Właściwości farmakokinetyczne
Bacytracyna

Właściwości farmakokinetyczne bacytracyny

Bacytracyna jest polipeptydowym antybiotykiem stosowanym miejscowo, którego profil farmakokinetyczny charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co determinuje jego zastosowanie głównie w postaci preparatów do stosowania miejscowego. Właściwości farmakokinetyczne bacytracyny różnią się w zależności od stanu skóry i miejsca aplikacji.^{1 2 3}

Wchłanianie i dystrybucja bacytracyny

Bacytracyna stosowana miejscowo na skórę charakteryzuje się bardzo ograniczonym wchłanianiem. Praktycznie nie wchłania się przez błony śluzowe i nieuszkodzoną skórę, co sprawia, że w preparatach takich jak Altabactin, Multibiotic czy Tribiotic działa wyłącznie miejscowo w miejscu aplikacji.^{4 5 6}

Istotnym aspektem jest możliwość wchłaniania bacytracyny przez otwarte rany, co zostało odnotowane w przypadku preparatu Altabactin. W takiej sytuacji bacytracyna może przedostawać się do krwioobiegu, chociaż jej dystrybucja do organów i tkanek jest bez znaczenia klinicznego.^{7 8}

W przypadku podania doustnego, bacytracyna również charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego – dane z badań na szczurach, kurczakach i świnkach morskich wskazują, że około 95% dawki doustnej jest wydalane z kałem, a tylko 3% lub mniej z moczem.⁹

Natomiast po podaniu domięśniowym bacytracyna ulega resorbcji, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 2 godzinach od podania.¹⁰

Metabolizm bacytracyny

Metabolizm bacytracyny zachodzi głównie poprzez jej rozpad do aminokwasów i małych peptydów. Głównym nieaktywnym metabolitem jest dezamidobacytracyna. Badania metabolizmu bacytracyny wykazały, że w kale główne metabolity to bacytracyna A, B1, B2, F, dezamidobacytracyna i inne peptydy. W moczu i żółci natomiast występują tylko produkty hydrolitycznego rozkładu, takie jak di- i tripeptydy.¹¹

Eliminacja bacytracyny

Okres półtrwania bacytracyny w surowicy wynosi około 2-3 godzin, co zapewnia stosunkowo krótkotrwałe działanie ogólnoustrojowe w przypadku jej wchłonięcia do krwioobiegu.¹² Dokładniejsze analizy kinetyczne wskazują na nieco krótszy okres półtrwania wynoszący około 1,3 godziny.¹³

Bacytracyna jest wydalana przez nerki głównie poprzez filtrację kłębuszkową.¹⁴

Kinetyka eliminacji bacytracyny

Wartość stałej eliminacji (kel) dla bacytracyny można wyliczyć z nachylenia krzywej stężenia zmian poziomu tej substancji we krwi. Na podstawie badań kinetycznych bacytracyny, wartość stałej eliminacji (kel) wynosi 0,5331 h-1, co odpowiada biologicznemu okresowi półtrwania wynoszącemu 1,3 godziny.¹⁵

¹⁶

Interakcje z białkami i wpływ na procesy gojenia

W kontekście preparatu Scaldex, zawierającego bacytracynę, przeprowadzono badania farmakologiczne, cytomorfologiczne i histoenzymatyczne, które wykazały brak pierwotnego działania drażniącego oraz toksykodermalnego po aplikacji naskórnej.¹⁷

Preparat Scaldex nie wywołuje odczynu immunologicznego o znamionach nadwrażliwości typu kontaktowego (późnego) u świnek morskich przy stosowaniu na nieuszkodzoną skórę.¹⁸

Badania wykazały, że bacytracyna w preparacie Scaldex nie wywołuje niekorzystnych odchyleń morfologicznych oraz enzymatycznych w skórze w miejscu oparzenia. Zaobserwowano natomiast korzystne nasilenie aktywności enzymów metabolicznych, szczególnie NADHD i OCC, oraz wyraźne przyspieszenie i normalizację procesów gojenia i regeneracji.¹⁹

Porównanie farmakokinetyki bacytracyny z innymi składnikami w preparatach złożonych

W przeciwieństwie do bacytracyny, neomycyna (często występująca w tych samych preparatach) wykazuje zróżnicowane wchłanianie w zależności od stanu skóry:

• Przez nieuszkodzoną skórę neomycyna praktycznie nie wchłania się lub wchłania się w ograniczonym stopniu^{20 21}
• Stosowana na skórę uszkodzoną, z uszkodzoną warstwą keratynową (owrzodzenia, rany, oparzenia) oraz na zmienioną zapalnie skórę, neomycyna wchłania się łatwo i szybko do krwi^{22 23 24}
• Po wchłonięciu neomycyna nie ulega metabolizmowi i jest szybko wydalana przez nerki^{25 26}
• Okres półtrwania neomycyny w surowicy wynosi około 2 do 3 godzin, podobnie jak w przypadku bacytracyny²⁷

Polimyksyna B, podobnie jak bacytracyna, praktycznie nie wchłania się po podaniu miejscowym, zarówno przez nieuszkodzoną jak i uszkodzoną skórę, co potwierdzono dla preparatów Multibiotic i Tribiotic.^{28 29}