Przedawkowanie
Lidbree 42 mg/ml

Przedawkowanie lidokainy w postaci żelu domacicznego Lidbree (42 mg/ml) jest rzadkie przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak może prowadzić do ogólnoustrojowej toksyczności, zwłaszcza przy jednoczesnym podawaniu innych anestetyków miejscowych lub przypadkowym wstrzyknięciu donaczyniowym. Toksyczność jest stężeniowo zależna, z objawami neurologicznymi pojawiającymi się przy stężeniach w osoczu 5 000-10 000 ng/ml, a ciężkimi symptomami (drgawki, utrata przytomności) powyżej 10 000 ng/ml. Początkowe objawy OUN obejmują drętwienie wokół ust i języka, uczucie pustki w głowie, przeczulicę słuchową, szumy uszne oraz zaburzenia widzenia. W miarę wzrostu stężenia lidokainy mogą wystąpić zaburzenia artykulacji, skurcze mięśniowe, uogólnione drgawki, a w najcięższych przypadkach zatrzymanie oddechu i hipoksja. Dodatkowo, kwasica, hiperkaliemia, hipokalcemia i niedotlenienie nasilają toksyczne działanie leku.

Przedawkowanie leku Lidbree

Przedawkowanie żelu domacicznego Lidbree (lidokaina 42 mg/ml) jest mało prawdopodobne, jeśli produkt stosowany jest zgodnie z zaleceniami. Jednak w pewnych okolicznościach może dojść do wystąpienia ogólnoustrojowych objawów toksycznych. Dzieje się tak szczególnie w przypadku jednoczesnego podawania innych anestetyków miejscowych (efekt addytywny) lub w sytuacji przypadkowego wstrzyknięcia donaczyniowego1.

Mechanizm toksyczności ogólnoustrojowej

Toksyczność lidokainy ma charakter zależny od stężenia w osoczu. Objawy ogólnoustrojowe stają się coraz bardziej widoczne przy wzroście stężenia w osoczu z 5 000 do 10 000 ng/ml. Warto podkreślić, że objawy toksyczności ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) zazwyczaj poprzedzają działania toksyczne dla układu sercowo-naczyniowego2.

Objawy przedawkowania

Toksyczność lidokainy dotyka głównie dwóch układów: ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Objawy wykazują charakterystyczną progresję w zależności od narastającego stężenia leku w osoczu3.

Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Toksyczność OUN ma charakter stopniowo narastającej odpowiedzi z objawami o nasilającej się ciężkości. Początkowe symptomy przedawkowania lidokainy obejmują4:

  • Drętwienie wokół ust – jeden z pierwszych objawów wskazujących na narastające stężenie lidokainy
  • Drętwienie języka – następujące zwykle po drętwieniu wokół ust
  • Uczucie pustki w głowie – pacjent może zgłaszać zawroty głowy lub uczucie oderwania od rzeczywistości
  • Przeczulica słuchowa – zwiększona wrażliwość na bodźce dźwiękowe
  • Szumy w uszach – subiektywne wrażenie słyszenia dźwięków, które nie mają źródła zewnętrznego
  • Zaburzenia widzenia – mogą obejmować nieostre widzenie, podwójne widzenie lub inne zaburzenia percepcji wzrokowej

Wraz ze wzrostem stężenia lidokainy w osoczu pojawiają się poważniejsze objawy, takie jak zaburzenia artykulacji, skurcze i drżenia mięśniowe, które poprzedzają wystąpienie uogólnionych drgawek5. W ciężkich przypadkach może dojść do6:

  • Utraty przytomności – całkowita utrata świadomości będąca konsekwencją toksycznego wpływu na OUN
  • Drgawek typu grand mal – mogą trwać od kilku sekund do kilku minut
  • Hipoksji i hiperkapnii – jako następstwo drgawek spowodowanych zwiększoną aktywnością mięśniową oraz zaburzeń oddychania z możliwością utraty czynności dróg oddechowych
  • Zatrzymania oddechu – najbardziej niebezpieczna konsekwencja przedawkowania, zagrażająca życiu

Ponadto, kwasica, hiperkaliemia, hipokalcemia i niedotlenienie nasilają działanie toksyczne środków miejscowo znieczulających7. Objawy toksyczności ustępują po redystrybucji leku miejscowo znieczulającego z ośrodkowego układu nerwowego oraz w wyniku jego metabolizmu i wydalenia8.

Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego

Objawy toksyczności ze strony układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić w ciężkich przypadkach przedawkowania lidokainy i zazwyczaj są poprzedzone objawami toksyczności ze strony centralnego układu nerwowego. Do głównych objawów kardiologicznych należą9:

  • Hipotensja – patologiczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
  • Bradykardia – zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę
  • Arytmia – zaburzenia rytmu serca obejmujące różne rodzaje nieprawidłowości w czynności elektrycznej serca
  • Zatrzymanie akcji serca – najbardziej niebezpieczne powikłanie, które w rzadkich przypadkach może wystąpić nawet bez wcześniejszych objawów prodromalnych ze strony OUN

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania lidokainy (Lidbree) kluczowe jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia10:

  1. Przy ciężkich objawach ze strony OUN (drgawki, depresja OUN):
    • Natychmiastowe wspomaganie układu oddechowego/dróg oddechowych
    • Podanie leków przeciwdrgawkowych
  2. Przy depresji sercowo-naczyniowej (hipotensja, bradykardia):
    • Leczenie za pomocą leków o działaniu wazopresyjnym
    • Leki o działaniu chronotropowym
    • Leki o działaniu inotropowym
  3. Przy zatrzymaniu czynności serca:
    • Natychmiastowa resuscytacja krążeniowo-oddechowa
    • Zapewnienie optymalnego utlenowania i wentylacji
    • Wspomaganie krążenia
    • Leczenie kwasicy

Objawy przedawkowania lidokainy (Lidbree)

Układ Objawy Opis Stężenie w osoczu
Ośrodkowy układ nerwowy (objawy wczesne) Drętwienie wokół ust Uczucie mrowienia lub utraty czucia w okolicy ust 5 000-10 000 ng/ml
Drętwienie języka Uczucie braku czucia w obrębie języka
Uczucie pustki w głowie Subiektywne odczucie oszołomienia lub dezorientacji
Przeczulica słuchowa Nadmierna wrażliwość na bodźce dźwiękowe
Szumy w uszach Percepcja dźwięku bez zewnętrznego bodźca akustycznego
Zaburzenia widzenia Nieostre widzenie, podwójne widzenie
Ośrodkowy układ nerwowy (objawy zaawansowane) Zaburzenia artykulacji Problemy z wyraźnym mówieniem, bełkotliwa mowa >10 000 ng/ml
Skurcze i drżenia mięśniowe Mimowolne skurcze i drżenia grup mięśniowych
Drgawki typu grand mal Uogólnione drgawki trwające od kilku sekund do kilku minut
Utrata przytomności Całkowita utrata świadomości
Układ oddechowy Hipoksja i hiperkapnia Niedobór tlenu i nadmiar dwutlenku węgla we krwi >10 000 ng/ml
Zatrzymanie oddechu Ustanie czynności oddechowej wymagające natychmiastowej interwencji
Układ sercowo-naczyniowy Hipotensja Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi Zwykle przy wysokich stężeniach, po wystąpieniu objawów OUN
Bradykardia Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę
Arytmia Zaburzenia rytmu serca
Zatrzymanie akcji serca Ustanie czynności elektrycznej i mechanicznej serca
Zaburzenia metaboliczne (nasilające toksyczność) Kwasica Obniżenie pH krwi Mogą wystąpić jako konsekwencja innych objawów toksyczności
Hiperkaliemia Podwyższone stężenie potasu we krwi
Hipokalcemia Obniżone stężenie wapnia we krwi
Niedotlenienie Niedobór tlenu w tkankach organizmu
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl