Dawkowanie i sposób podawania
Bacytracyna

Dawkowanie i sposób podawania bacytracyny

Bacytracyna jest antybiotykiem polipeptydowym, który stosowany jest głównie miejscowo w postaci preparatów dermatologicznych. Właściwe dawkowanie i sposób podawania tej substancji mają kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii oraz minimalizacji działań niepożądanych. Informacje te są istotne podczas wywiadu medycznego i planowania leczenia pacjenta.¹

Preparaty zawierające bacytracynę

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty zawierające bacytracynę w postaci maści, często w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi. Do najczęściej stosowanych należą:

• Altabactin – zawiera 250 IU bacytracyny w postaci bacytracyny cynkowej i 5 mg neomycyny w postaci neomycyny siarczanu w 1 g maści
• Multibiotic – zawiera 10 mg bacytracyny cynkowej, 5 mg neomycyny siarczanu i 0,833 mg polimyksyny B siarczanu w 1 g maści
• Tribiotic – zawiera 400 j.m./g bacytracyny cynkowej, 5 mg neomycyny siarczanu i 5000 j.m./g polimyksyny B siarczanu w 1 g maści
• Scaldex – zawiera 10 mg bacytracyny w 1 g maści, w połączeniu z nalewką z kwiatów nagietka, wyciągiem z propolisu i witaminą A

^2
3
4
5

Bacytracyna występuje również jako składnik plastrów do testów prowokacyjnych, jak np. TRUE Test 36, gdzie umieszczona jest w stężeniu 600 μg na cm² (490 μg na płatek).⁶

Częstotliwość stosowania preparatów z bacytracyną

Częstotliwość aplikacji preparatów zawierających bacytracynę różni się w zależności od konkretnego preparatu i stanu klinicznego pacjenta:⁷

• Altabactin – zwykle stosuje się 2-3 razy na dobę
• Multibiotic – stosować w jednakowych odstępach czasu 2-5 razy na dobę
• Tribiotic – stosować 1-3 razy na dobę
• Scaldex – w pierwszych dniach kuracji należy nanosić na powierzchnię rany co 2-3 godziny; w kolejnych dniach leczenia stosować 3 razy na dobę

^8
9
10
11

Sposób aplikacji preparatów zawierających bacytracynę

Prawidłowa aplikacja preparatów z bacytracyną jest kluczowa dla uzyskania optymalnych efektów terapeutycznych:¹²

• Altabactin – cienką warstwę maści należy nakładać na chorobowo zmienione miejsce na skórze i w razie konieczności przykryć opatrunkiem
• Multibiotic – umyć chorobowo zmienione miejsce na skórze mydłem i wodą, po czym dokładnie wysuszyć skórę i pokryć niewielką ilością maści; jeśli konieczne, stosować z ochronnym gazowym opatrunkiem
• Tribiotic – niewielką ilość preparatu należy nanieść na zmienione chorobowo miejsce na skórze po uprzednim oczyszczeniu i osuszeniu skóry; w razie konieczności można zastosować ochronny, jałowy opatrunek
• Scaldex – nanosić na powierzchnię rany; nie stosować w opatrunkach zamkniętych (okluzyjnych)

^13
14
15
16

Czas trwania terapii

Istotnym aspektem stosowania preparatów z bacytracyną jest ograniczony czas trwania terapii. Wszystkie analizowane preparaty mają określony maksymalny czas stosowania wynoszący 7 dni. Przedłużenie terapii może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i powikłań, dlatego nie zaleca się stosowania tych preparatów powyżej rekomendowanego czasu.^{17 18 19 20}

Ograniczenia wiekowe w stosowaniu bacytracyny

Ważnym aspektem stosowania preparatów zawierających bacytracynę są ograniczenia wiekowe, związane głównie z ryzykiem działań niepożądanych u dzieci:²¹

• Altabactin – nie stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat
• Multibiotic – nie należy stosować u dzieci w wieku do 12 lat, ze względu na ryzyko działania nefrotoksycznego i ototoksycznego
• Tribiotic – nie stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat, ze względu na ryzyko działania nefrotoksycznego i ototoksycznego
• Scaldex – dopuszcza się stosowanie produktu u dzieci w wieku poniżej 12 lat, wyłącznie pod nadzorem lekarza

^22
23
24
25

Dawkowanie w szczególnych przypadkach

W przypadku preparatu Scaldex, który jest przeznaczony do leczenia oparzeń i ran, zaleca się specjalny schemat dawkowania:²⁶

• W pierwszych dniach kuracji lek nanosić na powierzchnię rany co 2-3 godziny
• W kolejnych dniach leczenia produkt stosować 3 razy na dobę
• W przypadku towarzyszącej wydzielinie ropnej, dodatkowo dwa razy na dobę przemywać 0,1% roztworem manganianu (VII) potasu
• Przy oparzeniach większych niż 2% powierzchni ciała, należy nałożyć preparat na oparzoną skórę i zgłosić się do lekarza

²⁷

Dawkowanie maksymalne

W przypadku preparatu Altabactin określono maksymalną dobową dawkę neomycyny, która nie powinna przekraczać 1 g na dobę, co odpowiada 200 g maści Altabactin. Jest to istotne ograniczenie, które należy uwzględnić podczas planowania terapii, szczególnie przy rozległych zmianach skórnych.²⁸

Tabela dawkowania bacytracyny w preparatach dostępnych w Polsce

Dawkowanie bacytracyny w teście alergologicznym

W przypadku stosowania bacytracyny jako alergenu w plastrach do testów prowokacyjnych (TRUE Test 36), substancja występuje w dawce 600 μg/cm², co odpowiada 490 μg na płatek. Plaster należy pozostawić na skórze przez 48 godzin, a odczyt reakcji należy wykonać po 30 minutach od usunięcia plastra oraz ponownie po 1-2 dniach. W przypadku bacytracyny reakcje mogą pojawić się z opóźnieniem (4-5 dni po aplikacji), dlatego zaleca się dodatkową wizytę kontrolną w 5-7 dniu od aplikacji testu.^{29 30}