acyloglukuronidy
Acyloglukuronidy to metabolity leków, które powstają w procesie sprzęgania związków zawierających grupy karboksylowe z kwasem glukuronowym. Proces ten, nazywany glukuronidacją, jest jednym z najważniejszych mechanizmów II fazy metabolizmu leków w organizmie człowieka.
W wyniku reakcji katalizowanej przez enzymy z rodziny UDP-glukuronozylotransferaz (UGT) dochodzi do utworzenia wiązania estrowego między grupą karboksylową leku a grupą hydroksylową kwasu glukuronowego. Powstałe acyloglukuronidy są zazwyczaj nieaktywne farmakologicznie, bardziej hydrofilowe i łatwiej wydalane z organizmu niż związki macierzyste.
Szczególne znaczenie kliniczne mają acyloglukuronidy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) oraz innych leków zawierających grupy karboksylowe. Mogą one ulegać wewnątrzcząsteczkowemu przegrupowaniu i tworzyć kowalencyjne wiązania z białkami, co w niektórych przypadkach prowadzi do reakcji immunologicznych i hepatotoksyczności. Zjawisko to jest istotnym mechanizmem idiosynkratycznych działań niepożądanych wielu leków.
W diagnostyce laboratoryjnej obecność acyloglukuronidów w moczu może być markerem ekspozycji na określone leki lub substancje. Ich oznaczanie ma również znaczenie w toksykologii sądowej i monitorowaniu terapii lekami, których głównym szlakiem metabolicznym jest glukuronidacja.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mirexan 150 mg
Dabigatran eteksylan, jako prolek, ulega szybkiemu i całkowitemu przekształceniu do aktywnej formy dabigatranu, z bezwzględną dostępnością biologiczną około 6,5% po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast po zabiegu chirurgicznym czas ten wydłuża się do 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 L) i wiąże się z białkami osocza w 34-35%. Metabolizm obejmuje sprzęganie do aktywnych acyloglukuronidów, a wydalanie odbywa się głównie przez nerki (85% niezmienionego leku w moczu) z klirensem około 100 mL/min, co koreluje z przesączaniem kłębuszkowym. Okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin, a u pacjentów z niewydolnością nerek ulega wydłużeniu proporcjonalnie do stopnia upośledzenia czynności nerek (CrCL <30 mL/min – t1/2 do 27,2 h).
acyloglukuronidy, AUC, Cmax, cytochrom P450, dabigatran, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, ekspozycja na lek, esteraza, farmakodynamika, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens, migotanie przedsionków niezastawkowe, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres pooperacyjny, P-glikoproteina, peletki, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, profil farmakokinetyczny, prolek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, stosunek PK/PD, wiązanie z białkami osocza, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tuxanuva 150 mg
Dabigatran eteksylan, prolek przekształcany przez esterazy do aktywnego dabigatranu, charakteryzuje się niską biodostępnością doustną (~6,5%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w 0,5-2 godziny u zdrowych osób. Po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co wiąże się z działaniem znieczulenia ogólnego i porażeniem mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm nie zmienia biodostępności, lecz wydłuża czas do Cmax o około 2 godziny. Integralność kapsułki HPMC jest kluczowa dla stabilnej biodostępności; uszkodzenie kapsułki może zwiększyć ją nawet o 75%. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L) i niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%). Metabolizm obejmuje sprzęganie do aktywnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% niezmienionego leku w moczu) z okresem półtrwania 11-14 godzin u osób starszych, wydłużonym u pacjentów z niewydolnością nerek.
acyloglukuronidy, AUC, białko transportowe P-gp, biodostępność, ciężka niewydolność nerek, Cmax, dabigatran eteksylan, dostępność biologiczna, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, prolek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie minimalne dabigatranu, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Etexilate Viatris 75 mg
Dabigatran eteksylat jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej i całkowitej konwersji do aktywnego dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) u zdrowych ochotników osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin, natomiast po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin z powodu czynników takich jak znieczulenie i porażenie mięśni przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 L). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85%) z klirensem około 100 mL/min, a okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin, wydłużając się przy niewydolności nerek. Hemodializa usuwa 50-60% leku w ciągu 4 godzin. Wpływ wieku, masy ciała, płci i niewydolności wątroby na farmakokinetykę jest umiarkowany, z istotnym wzrostem ekspozycji u pacjentów z niewydolnością nerek (np. 2,7-krotny wzrost AUC przy CrCL 30-50 mL/min i 6-krotny przy CrCL 10-30 mL/min).
acyloglukuronidy, białko transportowe P-gp, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, ekspozycja na dabigatran, hydroksypropylometyloceluloza, model dwuwykładniczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, prolek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa