakażeń bakteryjnych. Preparaty takie jak Tribiotic, zawierające bacytracynę cynkową w połączeniu z siarczanem neomycyny i siarczanem polimyksyny B, są wskazane do zapobiegania rozwojowi zakażeń bakteryjnych w przypadku drobnych ran, zadrapań i oparzeń.4

Podobnie produkt Multibiotic, oprócz leczenia istniejących zakażeń, może być stosowany profilaktycznie w celu zapobiegania zakażeniom wtórnym drobnych ran ciętych, zadrapań, otarć i oparzeń.5

Leczenie oparzeń i odmrożeń

Bacytracyna znajduje zastosowanie w składzie produktów przeznaczonych do leczenia oparzeń termicznych i odmrożeń. Preparat Scaldex, zawierający bacytracynę w połączeniu z nalewką z kwiatów nagietka, wyciągiem z propolisu i witaminą A, jest wskazany w leczeniu oparzeń termicznych I i II stopnia oraz lekkich odmrożeń I i II stopnia. Produkt ten jest przeznaczony do stosowania na niewielkiej powierzchni skóry.6

Leczenie trudno gojących się ran

Bacytracyna w produkcie Scaldex jest również wskazana w leczeniu trudno gojących się płytkich ran oraz odleżyn I i II stopnia. Dodatkowo, produkt ten stosuje się w przypadkach zropienia drobnych ran. Warto zaznaczyć, że Scaldex jest przeznaczony dla osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat, a u dzieci poniżej 12 lat może być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza.7

Zastosowanie diagnostyczne

Bacytracyna znajduje również zastosowanie diagnostyczne w alergologii. Produkt TRUE Test 36, plaster do prób prowokacyjnych, zawiera w swoim składzie bacytracynę (600 mikrogramów/cm², 490 mikrogramów/płatek) jako jedną z substancji testowych. Ten produkt jest przeznaczony wyłącznie do diagnostyki u osób dorosłych w celu rozpoznania alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.8 9

Sytuacje kliniczne do zastosowania bacytracyny

Biorąc pod uwagę wskazania do stosowania produktów zawierających bacytracynę, lekarz może zalecić ich stosowanie w następujących sytuacjach klinicznych:

Małe urazy i uszkodzenia skóry

Bacytracyna jest odpowiednia do leczenia lub profilaktyki zakażeń w przypadku:

  • Drobnych ran ciętych, które wykazują objawy infekcji lub są narażone na zakażenie
  • Zadrapań z objawami zakażenia bakteryjnego
  • Otarć skóry, które mogą ulec zakażeniu
  • Zranionych powierzchni skóry z widocznymi objawami zakażenia bakteryjnego

10 11

Oparzenia i odmrożenia

Produkty zawierające bacytracynę są wskazane w leczeniu:

  • Oparzeń termicznych I i II stopnia o niewielkiej powierzchni
  • Lekkich odmrożeń I i II stopnia
  • Zakażeń bakteryjnych skóry w przebiegu oparzeń
  • Zakażeń bakteryjnych skóry w przebiegu odmrożeń

12 13

Zakażenia bakteryjne skóry

Bacytracyna jest skuteczna w leczeniu zakażeń wywołanych przez:

  • Bakterie Gram-dodatnie, w szczególności gronkowce i paciorkowce
  • W połączeniu z innymi antybiotykami (np. neomycyną i polimyksyną B) – również bakterie Gram-ujemne, w tym z rodzaju Pseudomonas

14

Problematyczne gojenie ran

Preparaty z bacytracyną mogą być stosowane w:

  • Trudno gojących się płytkich ranach
  • Odleżynach I i II stopnia
  • Przypadkach zropienia drobnych ran

15

Warunki stosowania bacytracyny

Przy zalecaniu pacjentowi preparatów zawierających bacytracynę, należy uwzględnić następujące warunki stosowania:

Powierzchnia aplikacji

Produkty zawierające bacytracynę są przeznaczone do stosowania na niewielkich powierzchniach skóry. Nie należy ich stosować na rozległych obszarach ciała, gdyż może to zwiększać ryzyko działań niepożądanych oraz wchłaniania systemowego substancji czynnych.16 17

Wiek pacjenta

Niektóre preparaty z bacytracyną mają ograniczenia wiekowe. Na przykład, produkt Scaldex jest przeznaczony dla osób dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat. U dzieci poniżej 12 lat preparat ten można stosować wyłącznie pod nadzorem lekarza.18

W przypadku testu diagnostycznego TRUE Test 36, zawierającego bacytracynę jako jedną z substancji testowych, produkt jest przeznaczony wyłącznie do diagnostyki u osób dorosłych.19

Profilaktyka vs. leczenie

Preparaty zawierające bacytracynę mogą być stosowane zarówno leczniczo, jak i profilaktycznie, w zależności od konkretnego produktu:

  • Profilaktycznie – w celu zapobiegania zakażeniom wtórnym drobnych ran ciętych, zadrapań, otarć i oparzeń
  • Leczniczo – w przypadku już istniejących zakażeń bakteryjnych skóry, trudno gojących się ran, odleżyn czy zropienia ran

20 21 22

Zastosowanie w diagnostyce

Bacytracyna w formie plastra do prób prowokacyjnych (TRUE Test 36) jest stosowana w gabinetach alergologicznych w celu diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Test ten pomaga zidentyfikować nadwrażliwość kontaktową na bacytracynę, co jest istotne przy wyborze preparatów do miejscowego stosowania u pacjentów z podejrzeniem alergii.23

Dobór odpowiedniego preparatu z bacytracyną

Przy doborze preparatu zawierającego bacytracynę należy wziąć pod uwagę:

Charakter zakażenia

W zależności od rodzaju patogenów wywołujących zakażenie, można wybrać:

  • Preparaty zawierające tylko bacytracynę – skuteczne głównie przeciwko bakteriom Gram-dodatnim
  • Preparaty złożone (np. bacytracyna + neomycyna + polimyksyna B) – o szerszym spektrum działania, obejmującym również bakterie Gram-ujemne, w tym Pseudomonas

24

Rodzaj zmiany chorobowej

Dla różnych typów zmian chorobowych można zaproponować różne preparaty:

  • Oparzenia i odmrożenia – produkty dedykowane do tego typu zmian, np. Scaldex, który oprócz bacytracyny zawiera składniki wspomagające procesy gojenia (nalewka z nagietka, propolis, witamina A)
  • Drobne rany, zadrapania – preparaty o działaniu przeciwbakteryjnym, np. Tribiotic, Multibiotic
  • Trudno gojące się rany i odleżyny – preparaty złożone, np. Scaldex

25 26

Cel zastosowania

W zależności od celu stosowania preparatu można wybrać:

  • Profilaktyka zakażeń – Tribiotic, Multibiotic
  • Leczenie istniejących zakażeń – Altabactin, Multibiotic, Scaldex
  • Diagnostyka alergii – TRUE Test 36

27 28 29

Skład preparatu

Dostępne na rynku preparaty zawierające bacytracynę różnią się składem i stężeniem substancji czynnych:

Nazwa preparatu Zawartość bacytracyny Dodatkowe substancje czynne
Altabactin 250 IU/g (bacytracyna cynkowa) Neomycyna 5 mg/g (siarczan)
Multibiotic 10 mg/g (bacytracyna cynkowa) Neomycyna 5 mg/g (siarczan), Polimyksyna B 0,833 mg/g (siarczan)
Scaldex 10 mg/g Nalewka z kwiatów nagietka 90 mg/g, Wyciąg z propolisu 30 mg/g, Witamina A 0,3 mg/g
Tribiotic 400 j.m./g (bacytracyna cynkowa) Neomycyna 5 mg/g (siarczan), Polimyksyna B 5000 j.m./g (siarczan)
TRUE Test 36 600 μg/cm² (490 μg/płatek) 34 inne substancje alergizujące do testów diagnostycznych

30 31 32 33 34

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl